Προειδοποίηση «βόμβα» από ογκολόγους: Οι χημικές ισιωτικές κρέμες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου

Ένα προϊόν που για χρόνια θεωρούνταν απλώς μέρος της ρουτίνας περιποίησης και ομορφιάς μπαίνει πλέον στο μικροσκόπιο των ειδικών.

Οι χημικές ισιωτικές κρέμες, που χρησιμοποιούνται για να αλλάξουν το στυλ των μαλλιών, περιέχουν ουσίες οι οποίες, σύμφωνα με νεότερα ερευνητικά δεδομένα, ενδέχεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου. Σε αυτές περιλαμβάνονται η φορμαλδεΰδη, οι φθαλικές ενώσεις, τα parabens και η δισφαινόλη Α, γνωστή ως BPA.

Οι έρευνες δείχνουν κάποια συσχέτιση – όχι αιτιώδη σχέση – με καρκίνο της μήτρας, το λέμφωμα non-Hodgkin, τον καρκίνο του παγκρέατος και τον καρκίνο του θυρεοειδούς. Γυναικολόγοι ογκολόγοι, που επικαλούνται τα σχετικά ευρήματα, επισημαίνουν στο Parade ότι ο κίνδυνος καρκίνου δεν εξαρτάται ποτέ από έναν μόνο παράγοντα, αλλά διαμορφώνεται από την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, τον τρόπο ζωής, το περιβάλλον και την έκθεση σε χημικές ουσίες. 

Γι’ αυτό και τονίζουν ότι η ενημέρωση, οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι και οι πιο προσεκτικές επιλογές στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην προστασία της υγείας.

Πώς λειτουργούν οι χημικές ισιωτικές κρέμες

Οι χημικές ισιωτικές κρέμες εφαρμόζονται σε μαλλιά με πολύ σφιχτές μπούκλες ή έντονα σγουρή υφή και συνήθως περιέχουν ισχυρές αλκαλικές χημικές ουσίες, όπως υδροξείδιο του νατρίου στα προϊόντα με αλισίβα ή υδροξείδιο της γουανιδίνης στα προϊόντα χωρίς αλισίβα. Αυτές οι χημικές ουσίες αλλάζουν τη δομή των πρωτεϊνών της τρίχας, ώστε τα μαλλιά να γίνονται πιο ίσια.

Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος χρησιμοποιεί τέτοια προϊόντα είναι βαθιά προσωπικοί και σύνθετοι. Τα μαλλιά μπορεί να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ταυτότητας, της κουλτούρας και της αυτοέκφρασης ενός ανθρώπου. Τα πρότυπα ομορφιάς, οι προσδοκίες στον χώρο εργασίας και οι πολιτισμικές πιέσεις έχουν ιστορικά επηρεάσει τη χρήση τέτοιων προϊόντων.

Οι επικίνδυνες ουσίες στις ισιωτικές κρέμες

Ειδικοί στο Parade υπογραμμίζουν ότι ορισμένα συστατικά των ισιωτικών κρεμών προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία ως προς τον κίνδυνο καρκίνου. Μεταξύ αυτών των ουσιών είναι η φορμαλδεΰδη ή ουσίες που απελευθερώνουν φορμαλδεΰδη, φθαλικές ενώσεις, parabens και άλλες χημικές ουσίες που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα.

Κάποιες από αυτές τις χημικές ουσίες μπορεί να παρεμβαίνουν στη σηματοδότηση των ορμονών, συμπεριλαμβανομένων των οδών που σχετίζονται με τα οιστρογόνα. Ο καρκίνος της μήτρας μπορεί να αναπτυχθεί όταν τα επίπεδα οιστρογόνων είναι υπερβολικά υψηλά και δεν εξισορροπούνται από την ορμόνη προγεστερόνη.

Παράλληλα, χημικές ουσίες που περιέχονται στις ισιωτικές κρέμες ενδέχεται να συμβάλλουν με την πάροδο του χρόνου σε φλεγμονή, οξειδωτικό στρες ή βλάβες στο DNA.

Αυτό έχει σημασία, επειδή οι ορμόνες και η χρόνια φλεγμονή μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται και εξελίσσονται ορισμένοι καρκίνοι. Την ίδια στιγμή, οι ερευνητές προσπαθούν ακόμη να καθορίσουν ποια συστατικά μπορεί να είναι τα πιο ανησυχητικά, πόση έκθεση έχει σημασία και αν ορισμένα άτομα μπορεί να είναι πιο ευάλωτα από άλλα.

Δεν υπάρχει αιτιώδης σχέση, αλλά… «ας αποφεύγονται οι ισιωτικές»

Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν είναι ακόμη γνωστό με ακρίβεια ποια συστατικά, ποιες μάρκες ή ποιες συνθέσεις ευθύνονται περισσότερο για τον πιθανό κίνδυνο. Πολλές μελέτες ρωτούν τους συμμετέχοντες για τη γενική χρήση προϊόντων, αλλά δεν καταγράφουν πάντα το ακριβές προϊόν, τη λίστα συστατικών ή τις αλλαγές στις φόρμουλες με την πάροδο του χρόνου.

Για όσους χρησιμοποιούν χημικές ισιωτικές κρέμες, τα δεδομένα δείχνουν ότι αυτά τα προϊόντα μπορεί να συμβάλλουν στον κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η συσχέτιση δεν ισοδυναμεί με αιτιώδη σχέση.

Η έρευνα δεν είναι ακόμη οριστική και συνεχίζει να εξελίσσεται. Παρ’ όλα αυτά, η καλύτερη πρακτική, σύμφωνα με τις επισημάνσεις των ειδικών, είναι να μειωθεί ή να αποφεύγεται όσο το δυνατόν περισσότερο η χρήση τέτοιων προϊόντων στο εξής, καθώς δεν υπάρχει έρευνα που να έχει δείξει κάποια ασφαλή δόση.

Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί ποια προϊόντα, ποια συστατικά, ποια επίπεδα έκθεσης και ποια μοτίβα χρήσης φέρουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Ωστόσο, οι άνθρωποι που έχουν χρησιμοποιήσει ισιωτικές κρέμες πρέπει να έχουν ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους και να συζητούν με τον γιατρό τους τυχόν ανησυχίες ή συμπτώματα.

Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: ο κίνδυνος καρκίνου είναι πολυπαραγοντικός και δεν εξαρτάται από ένα μόνο προϊόν ή μία μόνο συνήθεια. Όμως, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα προϊόν καθημερινής χρήσης μπορεί να επηρεάζει τις ορμόνες, τη φλεγμονή ή την κυτταρική ανάπτυξη, η ενημέρωση και η προσεκτική χρήση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Οι προληπτικές εξετάσεις, η συζήτηση με τον γιατρό και οι πιο συνειδητές επιλογές στην προσωπική φροντίδα μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση για την προστασία της υγείας.