Πόση άσκηση «θέλει» το γόνατο με οστεοαρθρίτιδα; Τι δείχνουν οι μελέτες

Πόση άσκηση «θέλει» το γόνατο με οστεοαρθρίτιδα; Τι δείχνουν οι μελέτες

FITNESS

Η άσκηση παραμένει σταθερή σύσταση για την οστεοαρθρίτιδα, όμως μια νέα μεγάλη ανάλυση επαναφέρει τη συζήτηση για το πόσο – και με ποιον τρόπο – βοηθά στην πράξη. Αυτό επισημαίνουν ο Δρ. Hunter Bennett και ο Δρ. Lewis Ingram σε άρθρο τους στο The Conversation, σχολιάζοντας τα συμπεράσματα μιας «ανασκόπησης ομπρέλα» που συνέκρινε την επίδραση διαφορετικών παρεμβάσεων στην οστεοαρθρίτιδα γόνατος, ισχίου και χεριού.

Οι ερευνητές δεν στάθηκαν σε μία μελέτη, αλλά επιθεώρησαν προηγούμενες συστηματικές και νεότερες κλινικές δοκιμές: συνολικά, αξιολογήθηκαν δεδομένα από περισσότερες από 100 μεμονωμένες μελέτες και προστέθηκαν επιπλέον νεότερες δοκιμές, ώστε να προκύψει μια ευρύτερη εικόνα.

Στόχος ήταν να εκτιμηθεί πόσο μειώνει η άσκηση τον πόνο και πόσο βελτιώνει τη λειτουργικότητα, σε σύγκριση με άλλες επιλογές όπως: απουσία θεραπείας, placebo, εκπαίδευση, χειροθεραπεία, παυσίπονα/αντιφλεγμονώδη, ενδαρθρικές ενέσεις ή χειρουργική.

Τι βρήκαν: Μικρή αλλά υπαρκτή μείωση του πόνου

Σε σύγκριση με «καμία παρέμβαση» ή placebo, η άσκηση φάνηκε να συνδέεται με μικρή μείωση του πόνου στο γόνατο, το ισχίο και το χέρι – περίπου 6 έως 12 μονάδες σε κλίμακα 0-100.

Στη λειτουργικότητα, όμως, η εικόνα ήταν λιγότερο καθαρή: η άσκηση δεν έδειξε σταθερά καλύτερη βελτίωση σε σχέση με την απουσία θεραπείας ή το placebo, σε όλα τα συγκριτικά σχήματα.

Παράλληλα, για την οστεοαρθρίτιδα γόνατος και ισχίου υπήρχαν ενδείξεις ότι η άσκηση μπορεί να έχει παρόμοια επίδραση στον πόνο και τη λειτουργία με συχνές φαρμακευτικές επιλογές (όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη ή κορτικοστεροειδή), ενώ η ολική αρθροπλαστική εμφανίστηκε πιο αποτελεσματική σε άτομα με πιο προχωρημένη νόσο.

Γιατί χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία

Ο Δρ. Bennett και ο Δρ. Ingram υπογραμμίζουν ότι ενυπάρχουν σοβαροί λόγοι για «να μη διαβαστεί» το εύρημα ως «αποτυχία» της άσκησης:

• Όλα τα είδη δραστηριότητας μπήκαν «στο ίδιο καλάθι». Ενδυνάμωση, αερόβια, διατάσεις, άσκηση στο νερό, τάι τσι κ.ά. αντιμετωπίστηκαν ως μία ενιαία παρέμβαση, παρότι δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα.
• Δεν ελήφθη υπόψη ο παράγοντας της επίβλεψης. Η εποπτευόμενη άσκηση συχνά αποδίδει καλύτερα από τη μη, αλλά εδώ δεν έγινε καθαρή διάκριση.
• Οι παρεμβάσεις ήταν κυρίως βραχυχρόνιες (πολλές γύρω στις 12 εβδομάδες), ενώ η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί μία χρόνια κατάσταση και η «απόδοση» της άσκησης συχνά φαίνεται στην επιμονή.
• Δεν αναλύθηκε η «δόση» της γυμναστικής (διάρκεια/ένταση/συχνότητα). Αντιθέτως, άλλες εργασίες δείχνουν ότι όσο αυξάνεται η συνολική εβδομαδιαία άσκηση, τόσο μπορεί να μεγαλώνει και το όφελος – με ενδεικτικό στόχο τα 150 λεπτά μέτριας έντασης την εβδομάδα σε αρκετές οδηγίες/ανασκοπήσεις.

Με αυτά τα δεδομένα, η ανασκόπηση μπορεί να υποτιμά τα οφέλη της άσκησης, ειδικά όταν είναι στοχευμένη, επαρκής και με καθοδήγηση.

Το μικρό όφελος μπορεί να είναι μεγάλο στην καθημερινότητα

Ακόμη κι αν η μέση βελτίωση στον πόνο φάνηκε περιορισμένη αριθμητικά, μια μείωση γύρω στο 10% μπορεί να μεταφραστεί σε πιο λειτουργικό περπάτημα, καλύτερο ύπνο, περισσότερη αυτονομία και λιγότερους περιορισμούς στην εργασία ή την κοινωνική ζωή.

Επιπλέον, η άσκηση μπορεί να παρέχει αντίστοιχη ανακούφιση με ορισμένα φάρμακα χωρίς το ίδιο προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών, ενώ συνοδεύεται και από τα ήδη γνωστά παράπλευρα οφέλη: καρδιομεταβολική υγεία, έλεγχο βάρους, διάθεση, μείωση κινδύνου άλλων χρόνιων νοσημάτων.

Συμπέρασμα

Το βασικό μήνυμα που προκύπτει από την ανάλυση είναι ότι η άσκηση δεν είναι ένα «μαγικό φίλτρο» για την οστεοαρθρίτιδα αλλά παραμένει ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία που υπάρχουν. Ειδικά όταν είναι ρεαλιστική, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του ατόμου και γίνεται συστηματικά.

Και, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, ο πιο αποτελεσματικός τύπος άσκησης είναι αυτός που μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινότητα και να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Περπάτημα, ήπια αερόβια, ενδυνάμωση, κολύμβηση ή ό,τι προτιμάτε (ιδανικά με καθοδήγηση, όταν ο πόνος ή οι περιορισμοί το απαιτούν).

Διαβάστε επίσης

Αρθρίτιδα: Δύο ειδικοί λύνουν κάθε απορία για τη φλεγμονώδη νόσο

Αναγέννηση αρθρικού χόνδρου και φρένο στην αρθρίτιδα πέτυχαν επιστήμονες του Στάνφορντ

Από ποια ηλικία ξεκινούν τα προβλήματα στα γόνατα – Θα εκπλαγείτε με την απάντηση