Για χρόνια, ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) αποτελεί βασικό εργαλείο των επαγγελματιών υγείας για τον εντοπισμό πιθανών κινδύνων για την υγεία. Χρησιμοποιώντας το ύψος και το βάρος, δίνει έναν αριθμό που κατατάσσει τους ανθρώπους σε κατηγορίες του ελλιποβαρούς, του φυσιολογικού βάρους, του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας.
Ωστόσο αυτή η προσέγγιση, έχει σημαντικούς περιορισμούς. Ειδικοί χαρακτηρίζουν πλέον τον ΔΜΣ ως έναν «ατελή δείκτη», εν μέρει επειδή δεν μπορεί να διακρίνει την άλιπη μάζα του σώματος από τη λιπώδη μάζα. Κάποιος, για παράδειγμα, μπορεί να έχει μεγάλη μυϊκή μάζα και λίγο σωματικό λίπος, αλλά να κατατάσσεται στους υπέρβαρους αποκλειστικά λόγω της σχέσης βάρους και ύψους του.
Μια νέα μελέτη αναδεικνύει περαιτέρω τους περιορισμούς του δείκτη και υποδεικνύει ότι μια απλή μεζούρα μπορεί να προσφέρει περισσότερα στοιχεία για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2026 στο Journal of the American College of Cardiology (JACC), διαπίστωσε ότι η περίμετρος της μέσης και η αναλογία μέσης προς ισχία ενδέχεται να αποτελούν καλύτερους δείκτες του μακροπρόθεσμου καρδιαγγειακού κινδύνου από τον ΔΜΣ μόνο του.
Η περίμετρος της μέσης είναι η μέτρηση γύρω από τη μέση σε εκατοστά. Η αναλογία μέσης προς ισχία υπολογίζεται διαιρώντας την περίμετρο της μέσης με την περίμετρο των ισχίων. Για παράδειγμα, μέση 80 εκατοστών και περίμετρος ισχίων 100 εκατοστών δίνουν αναλογία 0,80.
Τι έδειξε η μελέτη σε περισσότερους από 260.000 ενηλίκους
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα υγείας από περισσότερους από 260.000 ενηλίκους, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει σε 15 μακροχρόνιες μελέτες. Συνέκριναν τον ΔΜΣ, την περίμετρο της μέσης και την αναλογία μέσης προς ισχία των συμμετεχόντων με την πορεία της υγείας τους τα επόμενα χρόνια.
Όλοι οι συμμετέχοντες είχαν παρουσιάσει τουλάχιστον ένα σοβαρό συμβάν: καρδιακή ανεπάρκεια, θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ή θάνατο από καρδιαγγειακή νόσο. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν 20 χρόνια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο ΔΜΣ από μόνος του δεν αποτύπωνε πάντα την πλήρη εικόνα του κινδύνου για την καρδιά:
- Μεταξύ των ατόμων με «φυσιολογικό» ΔΜΣ, το 5% είχε αυξημένη περίμετρο μέσης και το 18% αυξημένη αναλογία μέσης προς ισχία.
- Μεταξύ όσων κατατάσσονταν στους υπέρβαρους, περίπου το 40% είχε είτε αυξημένη περίμετρο μέσης είτε αυξημένη αναλογία μέσης προς ισχία.
Επιπλέον, ο «φυσιολογικός» ΔΜΣ δεν σήμαινε απαραίτητα χαμηλότερο κίνδυνο. Στα άτομα με φυσιολογικό βάρος ή στα υπέρβαρα βάσει ΔΜΣ, εκείνα με αυξημένες μετρήσεις μέσης είχαν 15% έως 50% μεγαλύτερο κίνδυνο για τις περισσότερες από τις καρδιαγγειακές εκβάσεις που εξετάστηκαν.
Η αντίστροφη εικόνα παρατηρήθηκε στα άτομα των οποίων ο ΔΜΣ βρισκόταν στην κατηγορία της παχυσαρκίας: όσοι είχαν μικρότερη περίμετρο μέσης γενικά δεν παρουσίαζαν μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο από εκείνους με φυσιολογικό ΔΜΣ και φυσιολογική περίμετρο μέσης.
Με άλλα λόγια, ο ΔΜΣ μπορεί να περι- μόνο ένα μέρος της εικόνας για την υγεία της καρδιάς. Όπως επισήμανε η επικεφαλής της μελέτης σε ανακοίνωση του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας, η αποκλειστική εξάρτηση από αυτόν μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη ταξινόμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την υγεία της καρδιάς
Φυσικά, η περίμετρος της μέσης αποτελεί μόνο ένα κομμάτι του παζλ. Η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, οι συνήθειες του τρόπου ζωής, η σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η μελέτη, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η κατανομή του λίπους μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες τις οποίες ο ΔΜΣ δεν κατα- πάντα. Ένας «φυσιολογικός» δείκτης ΔΜΣ δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη χαμηλότερο κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν περισσότερο βάρος συγκεντρώνεται στην περιοχή της κοιλιάς.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί στο JACC, είναι καιρός να εγκαταλειφθεί η αποκλειστική εστίαση στον Δείκτη Μάζας Σώματος. Το πού κατανέμεται το λίπος φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία και η μέτρηση της περιφέρειας της μέσης, αλλά και η αναλογία μέσης – ισχίων θα πρέπει να εντάσσονται στη συνήθη αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
