Πάνω από 200 χρόνια προστασίας – ο ρόλος του εμβολιασμού από τη βρεφική ηλικία έως τα γηρατειά.
Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας γιορτάζει την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (European Immunization Week) με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων στον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν τα εμβόλια στην πρόληψη ασθενειών και στην προστασία της ζωής.
Φέτος, στις 19-25 Απριλίου 2026, σηματοδοτείται η 20ή ετήσια Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού με κεντρικό μήνυμα «Για κάθε γενιά, τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά και ασφαλή». Η φετινή Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα εμβόλια για περισσότερα από 200 χρόνια έχουν προστατεύσει με ασφάλεια ανθρώπους, οικογένειες και κοινότητες και μπορούν να συνεχίζουν να προστατεύουν τις μελλοντικές γενεές.
Τα εμβόλια ως θεμέλιο της Δημόσιας Υγείας
Τα εμβόλια έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές επειδή απλοί άνθρωποι πήραν την απόφαση να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τα παιδιά τους και ο ένας τον άλλον, αναφέρει ο ΕΟΔΥ.
Προσθέτει ότι τα εμβόλια συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία της υγείας του ατόμου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του – από τη βρεφική ηλικία έως την ενήλικη ζωή – παρέχοντας σήμερα προστασία για περισσότερες από 30 λοιμώξεις και θανατηφόρες ασθένειες.
«Οι αποφάσεις των γονιών να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, μαζί με τη δέσμευση των επαγγελματιών υγείας να προσεγγίσουν κάθε παιδί, έχουν συμβάλει στη βελτίωση της επιβίωσης των βρεφών κατά 40% και έχουν προστατεύσει δεκάδες εκατομμύρια παιδιά από δια βίου αναπηρίες», σημειώνει ο ΕΟΔΥ.
Από τη βρεφική ηλικία στην εφηβεία: Η σημασία των εμβολίων νωρίς στη ζωή
Στην πρώιμη παιδική ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών και των μικρών παιδιών ακόμη αναπτύσσεται, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε ασθένειες.
Οι παιδικοί εμβολιασμοί τα προστατεύουν από ασθένειες όπως:
- η διφθερίτιδα
- η ηπατίτιδα Β
- η ιλαρά
- η παρωτίτιδα
- η πολιομυελίτιδα
- ο κοκκύτης
- η μηνιγγίτιδα
- ο ροταϊός
- η ερυθρά
- ο τέτανος
και χορηγούνται κυρίως τα δύο πρώτα έτη ζωής.
Στην εφηβεία, οι αναμνηστικές δόσεις εμβολίων είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της ανοσίας κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, ενώ πρόσθετα εμβόλια αντιμετωπίζουν αναδυόμενους κινδύνους για την υγεία, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων και η μηνιγγίτιδα.
Εγκυμοσύνη και προστασία δύο ζωών
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εμβολιασμός διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην προστασία της μητέρας και του μωρού της.
Λαμβάνοντας συνιστώμενα εμβόλια, έναντι ιών όπως:
- ο RSV
- ο ιός της γρίπης
- και βακτηρίων όπως ο κοκκύτης,
οι έγκυες γυναίκες προστατεύουν τον εαυτό τους από σοβαρή νόσο και ταυτόχρονα μεταβιβάζουν (μέσω του πλακούντα) προστατευτικά αντισώματα στο κυοφορούμενο παιδί τους.
Ενήλικες και ηλικιωμένοι: Γιατί ο εμβολιασμός δεν σταματά ποτέ
Στην ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι συνεχίζουν να κινδυνεύουν από λοιμώξεις. Επιπλέον, το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενεί με την πάροδο του χρόνου, καθιστώντας τους ενήλικες πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις όσο μεγαλώνουν.
Τα εμβόλια προστατεύουν τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους από ασθένειες όπως:
- η COVID-19
- η γρίπη
- η πνευμονία
- ο έρπητας ζωστήρας
μειώνοντας τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και νοσηλείας και βοηθώντας τους να παραμείνουν υγιείς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ευάλωτες ομάδες και ίση πρόσβαση στην πρόληψη
Άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή/και ανοσοκαταστολή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και επιπλοκών από λοιμώδη νοσήματα, και τα εμβόλια αποτελούν απαραίτητο μέσο προστασίας.
«Ο εμβολιασμός αποτελεί δικαίωμα όλων. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως άτομα της κοινότητας Ρομά, πρόσφυγες και μετανάστες, μετακινούμενοι πληθυσμοί, θα πρέπει να έχουν ισότιμη ευκαιρία στον εμβολιασμό», αναφέρει ο ΕΟΔΥ.
Εμβόλια ως εργαλείο πρόληψης και για τον καρκίνο
Τα εμβόλια, εκτός από την πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων, μπορούν να συμβάλουν και στην πρόληψη ορισμένων μορφών καρκίνου.
Συγκεκριμένα, προστατεύουν από λοιμώξεις όπως:
- ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV)
- ο ιός της ηπατίτιδας Β
- οι οποίες σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου.
Ενημέρωση και εμπιστοσύνη στον εμβολιασμό
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού αποσκοπεί και στην ενίσχυση της ενημέρωσης των πολιτών, αλλά και στη στήριξη των επαγγελματιών υγείας. Στόχος είναι να μπορούν να επικοινωνούν με σαφήνεια και κατανόηση τα οφέλη των εμβολίων, βοηθώντας άτομα με ενδοιασμούς να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη προστασίας των ίδιων των επαγγελματιών υγείας μέσω του εμβολιασμού, καθώς εκτίθενται καθημερινά σε λοιμώδη νοσήματα.
Οι δράσεις του ΕΟΔΥ για την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης
Με στόχο την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και την προστασία των ευάλωτων ομάδων, ο ΕΟΔΥ έχει προχωρήσει σε σειρά δράσεων:
- Ανάλυση δεδομένων εμβολιαστικής κάλυψης στον παιδικό πληθυσμό και παρεμβάσεις σε κοινότητες με χαμηλή κάλυψη, καθώς και σχεδιασμό για την εκτίμηση της κάλυψης στους ενήλικες.
- Διοργάνωση εμβολιαστικών δράσεων σε ευάλωτους πληθυσμούς (Ρομά, μετανάστες και πρόσφυγες), ιδιαίτερα μετά την επανεμφάνιση νοσημάτων όπως η ιλαρά στην Ευρώπη.
- Καμπάνιες ενημέρωσης για το κοινό και εκπαιδευτικά σεμινάρια για επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
- Συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SHIELD, με στόχο τη μείωση καρκίνων που σχετίζονται με λοιμώξεις.
«Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Η απόφασή σας κάνει τη διαφορά. Ενημερωθείτε. Εμβολιαστείτε», καταλήγει στο μήνυμά του ο ΕΟΔΥ.
Φωτογραφία: istock
