Η Cyclospora είναι ένα παράσιτο που μεταδίδεται κυρίως μέσω φρέσκων λαχανικών και φρούτων, δεν καταστρέφεται εύκολα με το απλό πλύσιμο και μπορεί να προκαλέσει επίμονη διάρροια για εβδομάδες.
Χιλιάδες επιβεβαιωμένα κρούσματα με κυκλοσπορίαση έχουν καταγραφεί τελευταία στις ΗΠΑ, ενώ οι υγειονομικές αρχές ερευνούν ποιο τρόφιμο βρίσκεται πίσω από την έξαρση της διατροφικής επιδημίας. Οι ειδικοί από τα Centers for Disease Control and Prevention (CDC), εξηγούν τι είναι η Cyclospora, ποια τρόφιμα την ευνοουν και πώς μπορούμε να προστατευτούμε.
- Διαβάστε επίσης – ΗΠΑ: Μεγάλη επιδημία από παράσιτο που προκαλεί «εκρηκτική διάρροια» – Χιλιάδες τα κρούσματα.
Κυκλοσπορίαση – Τι είναι το παράσιτο Cyclospora
Η Cyclospora cayetanensis είναι ένα μικροσκοπικό μονοκύτταρο παράσιτο που δεν μπορεί να διακριθεί με γυμνό μάτι. Όταν εισέλθει στον οργανισμό προκαλεί τη λοίμωξη που είναι γνωστή ως κυκλοσπορίαση, μια μορφή γαστρεντερίτιδας η οποία συχνά επιμένει για αρκετές εβδομάδες.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- έντονη διάρροια,
- κοιλιακές κράμπες,
- φούσκωμα,
- ναυτία,
- έντονη κόπωση,
- απώλεια όρεξης.
Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους η νόσος υποχωρεί με την κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία. Ωστόσο, μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρή για μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Πώς μεταδίδεται
Σε αντίθεση με πολλά άλλα μικρόβια που προκαλούν γαστρεντερίτιδα, η Cyclospora δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η μόλυνση σχεδόν πάντα προέρχεται από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, κυρίως:
- φυλλωδών λαχανικών,
- συσκευασμένων σαλατών,
- βατόμουρων και άλλων ευαίσθητων φρούτων,
- φρέσκων μυρωδικών.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το παράσιτο φτάνει στα φυτά κυρίως μέσω νερού άρδευσης που έχει μολυνθεί από ανθρώπινα λύματα ή από ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής κατά την καλλιέργεια.
Επιπλέον, η Cyclospora έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που τη διαφοροποιεί από πολλά άλλα παράσιτα. Όταν αποβάλλεται με τα κόπρανα ενός μολυσμένου ανθρώπου, χρειάζεται να παραμείνει για ημέρες ή και εβδομάδες στο περιβάλλον, σε ζεστές και υγρές συνθήκες, μέχρι να ωριμάσει και να γίνει μολυσματική. Αν στη συνέχεια μολύνει το νερό άρδευσης ή τις καλλιέργειες, μπορεί να καταλήξει σε φρούτα και λαχανικά και, μέσω αυτών, να προκαλέσει νέα λοίμωξη στον άνθρωπο.
Το γεγονός ότι χρειάζεται ζέστη και υγρασία, είναι και ο λόγος που τα περισσότερα κρούσματα εμφανίζονται τους θερμούς μήνες του χρόνου.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να εξαλειφθεί η Cyclospora
Η Cyclospora θεωρείται ιδιαίτερα ανθεκτικό παράσιτο. Μπορεί να επιβιώσει για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες στο έδαφος και στο νερό, ενώ δεν εξουδετερώνεται εύκολα με το χλώριο, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως για την απολύμανση του νερού στις γεωργικές καλλιέργειες.
Επιπλέον, όταν προσκολληθεί στην επιφάνεια ενός λαχανικού ή φρούτου, παραμένει ισχυρά συνδεδεμένο και μπορεί να επιβιώσει μέχρι να φτάσει στο τραπέζι του καταναλωτή.
Γιατί δεν αρκεί ένα γρήγορο πλύσιμο των λαχανικών
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα των ειδικών είναι ότι το γρήγορο ξέπλυμα κάτω από τη βρύση δεν απομακρύνει πάντα το παράσιτο.
Η Melanie Firestone, ερευνήτρια τροφιμογενών λοιμώξεων στο University of Minnesota, εξηγεί ότι το σχολαστικό πλύσιμο κάτω από τρεχούμενο νερό, για τουλάχιστον ένα λεπτό, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο, ιδιαίτερα στα ευαίσθητα φρούτα όπως τα σμέουρα.
Ακόμη καλύτερα είναι αποτελέσματα όταν βουτήξουμε τα προϊόντα σε διάλυμα που περιέχει ένα μέρος λευκού ξιδιού και τρία μέρη νερού, αν και ούτε αυτή η μέθοδος εξαλείφει πλήρως το παράσιτο.
Η ασφαλέστερη επιλογή παραμένει το καλό μαγείρεμα των τροφίμων, καθώς η θερμική επεξεργασία καταστρέφει αποτελεσματικά την Cyclospora.
Πώς μπορείτε να προστατευτείτε
Οι ειδικοί συνιστούν:
- να προτιμάτε ολόκληρα μαρούλια αντί για έτοιμες συσκευασμένες σαλάτες,
- να αφαιρείτε τα εξωτερικά φύλλα,
- να πλένετε σχολαστικά κάθε φύλλο κάτω από τρεχούμενο νερό,
- να ξεπλένετε καλά τα ευαίσθητα φρούτα,
- να μαγειρεύετε όπου είναι δυνατόν τα λαχανικά,
- να ζητάτε ιατρική συμβουλή εάν η διάρροια επιμένει για πολλές ημέρες.
Γιατί οι έρευνες χρειάζονται χρόνο
Ο εντοπισμός της πηγής μιας επιδημίας από Cyclospora είναι ιδιαίτερα δύσκολος. Οι ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα συνήθως μία εβδομάδα μετά την κατανάλωση του μολυσμένου τροφίμου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν έως και δύο εβδομάδες.
Στη συνέχεια απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις, επιδημιολογική διερεύνηση και ιχνηλάτηση της διαδρομής των τροφίμων, μέχρι να εντοπιστεί η κοινή πηγή της μόλυνσης.
Η Melanie Firestone επισημαίνει ότι αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν οι υγειονομικές αρχές κινητοποιούνται άμεσα.
Πηγές
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Cyclosporiasis
National Geographic – What is Cyclospora? Here’s how the parasite spreads
Φωτογραφία: istock
