Η γήρανση είναι μια καθολική διαδικασία, όμως δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Η βιολογική ηλικία, δηλαδή ένας δείκτης που αποτυπώνει το πόσο καλά λειτουργεί ο οργανισμός, μπορεί να διαφέρει σημαντικά από τη χρονολογική ηλικία ενός ατόμου
Η συχνότερη συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως οι επισκέψεις στον κινηματογράφο, τα μουσεία ή το θέατρο, συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερη βιολογική ηλικία, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Epidemiology and Community Health».
Η πρώτη μελέτη που εξέτασε τη σχέση πολιτισμού και βιολογικής ηλικίας
Ερευνητές από το Institute of Science Tokyo στην Ιαπωνία επισημαίνουν ότι πρόκειται για την πρώτη διαχρονική μελέτη που διερευνά τη σχέση ανάμεσα στην πολιτιστική συμμετοχή και τη βιολογική ηλικία, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη παράγοντες που παραμένουν σταθεροί με την πάροδο του χρόνου και θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα.
Για τις ανάγκες της έρευνας αναλύθηκαν στοιχεία από 1.899 ενήλικες, οι οποίοι συμμετείχαν στην English Longitudinal Study of Ageing, μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που παρακολουθεί άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω στην Αγγλία.
Πώς υπολόγισαν τη βιολογική ηλικία
Οι επιστήμονες υπολόγισαν τη βιολογική ηλικία των συμμετεχόντων χρησιμοποιώντας έναν σύνθετο δείκτη που βασίστηκε σε 10 φυσιολογικούς δείκτες, μεταξύ των οποίων:
- πίεση σφυγμού,
- διαστολική αρτηριακή πίεση,
- αιμοσφαιρίνη,
- αναπνευστική λειτουργία,
- επίπεδα ινωδογόνου,
- γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη,
- LDL («κακή») χοληστερόλη,
- δείκτης μάζας σώματος (BMI),
- δύναμη λαβής του χεριού,
- ταχύτητα βάδισης.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγιο σχετικά με το πόσο συχνά επισκέπτονταν:
- κινηματογράφους,
- μουσεία ή γκαλερί τέχνης,
- θέατρα, συναυλίες ή παραστάσεις όπερας.
Η συχνότητα κυμαινόταν από το «ποτέ» έως το «τουλάχιστον δύο φορές τον μήνα», δημιουργώντας έναν συνολικό δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής.
Έως και τρία χρόνια μικρότερη βιολογική ηλικία
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι συμμετείχαν σε πολιτιστικές δραστηριότητες τουλάχιστον μία φορά κάθε λίγους μήνες είχαν, κατά μέσο όρο, βιολογική ηλικία περίπου τρία χρόνια μικρότερη από εκείνους που συμμετείχαν σπάνια ή ποτέ.
Επιπλέον, μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για παράγοντες όπως:
- το εισόδημα,
- η επαγγελματική κατάσταση,
- τα χρόνια νοσήματα,
- οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στον δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής συνδεόταν με μείωση της βιολογικής
- ηλικίας κατά περίπου 31 ημέρες.
Τα άτομα με υψηλότερη πολιτιστική συμμετοχή ήταν συχνότερα γυναίκες, είχαν υψηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, εργάζονταν και παρουσίαζαν καλύτερη γενική κατάσταση υγείας.
Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό
Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες μπορεί να συμβάλλει στην υγιή γήρανση μέσω πολλών διαφορετικών μηχανισμών.
Μεταξύ άλλων φαίνεται ότι μπορεί να:
- ενισχύει τις κοινωνικές σχέσεις,
- βελτιώνει την ψυχική υγεία,
- μειώνει το άγχος,
- ενθαρρύνει πιο υγιεινές συμπεριφορές.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τη συνολική υγεία και ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διαδικασία της γήρανσης.
Οι επιστήμονες κρατούν επιφυλάξεις
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες είναι εκείνες που προκαλούν τη μείωση της βιολογικής ηλικίας.
Είναι πιθανό να συμβαίνει και το αντίστροφο: άνθρωποι που έχουν ήδη καλύτερη υγεία να μπορούν ευκολότερα να βγαίνουν από το σπίτι και να συμμετέχουν σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Παρ’ όλα αυτά, επισημαίνουν ότι η πολιτιστική συμμετοχή αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα, δηλαδή μια συνήθεια που μπορεί να υιοθετήσει κάποιος. Μάλιστα, το όφελος που παρατηρήθηκε στη μελέτη ήταν συγκρίσιμο με εκείνο της συστηματικής σωματικής άσκησης.
Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η βελτίωση της γεωγραφικής και οικονομικής πρόσβασης των πολιτών σε πολιτιστικές δραστηριότητες θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη τρόπο προώθησης της υγιούς γήρανσης.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Φωτογραφία: istock
