Μελέτη σε 6.617 εγκυμοσύνες εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στην έκθεση σε μια ουσία που αντικατέστησε παλαιότερα πρόσθετα των πλαστικών και στη μειωμένη ανάπτυξη των εμβρύων. Τα ευρήματα θέτουν ερωτήματα για την ασφάλεια των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε συσκευασίες τροφίμων και καθημερινά προϊόντα
Μια χημική ουσία που άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως στα πλαστικά ως «ασφαλέστερη» εναλλακτική παλαιότερων πρόσθετων βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας. Η έκθεση των εγκύων στην ουσία αυτή συνδέθηκε με χαμηλότερο βάρος γέννησης και μεγαλύτερη πιθανότητα τα νεογνά να είναι μικρότερα από το αναμενόμενο για την ηλικία κύησής τους.
Πρόκειται για την ουσία DINCH, η οποία χρησιμοποιείται για να κάνει τα πλαστικά πιο εύκαμπτα και ανθεκτικά. Συναντάται σε ορισμένες πλαστικές συσκευασίες τροφίμων, αλλά και σε άλλα καθημερινά προϊόντα, όπως παιχνίδια, ιατροτεχνολογικά είδη και υλικά δαπέδων.
Η νέα μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU Langone Health) και συνεργαζόμενων ιδρυμάτων, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environment International.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη ουσία. Η έρευνα αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: πόσο ασφαλές είναι ένα νέο χημικό πρόσθετο όταν αντικαθιστά κάποιο άλλο που έχει ήδη συνδεθεί με κινδύνους για την υγεία;
Τι έδειξε η μελέτη σε 6.617 εγκυμοσύνες
Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 6.617 εγκυμοσύνες στις Ηνωμένες Πολιτείες, αξιοποιώντας δεδομένα από 22 ερευνητικές ομάδες του προγράμματος Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO), που χρηματοδοτείται από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ.
Εξέτασαν δείγματα ούρων των εγκύων για να μετρήσουν τρεις ουσίες που παράγονται όταν ο οργανισμός μεταβολίζει το DINCH. Στη συνέχεια συνέκριναν τα επίπεδα έκθεσης με το βάρος και το μήκος των νεογνών, καθώς και με τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κάθε δεκαπλάσια αύξηση στη μέση συγκέντρωση ενός συγκεκριμένου μεταβολίτη του DINCH συνδεόταν με περίπου 27 γραμμάρια χαμηλότερο βάρος γέννησης.
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή. Πρόκειται, όμως, για ένα στατιστικό εύρημα σε επίπεδο πληθυσμού και όχι για πρόβλεψη του βάρους ενός συγκεκριμένου μωρού.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα υψηλότερα επίπεδα ορισμένων δεικτών έκθεσης συνδέονταν με αυξημένη πιθανότητα να γεννηθεί ένα παιδί μικρό για την ηλικία κύησής του. Αυτό σημαίνει ότι το βάρος του βρίσκεται κάτω από το 10ο εκατοστημόριο για τα μωρά που γεννιούνται στην ίδια εβδομάδα εγκυμοσύνης.
Οι συσχετίσεις ήταν εντονότερες για την έκθεση κατά το τρίτο τρίμηνο. Παρατηρήθηκαν επίσης ορισμένες διαφορές ανάμεσα στα αγόρια και τα κορίτσια. Αντίθετα, η μελέτη δεν διαπίστωσε συνολική συσχέτιση με τη διάρκεια της κύησης.
Ένα ακόμη εύρημα δείχνει πόσο συχνή είναι η έκθεση: σε ποσοστό περίπου 50% έως 70% των εγκύων ανιχνεύθηκε τουλάχιστον ένας από τους μεταβολίτες που εξέτασαν οι ερευνητές.
Η μελέτη ήταν παρατηρητική. Επομένως, δεν μπορεί να αποδείξει ότι το DINCH προκάλεσε τη χαμηλότερη οστική ανάπτυξη ή το μειωμένο βάρος γέννησης. Οι ερευνητές συνεκτίμησαν διάφορους παράγοντες που επηρεάζουν το βάρος των νεογνών, αλλά δεν μπορούν να αποκλειστούν όλες οι άλλες πιθανές επιδράσεις.
Γιατί αντικαταστάθηκαν οι παλαιότερες ουσίες
Για δεκαετίες, η βιομηχανία χρησιμοποιούσε φθαλικές ενώσεις για να κάνει τα πλαστικά πιο μαλακά και εύκαμπτα. Με την πάροδο του χρόνου, επιστημονικές μελέτες συνέδεσαν ορισμένες από αυτές τις ενώσεις με προβλήματα στην αναπαραγωγική υγεία και στην ανάπτυξη των παιδιών.
Καθώς επιβλήθηκαν περιορισμοί στη χρήση συγκεκριμένων φθαλικών ενώσεων, οι κατασκευαστές στράφηκαν σε εναλλακτικά πρόσθετα. Ένα από αυτά ήταν το DINCH, το οποίο προωθήθηκε ως επιλογή υψηλότερης ασφάλειας.
Ωστόσο, η αντικατάσταση μιας ουσίας δεν εγγυάται από μόνη της ότι η νέα είναι ακίνδυνη.
Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τον όρο regrettable substitution, δηλαδή «ατυχής αντικατάσταση», για περιπτώσεις στις οποίες μια ουσία αποσύρεται λόγω ανησυχιών για την υγεία και αντικαθίσταται από κάποια άλλη που ενδέχεται να παρουσιάζει παρόμοια προβλήματα.
Η νέα μελέτη ενισχύει την ανάγκη να αξιολογούνται οι εναλλακτικές χημικές ουσίες με επαρκή επιστημονικά δεδομένα, χωρίς να θεωρούνται αυτομάτως ασφαλείς επειδή αντικαθιστούν παλαιότερες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τις πλαστικές συσκευασίες τροφίμων
Το DINCH χρησιμοποιείται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων σε ορισμένα πλαστικά που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα. Χημικές ουσίες από υλικά συσκευασίας μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μεταφερθούν στα τρόφιμα. Αυτός είναι και ο λόγος που στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν κανόνες για τη σύνθεση των πλαστικών συσκευασιών και για τις ποσότητες ουσιών που επιτρέπεται να μεταναστεύουν από τα υλικά στα τρόφιμα.
Ωστόσο, η νέα μελέτη δεν εξέτασε συγκεκριμένες συσκευασίες ούτε προσδιόρισε ποια προϊόντα συνέβαλαν περισσότερο στην έκθεση των εγκύων. Οι μετρήσεις έγιναν στον οργανισμό τους και αποτυπώνουν τη συνολική έκθεση από πιθανές διαφορετικές πηγές.
ΠΗΓΗ: Guardian
Φωτογραφία: istock
