Πολλοί φροντιστές εμφανίζουν «κόπωση συμπόνιας» (compassion fatigue) ή έντονο «βάρος φροντιστή» (caregiver burden), ενώ σύμφωνα με τους ειδικούς, πρέπει να κατανοήσουν πως η δική τους ευημερία, τα συναισθήματα και οι ανάγκες τους αξίζουν προσοχή και σεβασμό
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπολογίζεται ότι 6 εκατομμύρια άνθρωποι φροντίζουν κάποιον οικείο τους που πάσχει από καρκίνο. Οι φροντιστές αυτοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της περίθαλψης, αναλαμβάνοντας ιατρικές διαδικασίες, προσωπική φροντίδα, οικονομικά ζητήματα και οικιακές εργασίες.
Ωστόσο, η προσφορά αυτή συνεπάγεται συχνά βαρύ τίμημα: υψηλά ποσοστά συναισθηματικού στρες, οικονομική επιβάρυνση, κατάθλιψη, καρδιαγγειακά προβλήματα και σωματική εξάντληση (burnout).
Όπως αναφέρει η Δρ. Kate Lally, γιατρός ανακουφιστικής φροντίδας στο Dana-Farber Cancer Institute της Βοστώνης, σχεδόν σε κάθε επίσκεψη οι ίδιοι οι ασθενείς αναγνωρίζουν την ανεκτίμητη συμβολή των φροντιστών τους. Παρ’ όλα αυτά, οι φροντιστές τείνουν να παραμελούν τη δική τους υγεία, θεωρώντας ότι το δικό τους άγχος είναι αμελητέο μπροστά στη μάχη του ασθενούς.
Η Stephanie Lieber, διευθύντρια του οργανισμού Imerman Angels, υπογραμμίζει ότι αν ο φροντιστής καταρρεύσει, δεν θα είναι σε θέση να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια.
Φροντιστής ασθενούς με καρκίνο – 5 θεμελιώδεις στρατηγικές για την προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας σας
1 Αναζητήστε μια κοινότητα που κατανοεί την εμπειρία σας
Η συναισθηματική απομόνωση επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογία. Η Stephanie Lieber επισημαίνει ότι η επικοινωνία με ανθρώπους που βιώνουν ή έχουν βιώσει την ίδια κατάσταση μειώνει αισθητά το άγχος και προσφέρει ελπίδα.
Η Δρ. Kate Lally προτείνει την εγγραφή σε ομάδες υποστήριξης φροντιστών, είτε δια ζώσης μέσω του νοσοκομείου όπου νοσηλεύεται ο ασθενής, είτε μέσω διαδικτυακών κοινοτήτων. Όπως τονίζει η ίδια, κάνεις δεν μπορεί να κατανοήσει τη δοκιμασία αυτή καλύτερα από κάποιον που τη ζει ο ίδιος.
2. Θέστε ως προτεραιότητα μία καθημερινή δραστηριότητα που σας δίνει χαρά
Ο χρόνος των φροντιστών είναι εξαιρετικά περιορισμένος, με αποτέλεσμα να θυσιάζονται η γυμναστική, η διατροφή και ο ύπνος.
Η Stephanie Lieber συνιστά τη δέσμευση σε τουλάχιστον μία καθημερινή δραστηριότητα που προσέφερε χαρά και ηρεμία πριν την ανάληψη της φροντίδας. Αυτό μπορεί να είναι ένας σύντομος περίπατος, ένας καφές με φίλους ή ένα τηλεφώνημα. Αν ο ασθενής δεν μπορεί να μείνει μόνος, η Δρ. Lally προτείνει την εμπλοκή ενός συγγενούς ή γείτονα για να καλύψει το κενό για λίγη ώρα.
3. Δημιουργήστε μια σύντομη λίστα με τις βασικές προσωπικές σας ανάγκες
Αν αμελείτε την φροντίδα των βασικών αναγκών σας, μπορεί αυτό να σας οδηγήσει σε σωματική κατάρρευση. Οι ειδικοί προτρέπουν τους φροντιστές να ορίσουν τα «μη διαπραγματεύσιμα» καθημερινά τους βήματα, όπως η σωστή σίτιση, η ατομική υγιεινή και η ξεκούραση.
Η τήρηση αυτών των βασικών συνηθειών υπενθυμίζει στο άτομο την προσωπική του αξία και διασφαλίζει ότι θα μπορεί να συνεχίσει να προσφέρει φροντίδα χωρίς να εξαντληθεί.
4. Αναθεωρήστε τον τρόπο που βλέπετε την αναζήτηση βοήθειας
Η αναζήτηση βοήθειας από το περιβάλλον δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ή εγωισμού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι φροντιστές πρέπει να συνειδητοποιήσουν πως ζητώντας βοήθεια, γίνονται ικανότεροι στο να φροντίσουν τον αγαπημένο τους.
Προτείνουν επίσης την ανάθεση καθημερινών πρακτικών υποχρεώσεων (π.χ. ψώνια, βόλτα του κατοικιδίου) σε φίλους ή γείτονες. Παράλληλα, ενθαρρύνονται οι φροντιστές να αποδέχονται τις αυθόρμητες προσφορές υποστήριξης, καθώς η προσφορά αυτή προσφέρει χαρά και ικανοποίηση και στα άτομα που τη παρέχουν.
5. Αναζητήστε επαγγελματική ψυχολογική υποστήριξη
Πολλοί φροντιστές εμφανίζουν «κόπωση συμπόνιας» (compassion fatigue) ή έντονο «βάρος φροντιστή» (caregiver burden), καταστάσεις που ξεπερνούν την απλή κούραση και επηρεάζουν αρνητικά κάθε τομέα της ζωής τους.
Η Δρ. Lally αναφέρει ως προειδοποιητικά σημάδια την αυξημένη επιθετικότητα προς οικείους και τις υπερβολικές συναισθηματικές αντιδράσεις. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και η συμβουλευτική μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά. Η αναζήτηση εξειδικευμένων θεραπευτών μέσω της ιατρικής ομάδας του ασθενούς κρίνεται ιδιαίτερα ωφέλιμη.
Τελος, η Stephanie Lieber τονίζει ότι οι φροντιστές πρέπει να κατανοήσουν πως η δική τους ευημερία, τα συναισθήματα και οι ανάγκες τους αξίζουν την ίδια προσοχή και σεβασμό. Αποτελούν αυτόνομες προσωπικότητες με ξεχωριστή αξία, πέρα από τον ρόλο της φροντίδας που έχουν αναλάβει.
Φωτογραφία: istock/ -: washingtonpost
