Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι ένας παράγοντας που συχνά περνά απαρατήρητος, μπορεί να επηρεάζει την εμφάνιση και την εξέλιξη των ινομυωμάτων
Τα ινομυώματα της μήτρας είναι οι συχνότεροι καλοήθεις όγκοι του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος και υπολογίζεται ότι εμφανίζονται έως και στο 80% των γυναικών μέχρι την ηλικία των 50 ετών. Αν και παράγοντες όπως η κληρονομικότητα, η παχυσαρκία και οι ορμονικές διαταραχές είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο, τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή τους και σε έναν ακόμη πιθανό παράγοντα. Την έλλειψη βιταμίνης D.
Η βιταμίνη D είναι γνωστή κυρίως για τη συμβολή της στην υγεία των οστών. Ωστόσο, συμμετέχει και στη ρύθμιση της ανάπτυξης των κυττάρων, της φλεγμονής και της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο και στην ανάπτυξη των ινομυωμάτων.
Τι είναι τα ινομυώματα της μήτρας
Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται μέσα ή στα τοιχώματα της μήτρας. Παρότι δεν εξελίσσονται σε καρκίνο, σε αρκετές γυναίκες προκαλούν έντονα συμπτώματα, όπως:
- βαριά ή παρατεταμένη έμμηνο ρύση,
- έντονο πυελικό πόνο ή αίσθημα πίεσης,
- συχνουρία,
- πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή,
- δυσκολία στη σύλληψη ή επιπλοκές στην εγκυμοσύνη.
Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη γυναικολογική εξέταση.
Πώς συνδέεται η βιταμίνη D με τα ινομυώματα
Τα κύτταρα των ινομυωμάτων διαθέτουν ειδικούς υποδοχείς για τη βιταμίνη D. Όταν η βιταμίνη βρίσκεται σε επαρκή επίπεδα στον οργανισμό, ενεργοποιεί μηχανισμούς που φαίνεται να περιορίζουν την υπερβολική ανάπτυξη των κυττάρων και την ίνωση των ιστών. Όταν όμως υπάρχει χρόνια έλλειψη βιταμίνης D, αυτοί οι προστατευτικοί μηχανισμοί εξασθενούν.
«Όταν τα επίπεδα της βιταμίνης D είναι χαμηλά, αυξάνεται η φλεγμονή στο τοίχωμα της μήτρας. Αν αυτή η ανεπάρκεια διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να εμφανιστούν ινομυώματα», εξηγεί ο Ayman Al-Hendy, MD, PhD, καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο University of Chicago και ερευνητής των ινομυωμάτων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι όταν λείπει η βιταμίνη D, ο οργανισμός δυσκολεύεται να ελέγξει την παθολογική ανάπτυξη των κυττάρων, με αποτέλεσμα τα ινομυώματα να είναι περισσότερα ή μεγαλύτερα σε μέγεθος.
Προκαλεί η έλλειψη βιταμίνης D τα ινομυώματα;
Η απάντηση είναι όχι με βεβαιότητα.
Οι μέχρι σήμερα μελέτες δείχνουν ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ινομυωμάτων, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί τη μοναδική αιτία.
Άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου είναι:
- οικογενειακό ιστορικό,
- παχυσαρκία,
- υπέρταση,
- αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων ή προγεστερόνης,
- αφροαμερικανική καταγωγή.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι πιθανότατα πρόκειται για έναν συνδυασμό γενετικών, ορμονικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Μπορεί η βιταμίνη D να προστατεύσει;
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, αλλά όχι οριστικά.
Μελέτη του 2022 έδειξε ότι οι γυναίκες με φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D (πάνω από 20 ng/mL) είχαν περίπου 22% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν ινομυώματα σε σύγκριση με όσες είχαν ανεπάρκεια.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η βιταμίνη D μπορεί να προλάβει ή να θεραπεύσει από μόνη της την πάθηση.
«Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D μέσω της διατροφής, των συμπληρωμάτων ή της έκθεσης στον ήλιο έχει πολλά οφέλη για την υγεία, όμως δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι θεραπεύει ή προλαμβάνει τα ινομυώματα», επισημαίνει η Quaker Harmon, MD, PhD, επιστήμονας στο National Institute of Environmental Health Sciences (NIEHS).
Η ίδια εξηγεί ότι τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D ενδέχεται να συμβάλλουν στην πιο αργή ανάπτυξη των ήδη υπαρχόντων ινομυωμάτων ή ακόμη και στη μικρή συρρίκνωσή τους, χωρίς όμως να αποτρέπουν απαραίτητα τη δημιουργία νέων.
Τι άλλο βοηθά στη μείωση του κινδύνου
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η προστασία της γυναικολογικής υγείας δεν εξαρτάται από μία μόνο βιταμίνη.
Έρευνα της ομάδας του καθηγητή Al-Hendy δείχνει ότι ένας συνολικά υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξέλιξης των ινομυωμάτων.
Συστήνονται:
- περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ,
- τακτική έντονη σωματική άσκηση,
- διαχείριση του στρες,
- διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και φυτικές ίνες,
- διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε στον γυναικολόγο
Επειδή πολλά συμπτώματα θεωρούνται λανθασμένα «φυσιολογικά», αρκετές γυναίκες καθυστερούν να αναζητήσουν βοήθεια.
Η Ganesa Wegienka, PhD, επιδημιολόγος και ερευνήτρια των ινομυωμάτων στο Henry Ford Health, επισημαίνει ότι υπάρχουν ορισμένα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται.
«Οι γυναίκες πρέπει να αναζητούν ιατρική βοήθεια όταν αλλάζουν σερβιέτα ή ταμπόν κάθε ώρα, χρησιμοποιούν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα προϊόντα περιόδου, αποβάλλουν μεγάλους θρόμβους αίματος, νιώθουν έντονη κόπωση ή αναγκάζονται να λείπουν από την εργασία τους λόγω της περιόδου. Κανένα από αυτά δεν θεωρείται φυσιολογικό, ακόμη κι αν το είχαν βιώσει η μητέρα ή οι αδελφές τους», τονίζει.
Τι εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν
Εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή συμπτώματα που δημιουργούν υποψία για ινομυώματα, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει:
- αιματολογικό έλεγχο για τα επίπεδα βιταμίνης D,
- υπερηχογράφημα μήτρας,
- περαιτέρω γυναικολογικό έλεγχο, εφόσον χρειαστεί.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει περισσότερες θεραπευτικές επιλογές και καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
Φωτογραφία: istock
