Σχεδόν όλοι οι πάσχοντες έχουν τουλάχιστον έναν σοβαρό, αλλά τροποποιήσιμο, παράγοντα κινδύνου.
Τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η καρδιακή ανεπάρκεια, δεν είναι αναπόφευκτα, καθώς σχεδόν όλοι οι πάσχοντες διαθέτουν τουλάχιστον έναν σημαντικό, τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξή τους, σύμφωνα με μία νέα, σημαντική μελέτη.
Πρακτικά αυτό σημαίνει πως αν είχε αντιμετωπιστεί εγκαίρως και σωστά ο παράγοντας αυτός, το καρδιαγγειακό επεισόδιο πιθανώς θα είχε αποσοβηθεί ή θα είχε εκδηλωθεί πολλά χρόνια αργότερα.
Τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια είναι η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως. Κάθε χρόνο εκτιμάται ότι κοστίζουν τη ζωή σε τουλάχιστον 17,9 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.
Το 85% αυτών των θανάτων οφείλεται στο έμφραγμα ή το εγκεφαλικό. Περισσότερα από 64 εκατομμύρια άνθρωποι, εξ άλλου, πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια.
Στη νέα μελέτη οι επιστήμονες θέλησαν να εξακριβώσουν αν όντως τα καρδιαγγειακά νοσήματα μπορούν να εκδηλωθούν χωρίς την ύπαρξη παραδοσιακών παραγόντων κινδύνου. Έτσι, εξέτασαν στοιχεία από δύο πολυετείς κλινικές μελέτες.
Η μία διεξήχθη στην Κορέα, σε 9,34 εκατομμύρια εθελοντές, ηλικίας 20 ετών και πάνω. Διήρκησε από το 2009 έως το 2022. Στη διάρκειά της, 601.025 από τους συμμετέχοντες παρουσίασαν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο, όπως το έμφραγμα.
Η δεύτερη μελέτη διεξήχθη στις ΗΠΑ. Συμμετείχαν 6.803 εθελοντές, ηλικίας 45-84 ετών κατά την έναρξή της. Η μελέτη διήρκησε από το 2000 έως το 2019. Στο μεσοδιάστημα, 1.188 από τους συμμετέχοντες παρουσίασαν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Τέσσερις βασικοί παράγοντες κινδύνου
Οι ερευνητές εξέτασαν πόσοι από τους καρδιαγγειακούς ασθενείς είχαν έστω και έναν (1) από τέσσερις βασικούς παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα και εγκεφαλικό. Οι παράγοντες αυτοί ήταν:
- Η αυξημένη αρτηριακή πίεση. Ορίσθηκε με βάση τις συστάσεις της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA) που αναφέρουν ως μη-ιδανική την αρτηριακή πίεση που υπερβαίνει τα 120/80 mm Hg.
- Ο προδιαβήτης (δηλαδή γλυκόζη/σάκχαρο νηστείας 100-125 mg/dl) ή η διάγνωση διαβήτη (σάκχαρο νηστείας από 126 mg/dl και πάνω) ή η λήψη αντιδιαβητικής αγωγής
- Η υψηλή ολική χοληστερόλη (από 200 mg/dl και πάνω) ή η λήψη φαρμάκου για την χοληστερόλη
- Το κάπνισμα (νυν ή πρώην)
Τα ευρήματα
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of the American College of Cardiology (JACC).
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, το συνολικώς 99,7% των ασθενών από την Κορέα που είχαν πάθει έμφραγμα είχαν τουλάχιστον έναν από τους προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου πριν εκδηλώσουν έμφραγμα, εγκεφαλικό ή καρδιακή ανεπάρκεια. Το αντίστοιχο ποσοστό στους ασθενείς από τις ΗΠΑ ήταν 99,6%.
Ανάλογα ήταν τα ευρήματα και όσον αφορά το εγκεφαλικό επεισόδιο και την καρδιακή ανεπάρκεια. Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 99,4% έως 99,5%, αντίστοιχα.
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι το 93,2% έως 97,2% των ασθενών με έμφραγμα είχαν 2 ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου.
Η παρουσία των παραγόντων αυτών ήταν εξίσου συχνή σε άνδρες και γυναίκες. Ακόμα, δε, και στους νέους και τους μεσήλικες (ηλικίες κάτω των 60 ετών), η συντριπτική πλειονότητα των πασχόντων είχαν κάποιον παράγοντα κινδύνου.
Στην πραγματικότητα, το χαμηλότερο ποσοστό ήταν το 95% που παρατηρήθηκε στις γυναίκες κάτω των 60 ετών οι οποίες εκδήλωσαν καρδιακή ανεπάρκεια ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ο πιο συχνός παράγοντας
Ο πιο συχνός παράγοντας κινδύνου και με διαφορά ήταν η αυξημένη αρτηριακή πίεση. Είχε διαγνωσθεί στο 95% των ασθενών από την Κορέα και στο 93% των Αμερικανών.
Δυστυχώς η αύξηση της πίεσης δεν προκαλεί συμπτώματα, παρά τις περί του αντιθέτου απόψεις πολλών. Έτσι, συχνά περνά για χρόνια απαρατήρητη, σε όσους δεν συνηθίζουν να μετρούν τακτικά την πίεσή τους.
Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι το έμφραγμα, το εγκεφαλικό και η καρδιακή ανεπάρκεια κατά κανόνα δεν εμφανίζονται ξαφνικά, χωρίς υποκείμενη αιτία. Επομένως και οι τέσσερις προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου πρέπει να ελέγχονται τακτικά και να αντιμετωπίζονται εγκαίρως και σωστά, λένε οι ερευνητές.
Φωτογραφία: iStock
