«Το 25% των περιπτώσεων βαρηκοΐας και το 10% των περιπτώσεων εγκεφαλικής παράλυσης στα παιδιά, υπολογίζεται ότι οφείλονται στη συγγενή λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό. Ωστόσο για ένα νεογνό που επιβεβαιωμένα έχει μολυνθεί, η εμφάνιση αυτών των διαταραχών δεν είναι δεδομένη, καθώς σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, το 80-85% των παιδιών που γεννιούνται με τη λοίμωξη δεν θα εμφανίσουν συμπτώματα. Αυτές οι διαταραχές δεν εμφανίζονται μόνο κατά την ώρα της γέννησης του νεογνού. Χρειάζεται παρακολούθηση για πένтε τουλάχιστον έτη από μια ομάδα ειδικών που περιλαμβάνει παιδιάτρους, λοιμωξιολόγους, νευρολόγους, ωρλ, φυσικοθεραπευτές, αναπτυξιολόγους, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές. Πρόκειται για μακροχρόνια παρακολούθηση, η οποία είναι επίπονη τόσο ψυχολογικά για τους γονείς, όσο και οικονομικά για τα συστήματα υγείας διεθνώς».
Οι επισημάνσεις ανήκουν στον καθηγητή Κλινικής Ιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθυντή του Εργαστηρίου Κλινικής Ιολογίας στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Ιολογίας, Γιώργο Σουρβίνο.
Στο 40-60% του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες χώρες στο 90-100% στις αναπτυσσόμενες και υποανάπτυκτες
Ο καθηγητής παραχωρεί συνέντευξη στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου, με αφορμή και το 19ο διεθνές συνέδριο για τον Κυτταρομεγαλοϊό CMV, που πραγματοποιήθηκε 1 έως 4 Νοεμβρίου στην Αθήνα, με συμπροέδρους της Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής τον ίδιο και την καθηγήτρια Παιδιατρικής του ΕΚΠΑ, Βάνα Παπαευαγγέλου.
Ο κυτταρομεγαλοϊός, γνωστός ως CMV, παραμένει έξω από τη δημόσια συζήτηση, παρά το γεγονός ότι μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρά προβλήματα σε έγκυες, έμβρυα, ανοσοκατεσταλμένους και μεταμοσχευμένους.
Γενικά, δεν προκαλεί σοβαρές καταστάσεις εκτός από αυτές τις ομάδες, αναφέρει ο διακεκριμένος ιολόγος επισημαίνοντας ότι επιδημιολογικά ο ιός εμφανίζεται στον γενικό πληθυσμό σε συχνότητες ανάλογα με το επίπεδο της κάθε χώρας: «Στις ανεπτυγμένες χώρες από 40 έως 60%, ενώ στις αναπτυσσόμενες και υποανάπτυκτες 90 έως 100%».
Πώς κολλάει
Ο ιός που βρίσκεται σε σωματικά υγρά, κυρίως στο σάλιο και γι’ αυτό αναφέρεται και ως ερωτικός ιός, μεταδίδεται με το φιλί και με άλλα σωματικά υγρά, ακόμα και με ούρα, σύμφωνα με τον καθηγητή.
«Υπάρχει μία κακή συνήθεια των μαμάδων να φιλάνε τα μωρά τους στο στόμα. Επίσης, χρειάζεται προσοχή κατά την αλλαγή πάνας, καθώς ο κυτταρομεγαλοϊός μπορεί να μεταδοθεί στη μητέρα μέσω της επαφής με τα ούρα του μωρού».
Στο ερώτημα αν ο κυτταρομεγαλοϊός μπορεί να μεταδοθεί από τη μητέρα στο έμβρυο, ο κ. Σουρβίνος εξηγεί ότι η κάθετη μετάδοση γίνεται μέσω του πλακούντα. «Η πρωτοπαθής λοίμωξη συμβαίνει όταν η μητέρα έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τον ιό. Ενώ αν έχει ήδη μολυνθεί στο παρελθόν, ο ιός μπορεί να επανενεργοποιηθεί και να προκαλέσει δευτεροπαθή λοίμωξη.
Όπως και οι άλλοι ερπητοϊοί, ο κυτταρομεγαλοϊός παραμένει στον οργανισμό σε λανθάνουσα κατάσταση και μπορεί να επανενεργοποιηθεί. Άρα, καθημερινές συνήθειες όπως ένα φιλί, ένα κοινό ποτήρι, αλλαγή πάνας ενός παιδιού μπορούν να αποτελέσουν τους κρίκους αυτής της αλυσίδας μετάδοσης».
