Γιατί είναι απαραίτητη η διενέργεια της βιοψίας πριν από μία χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση βλάβης μαστού.
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού βασίζεται κυρίως στη συνδυασμένη χρήση των απεικονιστικών εξετάσεων (μαστογραφία, υπέρηχος, μαγνητική τομογραφία) και της ιστολογικής επιβεβαίωσης με τη βιοψία.
Είναι όμως μύθος ότι με τη βιοψία μπορεί να προκληθεί διασπορά των καρκινικών κυττάρων, τονίζει ένας ειδικός.
«Οι πιο διαδεδομένες τεχνικές βιοψίας περιλαμβάνουν τη βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) και τη βιοψία με κόπτουσα βελόνα (core needle biopsy). Η τελευταία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής λόγω της ακρίβειας και των πληροφοριών που προσφέρει», αναφέρει ο χειρουργός μαστού Στέργιος Ε. Δουβετζέμης, διευθυντής Δ’ Κλινικής Μαστού στο νοσοκομείο Metropolitan General και αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας και το King’s College του Λονδίνου.
Όπως εξηγεί, δεν συνιστάται να ταυτοποιούνται οι βλάβες του μαστού με FNA. Ούτε συνιστάται να εκτελούνται χειρουργικές επεμβάσεις με βάση τα αποτελέσματα της FNA, όταν υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης core βιοψίας.
Σε κάθε περίπτωση, ένας από τους διαδεδομένους μύθους γύρω από τον καρκίνο του μαστού είναι ότι η βιοψία μιας βλάβης μπορεί να οδηγήσει σε διασπορά των καρκινικών κυττάρων, προσθέτει.
«Δυστυχώς, αυτός ο μύθος, αν και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για την υγεία των ασθενών, εξακολουθεί να διαδίδεται ακόμα και στις ημέρες μας», τονίζει. «Εδώ και δεκαετίες, όμως, η ιατρική κοινότητα έχει καταρρίψει αυτή την παρανόηση. Η βιοψία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για την ασφαλή ταυτοποίηση μιας ύποπτης βλάβης στο μαστό και δεν τίθεται κανένα θέμα κινδύνου διασποράς».
Γιατί είναι απαραίτητη
Αντιθέτως, η λήψη βιοψίας είναι απολύτως απαραίτητη πριν από οποιαδήποτε επέμβαση για την αφαίρεση βλάβης από το μαστό. «Είναι απαράδεκτο να αφαιρείται οποιαδήποτε βλάβη από το μαστό χωρίς να έχει προηγηθεί βιοψία», υπογραμμίζει ο κ. Δουβετζέμης. Αυτό ισχύει για πολλούς λόγους:
- Χωρίς τη βιοψία υπάρχει κίνδυνος να αφαιρεθεί χειρουργικά μία απολύτως καλοήθης βλάβη. Επομένως δεν θα υπάρξει κανένα όφελος για την ασθενή. Τα περισσότερα ευρήματα στον μαστό τελικά είναι καλοήθη. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μπει μια γυναίκα στο χειρουργείο, εάν δεν πρόκειται να ωφεληθεί σε κάτι.
- Οι γυναίκες οι οποίες υποβάλλονται σε απευθείας αφαίρεση μιας βλάβης, κατά κανόνα καταλήγουν να υπόκεινται σε μεγαλύτερο αριθμό χειρουργικών επεμβάσεων. Και αυτό διότι άλλο είναι το είδος της χειρουργικής επέμβασης που γίνεται για διαγνωστικούς σκοπούς και άλλο για θεραπευτικούς. Ακόμα, όμως και όσον αφορά στις θεραπευτικές επεμβάσεις, το είδος της επέμβασης διαφέρει αναλόγως με τη φύση της βλάβης.
Και για την προεγχειρητική θεραπεία
Ένας τρίτος, ίσως ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίον απαγορεύεται να αφαιρείται οποιαδήποτε βλάβη από τον μαστό χωρίς να έχει προηγηθεί βιοψία, είναι ο κίνδυνος να εφαρμοστεί μια λιγότερο αποτελεσματική θεραπεία σε κάποιες ασθενείς.
Για ορισμένα είδη καρκίνου μαστού επιβάλλεται η χορήγηση νέο-επικουρικής (δηλαδή προεγχειρητικής) συστηματικής θεραπείας πριν από την αφαίρεσή τους. Αυτό δείχνει την ανταπόκριση στη θεραπεία και δίνει επιπλέον θεραπευτικές επιλογές για τις ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται πλήρως.
Εάν αφαιρεθεί απ’ ευθείας μια βλάβη, χωρίς να έχει προηγηθεί βιοψία, οι ασθενείς «καταδικάζονται να πάνε λιγότερο καλά». Κατ’ επέκτασιν «θα ζήσουν λιγότερο απ’ ό,τι θα μπορούσαν, εάν τα πράγματα είχαν γίνει όπως έπρεπε», επισημαίνει ο κ. Δουβετζέμης.
«Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να στερεί από τις ασθενείς τις πιθανότητες που έχουν να πάνε ακόμα καλύτερα και να ζήσουν περισσότερο ή να θεραπευτούν πλήρως», αναφέρει.
Τέλος, μια πολύ καλή ανταπόκριση στην νέο-επικουρική θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερης έκτασης χειρουργικές επεμβάσεις, οι οποίες θα έχουν:
- Σαφώς μειωμένη νοσηρότητα
- Μειωμένη ψυχολογική επιβάρυνση
- Σημαντικά καλύτερη ποιότητα ζωής
Αποκλιμάκωση των επεμβάσεων
«Ευτυχώς για τις γυναίκες, η χειρουργική ογκολογία του μαστού έχει αλλάξει πολύ. Αλλάζει συνεχώς και εξελίσσεται ραγδαία. Γι’ αυτό είναι επιτακτικό ο σύγχρονος χειρουργός μαστού να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις», προσθέτει ο ιατρός.
Όπως εξηγεί, υπάρχει συνεχιζόμενη τάση αποκλιμάκωσης των επεμβάσεων. Αυτό σημαίνει ότι εκτελούνται μικρότερης έκτασης χειρουργικές επεμβάσεις, με πολύ ανώτερα ογκολογικά αποτελέσματα για τις ασθενείς.
«Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι ασθενείς να αντιμετωπίζονται από σωστά καταρτισμένους και επίσημα εξειδικευμένους ειδικούς και να υπάρχει καλή διεπιστημονική συνεργασία», προσθέτει.
Απαραίτητο είναι ακόμα να γίνεται βιοψία πριν από οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση βλάβης από το μαστό. Αυτή εξ άλλου είναι η σύσταση «από όλες τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και όπως συμβαίνει σε όλα τα μεγάλα κέντρα μαστού παγκοσμίως, καθώς ούτε όλες οι σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι, ούτε η εμπειρία του ειδικού (χειρουργού, ογκολόγου ή ακτινολόγου) είναι σε θέση να αντικαταστήσουν τη βιοψία», καταλήγει ο κ. Δουβετζέμης.
Φωτογραφία: iStock
