Για χρόνια, τα κορεσμένα λιπαρά βρίσκονται στο επίκεντρο. Κονή αντίληψη είναι πως πρόκειται για τον απόλυτο εχθρό της καρδιάς. Υπάρχει όμως και αυτοί που τα παρουσιάζουν ως παρεξηγημένα θρεπτικά συστατικά που άδικα «δαιμονοποιούνται».
Ανάμεσα σε αντικρουόμενους ισχυρισμούς, υπερβολές, διατροφικές μόδες και εντυπωσιακούς τίτλους, το ερώτημα παραμένει απλό: τι κάνουν πραγματικά τα κορεσμένα λιπαρά στον οργανισμό μας και, κυρίως, στην καρδιά μας; Kαρδιολόγοι και διατροφολόγοι δίνουν την απάντηση στο Very Well Health με βάση τα επιστημονικά δεδομένα.
Τι είναι τα κορεσμένα λιπαρά
Τα κορεσμένα λιπαρά είναι ένα είδος λιπαρών που βρίσκονται κυρίως σε ζωικά τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας, το βούτυρο, τα πλήρη γαλακτοκομικά. Ονομάζονται «κορεσμένα» επειδή σε αντίθεση με τα ακόρεστα λιπαρά η χημική τους δομή είναι «κορεσμένη» με υδρογόνο, κάτι που τα κάνει συνήθως στερεά σε θερμοκρασία δωματίου. Υπάρχουν όμως και ορισμένα φυτικά προϊόντα με κορεσμένα λιπαρά, όπως το λάδι καρύδας και το φοινικέλαιο.
Τι προκαλούν τα κορεσμένα λιπαρά
Στον οργανισμό, η υπερβολική κατανάλωσή κορεσμένων λιπαρών συνδέεται με αυξημένα επίπεδα LDL (κακής) χοληστερόλης, γεγονός που επιβαρύνει την καρδιαγγειακή υγεία όταν αποτελούν μεγάλο μέρος της διατροφής.
Σε άτομα που έχουν ήδη αυξημένο κίνδυνο για καρδιοπάθεια, η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με πολυακόρεστα όπως φυτικά έλαια (όπως το ελαιόλαδο) και λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλες, γαύρος κ.α.) συνδέεται με λιγότερα εμφράγματα και λιγότερα καρδιαγγειακά προβλήματα γενικότερα.
Τα σχετικά ευρήματα πρόσφατης ανασκόπησης, που δημοσιεύτηκε στο Annals of Internal Medicine, ενισχύουν όσα ήδη γνωρίζαμε για την υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών και τη σχέση τους με μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
Τι κάνει η «κακή» χοληστερόλη
Η «κακή» χοληστερόλη (LDL) συμβάλλει στη δημιουργία πλάκας στα τοιχώματα των αρτηριών, κάτι που με τον χρόνο δυσκολεύει τη ροή του αίματος και αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Για αυτόν τον λόγο δημόσιοι φορείς υγείας συνιστούν τον περιορισμό των κορεσμένων λιπαρών.
Άτομα με υψηλή LDL, υψηλή πίεση, διαβήτη ή ιστορικό καρδιοπάθειας είναι εκείνα που ωφελούνται περισσότερο από τη μείωση των κορεσμένων λιπαρών.
Σε άτομα χαμηλού κινδύνου, το άμεσο όφελος είναι μικρότερο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα κορεσμένα λιπαρά είναι ακίνδυνα. Η έρευνα για την εν λόγω κατηγορία ανθρώπων δείχνει ελάχιστη διαφορά μέσα σε μια πενταετία όταν αλλάζουν τη διατροφή τους. Αυτό όμως έχει μια απλή εξήγηση. Ένα άτομο χαμηλού κινδύνου είναι ούτως ή άλλως πολύ απίθανο να εμφανίσει καρδιαγγειακό επεισόδιο μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η διατροφή λειτουργεί μακροπρόθεσμα. Μια διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά σήμερα μπορεί να μην φανεί άμεσα, αλλά ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο μετά από 10 ή 15 χρόνια. Με λίγα λόγια το άτομο που σήμερα βρίσκεται στην κατηγορία «χαμηλού κινδύνου», εάν ακολουθεί μια διατροφή με υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών, σε κάποια χρόνια θα συγκαταλέγεται πλέον στην ομάδα «υψηλού κινδύνου».
Πόσα κορεσμένα λιπαρά συνιστώνται
Σύμφωνα με τις διατροφικές οδηγίες, η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών θα πρέπει να είναι μικρότερη του 7-10% της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης από κορεσμένα λιπαρά. Ορισμένοι φορείς θέτουν ακόμη χαμηλότερο όριο, στο 6%.
Στην πράξη, ενδεχομένως δεν έχει νόημα να μετρά κανείς ποσοστά. Εξάλλου η διατροφή είναι εξατομικευμένη, οπότε η πιο ρεαλιστική προσέγγιση είναι η μείωση, ανάλογα με τις διατροφικές συνήθειες του καθενός. Για κάποιον, αυτό μπορεί να σημαίνει σχεδόν πλήρη αποφυγή, ενώ για κάποιον άλλον ο περιορισμός των τροφών με κορεσμένα λιπαρά.
Πόσο «κακά» είναι τελικά τα κορεσμένα λιπαρά;
Τα κορεσμένα λιπαρά από μόνα τους δεν είναι ούτε «καλά» ούτε «κακά». Η επίδρασή τους εξαρτάται από την ποσότητα, τη συνολική διατροφή και την προσωπική κατάσταση υγείας.
Αποτελούν μόνο ένα κομμάτι του παζλ και η υπερβολική εστίαση σε ένα μόνο θρεπτικό συστατικό συχνά μας απομακρύνει από τη συνολική εικόνα. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν βασική αιτία θανάτου και αυτό που φαίνεται να έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι το συνολικό πρότυπο διατροφής.
Περισσότερα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, πιο υγιεινά λιπαρά και λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στην υγεία από οποιοδήποτε μεμονωμένο θρεπτικό συστατικό.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
