Η μυρωδιά του σώματος δεν εξαρτάται μόνο από την καθαριότητα ή τον ιδρώτα. Ορισμένες ασθένειες μπορούν να αλλάξουν τη φυσιολογική μας οσμή. Πότε είναι κάτι αθώο και πότε χρειάζεται προσοχή;
Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι η μυρωδιά του σώματός σας αλλάζει όταν είστε άρρωστοι; Ή ότι η αναπνοή σας έχει μια διαφορετική μυρωδιά χωρίς να έχετε φάει κάτι ιδιαίτερο; Μπορεί να ακούγεται περίεργο, όμως η επιστήμη έχει δείξει ότι ορισμένες ασθένειες μπορούν να επηρεάσουν τη μυρωδιά του ανθρώπινου σώματος.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός παράγει συνεχώς διάφορες ουσίες, οι οποίες αποβάλλονται με την αναπνοή, τον ιδρώτα και το δέρμα. Όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα υγείας, η ποσότητα ή η σύσταση αυτών των ουσιών μπορεί να αλλάξει.
Ποιες ασθένειες μπορούν να αλλάξουν τη μυρωδιά μας;
Διαβήτης
Σε άτομα με διαβήτη, μια αναπνοή που μυρίζει σαν φρούτο ή ασετόν μπορεί να αποτελεί ένδειξη διαβητικής κετοξέωσης. Πρόκειται για σοβαρή επιπλοκή που χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από έντονη δίψα, εμετούς ή γρήγορη αναπνοή.
Προβλήματα στα νεφρά
Σε προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια, η αναπνοή μπορεί να αποκτήσει μυρωδιά που θυμίζει αμμωνία. Αυτό συμβαίνει επειδή οι νεφροί δεν καταφέρνουν να απομακρύνουν αποτελεσματικά ορισμένες άχρηστες ουσίες από το αίμα.
Παθήσεις του ήπατος
Σε σοβαρές παθήσεις του ήπατος, η αναπνοή μπορεί να αποκτήσει μια χαρακτηριστική, ασυνήθιστη μυρωδιά. Το φαινόμενο συνδέεται με ουσίες που συσσωρεύονται στον οργανισμό όταν το συκώτι δεν λειτουργεί σωστά.
Λοιμώξεις
Ορισμένες λοιμώξεις μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη μυρωδιά του σώματος. Ωστόσο, η αλλαγή αυτή δεν εμφανίζεται σε όλους τους ασθενείς και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη λοίμωξης.
Η γυναίκα που μπορούσε να μυρίσει τη νόσο Πάρκινσον
Μια από τις πιο εντυπωσιακές περιπτώσεις που έχουν απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα αφορά μια γυναίκα στη Σκωτία, η οποία παρατήρησε ότι η μυρωδιά του συζύγου της είχε αλλάξει χρόνια πριν διαγνωστεί με νόσο Πάρκινσον.
Η παρατήρησή της οδήγησε τους επιστήμονες να εξετάσουν αν η συγκεκριμένη ασθένεια προκαλεί αλλαγές στις ουσίες που παράγει το δέρμα.
Οι έρευνες έδειξαν ότι στη νόσο Πάρκινσον μπορεί πράγματι να παρατηρούνται αλλαγές στη σύσταση του σμήγματος, δηλαδή της φυσιολογικής λιπαρής ουσίας του δέρματος.
Οι επιστήμονες μελετούν αυτές τις αλλαγές, αναζητώντας νέους τρόπους έγκαιρης διάγνωσης. Προς το παρόν, όμως, δεν υπάρχει καθιερωμένη εξέταση που να διαγιγνώσκει τη νόσο από τη μυρωδιά.
Μπορεί η μυρωδιά να αλλάξει πριν εμφανιστούν συμπτώματα;
Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη μυρωδιά του ιδρώτα μέσα σε λίγες ώρες.
Αυτό έχει δημιουργήσει ενδιαφέρον για το αν στο μέλλον θα μπορούμε να αναγνωρίζουμε ορισμένες ασθένειες από τις ουσίες που απελευθερώνει το σώμα. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει με αξιοπιστία μια ασθένεια μόνο από τη μυρωδιά κάποιου άλλου.
Πότε πρέπει να μας προβληματίσει μια αλλαγή στη μυρωδιά;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αλλαγή στη μυρωδιά του σώματος δεν οφείλεται σε κάποια σοβαρή ασθένεια. Η διατροφή, η εφίδρωση, οι ορμονικές αλλαγές, τα φάρμακα και η ανάπτυξη βακτηρίων στο δέρμα μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική μας οσμή.
Ωστόσο, όταν μια αλλαγή εμφανίζεται ξαφνικά, επιμένει χωρίς προφανή λόγο ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, καλό είναι να συμβουλευόμαστε γιατρό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν συνυπάρχουν έντονη κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους, πυρετός ή σημαντικές αλλαγές στη δίψα και την ούρηση.
Θα μπορούν στο μέλλον οι γιατροί να διαγιγνώσκουν ασθένειες από την αναπνοή;
Η επιστήμη εξετάζει ήδη αυτή τη δυνατότητα. Με ειδικές συσκευές, οι ερευνητές προσπαθούν να εντοπίσουν ουσίες στην αναπνοή που μπορεί να σχετίζονται με συγκεκριμένες παθήσεις.
Η ιδέα είναι απλή: αντί για μια επεμβατική εξέταση, στο μέλλον ίσως αρκεί σε ορισμένες περιπτώσεις ένα δείγμα εκπνεόμενου αέρα για να βοηθήσει στον εντοπισμό ενός προβλήματος υγείας.
Οι μέθοδοι αυτές βρίσκονται ακόμη υπό μελέτη και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις καθιερωμένες ιατρικές εξετάσεις.
Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι η μυρωδιά του σώματος μπορεί να μας δώσει κάποιες ενδείξεις, αλλά δεν αποτελεί διάγνωση. Μια επίμονη και ανεξήγητη αλλαγή αξίζει να διερευνηθεί, χωρίς όμως να προκαλεί αδικαιολόγητη ανησυχία.
Φωτογραφία: istock / Επιστημονικές πηγές
Shirasu M., Touhara K. (2011). The scent of disease: Volatile organic compounds of the human body related to disease and disorder. Journal of Biochemistry.
Olsson M.J. et al. (2014). The scent of disease: Human body odor contains an early chemosensory cue of sickness. Psychological Science.
Trivedi D.K. et al. (2019). Discovery of Volatile Biomarkers of Parkinson’s Disease from Sebum. ACS Central Science.
American Diabetes Association – Πληροφορίες για τη διαβητική κετοξέωση.
