Γιατί είναι απαραίτητο να βουρτσίζουμε καλά τα δόντια μας όταν είμαστε άρρωστοι – ακόμα και στο νοσοκομείο.
Η βελτίωση της στοματικής υγιεινής μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί πνευμονία, αναφέρουν επιστήμονες από την Αυστραλία.
Σε μεγάλη μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι αυτή η απλή, καθημερινή συνήθεια μπορεί να προστατεύσει ακόμα και τους πιο ευάλωτους από εμάς: όσους νοσηλεύονται στο νοσοκομείο για άλλους λόγους.
Στην μεγαλύτερη μελέτη που έχει διεξαχθεί έως σήμερα για το θέμα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το καλό βούρτσισμα των δοντιών προστατεύει τους νοσηλευομένους ασθενείς από την ενδονοσοκομειακή πνευμονία.
Η πνευμονία θεωρείται ως ενδονοσοκομειακή λοίμωξη όταν εκδηλώνεται τουλάχιστον 48 ώρες μετά από την εισαγωγή ενός ασθενούς στο νοσοκομείο. Τείνει να είναι πιο σοβαρή, διότι ο οργανισμός των ασθενών συχνά είναι εξασθενημένος. Επιπλέον, τα ενδονοσοκομειακά παθογόνα συχνά είναι πιο ανθεκτικά στα φάρμακα, απ’ ό,τι στην κοινότητα.
Η ενδονοσοκομειακή πνευμονία προσβάλλει 5 έως 10 ασθενείς στους 1.000 που εισάγονται στα νοσοκομεία. Θεωρείται η πιο συχνή αιτία ενδονοσοκομειακής λοίμωξης σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Η ανάπτυξή της σχετίζεται με παράταση της νοσηλείας των ασθενών και αυξημένη θνησιμότητα. Παρότι όμως είναι συχνή και εξίσου σοβαρή με την πνευμονία που εκδηλώνουν οι διασωληνωμένοι ασθενείς, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς, λένε οι ερευνητές.
Το κενό αυτό θέλησαν να καλύψουν με τη μελέτη τους, στην οποία ενέταξαν χιλιάδες ασθενείς. Τα ευρήματά τους παρουσιάσθηκαν πριν λίγες ημέρες στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Μικροβιολογίας & Λοιμωδών Νόσων (ESCMID Global 2026).
Η μελέτη
Όπως είπαν οι ερευνητές, η μελέτη τους ονομάστηκε HAPPEN (Hospital Acquired Pneumonia Prevention Study). Διεξήχθη σε ασθενείς που εκδήλωσαν πνευμονία σε εννέα κλινικές τριών αυστραλιανών νοσοκομείων την περίοδο 2024-2025. Οι συμμετέχοντες ανήλθαν συνολικώς σε 8.870.
Οι μισοί από αυτούς εφοδιάστηκαν κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο με οδοντόβουρτσα, οδοντόπαστα και εκπαιδευτικά φυλλάδια. Επιπλέον, το υγειονομικό προσωπικό εκπαιδεύτηκε, ώστε να τους υποστηρίζει πρακτικά να φροντίζουν την οδοντική υγιεινή τους.
Οι υπόλοιποι ασθενείς δεν έλαβαν ενημέρωση ή βοήθεια για να βουρτσίζουν τα δόντια τους (ομάδα ελέγχου).
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, η ενημέρωση και η βοήθεια προς τους ασθενείς βελτίωσε σημαντικά το ποσοστό της καλής οδοντικής υγιεινής. Στην πραγματικότητα, το 61,5% των ασθενών αυτής της ομάδας βούρτσιζαν καθημερινά τα δόντια τους. Το ποσοστό στην άλλη ομάδα, στην οποία δεν ελέχθη κάτι για το βούρτσισμα των δοντιών, ήταν 15,9%.
Τα ευρήματα
Οι συμμετέχοντες στην πρώτη ομάδα βούρτσιζαν κατά μέσον όρο τα δόντια τους 1,5 φορά την ημέρα. Η τακτική αυτή συσχετίσθηκε με σημαντική μείωση στον αριθμό των ασθενών που εκδήλωσαν πνευμονία. Η μείωση έφτασε το σχεδόν 60%.
«Παλαιότερη μελέτη μας είχε δείξει ότι ο κόσμος δεν γνωρίζει τη συσχέτιση που υπάρχει ανάμεσα στην φροντίδα των δοντιών και την πνευμονία», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Brett Mitchell, καθηγητής Έρευνας Υπηρεσιών Υγείας & Νοσηλευτικής στο Πανεπιστήμιο Avondale, στη Νέα Νότια Ουαλία.
«Η νέα μας μελέτη αποδεικνύει πως με την ενημέρωση και την ελεύθερη πρόσβαση στον απαιτούμενο εξοπλισμό, επιτυγχάνεται πολύ σημαντική βελτίωση», πρόσθεσε.
Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει πως η παρατεταμένη νοσηλεία στο νοσοκομείο οδηγεί σε σημαντική έκπτωση της οδοντικής υγείας.
Η ενδονοσοκομειακή πνευμονία πιστεύεται ότι οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα μικρόβια του στόματος των ιδίων των ασθενών, τα οποία βρίσκουν πρόσβαση στους πνεύμονές τους. Αυτό είναι εύκολο να συμβεί λ.χ. σε ασθενείς οι οποίοι δεν μπορούν να αποβάλλουν εύκολα τα εκκρίματα από τον λαιμό τους.
Φωτογραφία: iStock
