Πώς ξεχωρίζουν οι δύο επείγουσες καταστάσεις και τι πρέπει να κάνουμε στα πρώτα κρίσιμα λεπτά.
Η καρδιακή προσβολή και η καρδιακή ανακοπή συχνά συγχέονται, όμως δεν είναι το ίδιο. Η διαφορά έχει μεγάλη σημασία, γιατί η αντίδραση στα πρώτα λεπτά αλλάζει. Στην καρδιακή προσβολή ο άνθρωπος συνήθως παραμένει ξύπνιος και μπορεί να αισθάνεται πόνο ή πίεση στο στήθος, δύσπνοια, ναυτία ή έντονη αδυναμία. Στην ανακοπή καταρρέει, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά.
Καρδιακή προσβολή και ανακοπή: Ποια είναι η διαφορά
Η καρδιακή προσβολή, το έμφραγμα δηλαδή, συμβαίνει όταν μια στεφανιαία αρτηρία φράζει και ένα τμήμα της καρδιάς δεν λαμβάνει αρκετό αίμα και οξυγόνο. Η καρδιά συνήθως εξακολουθεί να χτυπά και ο ασθενής παραμένει ξύπνιος.
Στην καρδιακή ανακοπή, μια σοβαρή ηλεκτρική διαταραχή κάνει την καρδιά να σταματήσει ξαφνικά να αντλεί αίμα. Ο άνθρωπος καταρρέει, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά ή κάνει μόνο σπασμωδικές ανάσες. Ένα έμφραγμα μπορεί να προκαλέσει ανακοπή, χωρίς όμως αυτό να συμβαίνει σε κάθε περίπτωση.
Τα σημάδια που χρειάζονται άμεση αντίδραση
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα του εμφράγματος είναι πίεση, σφίξιμο, βάρος ή πόνος στο κέντρο του στήθους. Μπορεί να διαρκεί αρκετά λεπτά ή να υποχωρεί και να επανέρχεται.
Η ενόχληση ενδέχεται να απλώνεται:
- στο ένα ή και στα δύο χέρια,
- στην πλάτη, στον λαιμό ή στη γνάθο,
- στο στομάχι.
Δύσπνοια, κρύος ιδρώτας, ναυτία, ζάλη και ασυνήθιστη κόπωση αποτελούν επίσης πιθανά σημάδια. Δεν αρχίζουν όλα τα εμφράγματα με δυνατό πόνο. Στις γυναίκες μπορεί να κυριαρχούν η δύσπνοια, η ναυτία, η αδυναμία ή οι ενοχλήσεις στην πλάτη και στη γνάθο. Τα «σιωπηλά» εμφράγματα είναι συχνότερα σε ηλικιωμένους και ανθρώπους με διαβήτη.
Η ανακοπή αναγνωρίζεται κυρίως από την ξαφνική απώλεια των αισθήσεων και την απουσία φυσιολογικής αναπνοής. Μπορεί να εμφανιστεί χωρίς προειδοποίηση. Μελέτη στο The Lancet Digital Health έδειξε, πάντως, ότι περίπου οι μισοί ασθενείς είχαν παρουσιάσει κάποιο σύμπτωμα το προηγούμενο 24ωρο, συχνότερα δύσπνοια ή πόνο στο στήθος. Πρόκειται για συχνές ενοχλήσεις που δεν προβλέπουν από μόνες τους ανακοπή, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται
Τι κάνουμε στα πρώτα λεπτά
Σε πιθανή καρδιακή προσβολή, καλούμε αμέσως το 112 ή το 166. Δεν περιμένουμε να περάσει η ενόχληση και δεν μεταφέρουμε τον ασθενή με δικό μας αυτοκίνητο, εφόσον μπορεί να έρθει ασθενοφόρο. Το ΕΚΑΒ μπορεί να ξεκινήσει την αντιμετώπιση πριν από την άφιξη στο νοσοκομείο.
Αν ο άνθρωπος δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά, καλούμε επίσης αμέσως το 112 ή το 166 και αρχίζουμε ΚΑΡΠΑ, αν έχουθμε εκπαιδευτεί σε αυτό. Να σημειωθεί ότι η εκπαίδευση στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, δεν αποτρέπει την ανακοπή. Μπορεί, όμως, να κρατήσει έναν άνθρωπο στη ζωή μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ. Τέλος, εφόσον υπάρχει αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής, τον ενεργοποιούμε και ακολουθούμε τις φωνητικές οδηγίες του
Πρόληψη πριν από τα συμπτώματα
Η διακοπή του καπνίσματος, η τακτική κίνηση, η ισορροπημένη διατροφή και ο έλεγχος της πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Όσοι έχουν στεφανιαία νόσο, καρδιομυοπάθεια ή αρρυθμία χρειάζονται συστηματική παρακολούθηση και σωστή τήρηση της θεραπείας.
Φωτογραφία: istock