Δεύτερο αίτιο μετά το σύνδρομο Down για νευρολογική αναπηρία
Πώς γίνεται ο ίδιος ο ιός για έναν άνθρωπο να περνά τελείως απαρατήρητος και για έναν άλλον να αποτελεί σοβαρή απειλή. Τι καθορίζει ποιος θα κινδυνεύσει; «Είναι ένας ιός που κοιμάται και ξυπνάει. Γι’ αυτό μιλάμε για επανενεργοποίηση, όπως συμβαίνει με όλους τους ερπητοϊούς. Το αν η λοίμωξη θα έχει σοβαρές συνέπειες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος». Όπως εξηγεί ο κ. Σουρβίνος, ο κυτταρομεγαλοϊός μπορεί να προκαλέσει σοβαρές νευρολογικές αναπηρίες στα παιδιά, καθώς αποτελεί το δεύτερο αίτιο μετά το σύνδρομο Down. «Η συγγενής λοίμωξη συνδέεται με το 1 στα 4 περιστατικά βαρηκοΐας και το 1 στα 10 περιστατικά εγκεφαλικής παράλυσης».
Πώς επηρεάζει μεταμοσχευμένους και άλλους ασθενείς σε ανοσοκαταστολή
Τα βασικά προβλήματα, που μπορεί να προκληθούν σε μεταμοσχευμένους και ανοσοκατεσταλμένους, σύμφωνα με τον ειδικό, είναι η άμεση βλάβη των οργάνων.
«Ο κυτταρομεγαλοϊός μπορεί να προκαλέσει πνευμονίτιδα, γαστρεντερίτιδα, κολίτιδα, ηπατίτιδα, αμφιβληστροειδίτιδα, σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις, προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, αιματολογικές διαταραχές, όπως λευκοπενία, θρομβοπενία, αναιμία. Και επίσης, μπορεί να προκαλέσει στους μεταμοσχευμένους, επιβάρυνση της λειτουργίας του μοσχεύματος, ή ακόμα και την απόρριψή του».
Τι σημαίνουν τα θετικά αντισώματα στην εγκυμοσύνη
Τι σημαίνει για μια έγκυο αν βρεθούν αντισώματα και πότε υπάρχει κίνδυνος για το έμβρυο; «Γίνεται ένας συνδυασμός ορολογικών εξετάσεων, οι οποίες δείχνουν αν η λοίμωξη είναι πρόσφατη ή παλαιότερη. Οι εξετάσεις αυτές, εφόσον βρεθούν θετικές, επαναλαμβάνονται διαδοχικά και αν εξακολουθούν και δείχνουν θετικές, μπορεί να γίνει αμνιοπαρακέντηση, ώστε να αναζητηθεί με μοριακή εξέταση το DNA του ιού στο αμνιακό υγρό. Αυτό γίνεται μετά την 21η εβδομάδα. Επίσης, γίνονται απεικονιστικές προσπελάσεις στο έμβρυο, μπορεί να γίνει αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία και να απεικονιστούν διαστάσεις του εγκεφάλου που αξιολογούν οι γυναικολόγοι εμβρυομητρικής ιατρικής. Στη συνέχεια γίνεται εκτίμηση με έναν αλγόριθμο, και με βάση το σύνολο των ευρημάτων, οι ειδικοί εξηγούν στο ζευγάρι τι γνωρίζουν για την πρόγνωση και ποιες αβεβαιότητες παραμένουν, ώστε να αποφασίσει για τη συνέχιση ή τη διακοπή της κύησης».
Διεθνής προβληματισμός για το αν πρέπει να γίνει καθολικό screening
Μπορεί οι σοβαρές επιπλοκές από τον εν λόγω ιό να μην είναι συχνές, ωστόσο τι είδους πρόληψη υπάρχει και κατά πόσον γίνεται σε καθολικό επίπεδο;
Ο κ. Σουρβίνος τονίζει ότι στην Ελλάδα υπάρχουν λίγα εξειδικευμένα κέντρα για αυτού του είδους τη συμβουλευτική και μάλιστα στο συνέδριο συζητήθηκαν αλγόριθμοι που βελτιώνουν την έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση της μητέρας και του εμβρύου, καθώς και η θεραπευτική προσέγγιση με αντιικά. Τα οποία όπως εξηγεί, έχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα στα αρχικά στάδια, όμως λόγω της επιμονής του ιού μπορεί κάποιος ασθενής να αναπτύξει ανθεκτικότητα.
«Κάθε έναρξη κύησης συνοδεύεται από ορολογικό έλεγχο εναντίον του κυτταρομεγαλοϊού, άρα υπάρχει ένα τέτοιο εθνικό πρόγραμμα. Ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, είναι αν πρέπει να υπάρχει ένα πρόγραμμα screening και να ελέγχονται όλα τα νεογνά για συγγενή λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό. Στην Ολλανδία και σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ, έχουν εφαρμοστεί προγράμματα νεογνικού ελέγχου, αλλά δεν ακολουθείται παντού η ίδια πρακτική. Οι απόψεις των επιστημόνων για τον καθολικό έλεγχο εξακολουθούν να διίστανται».
Σε μια έγκυο που έχει ήδη μικρό παιδί, ο κ. Σουρβίνος δίνει τρεις απλές συμβουλές: Να πλένει καλά τα χέρια της με σαπούνι και νερό μετά από κάθε αλλαγή πάνας. Να αποφεύγει να τρώει με το ίδιο κουτάλι ή να πίνει από το ίδιο ποτήρι με το παιδί και να μη βάζει την πιπίλα του στο στόμα της. Και, όπως λέει, “όχι φιλί στο στόμα”».
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
