Στην ψυχολογία, συχνά αποδεικνύεται ότι είμαστε οι μεγαλύτεροι εχθροί του εαυτού μας — και αυτό ισχύει διπλά όταν μιλάμε για την νοημοσύνη μας. Και δεν αναφερόμαστε απλώς σε αριθμούς IQ, αλλά στο πόσο αποτελεσματικός είναι ο εγκέφαλό μας: μια πρακτική σύνθεση γνωστικής απόδοσης, εκτελεστικής λειτουργίας, ρευστής νοημοσύνης και ικανότητας εφαρμογής στη ζωή. Είναι αυτό που σπουδαίους ψυχολόγος Robert Sternberg θα ονόμαζε «επιτυχημένη νοημοσύνη».
Αν εστιάσουμε στις καθημερινές μας επιλογές, βλέπουμε ότι μεγάλο μέρος της πνευματικής μας απόδοσης εξαρτάται από εμάς τους ίδιους.
Η αυτοϋπονόμευση δεν είναι καινούργια ιστορία· το πρώτο βήμα για πιο «έξυπνες» συνήθειες είναι να αναγνωρίσουμε τι μας τραβάει πίσω. Ακολουθούν πέντε από τα πιο συνηθισμένα λάθη που όλοι κάνουμε και που όπως σημειώνεται στο Psychology Today, μας απομακρύνουν από την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας…
Δεν αντιμετωπίζουμε τον εγκέφαλο σαν μυ που χρειάζεται εκπαίδευση
Η χειρότερη συνήθεια είναι να θεωρούμε ότι η νοημοσύνη είναι κάτι σταθερό και αμετάβλητο. Αυτή η νοοτροπία ονομάζεται «θεωρία της οντότητας». Αντίθετα, η «αναπτυξιακή» προσέγγιση βλέπει τη νοημοσύνη σαν κάτι που μπορεί να καλλιεργηθεί με προσπάθεια και στρατηγική.
Μελέτη της Blackwell σε μαθητές γυμνασίου έδειξε ότι όσοι πίστεψαν πως η νοημοσύνη μπορεί να αναπτυχθεί, βελτίωσαν σταθερά τις επιδόσεις τους στα μαθηματικά, ενώ οι υπόλοιποι έμειναν στάσιμοι. Το μόνο που διέφερε ήταν ο τρόπος αντίληψης για τις δυνατότητές τους.
Στερούμε από τον εγκέφαλο τον ύπνο που χρειάζεται
Ο ύπνος δεν είναι απλώς ξεκούραση. Είναι η στιγμή που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται, επισκευάζει και «ξανα-» όσα έμαθε μέσα στη μέρα.
Η στέρηση ύπνου αποδυναμώνει την εκτελεστική λειτουργία, θολώνει την κρίση και μειώνει την προσοχή και τη μνήμη. Μια μελέτη με EEG έδειξε ότι μόλις 24 ώρες άυπνίας αυξάνουν σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης, ενώ άλλες έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και μικρή μείωση του ύπνου επηρεάζει τη διάθεση και την απόδοση.
Ο εγκέφαλος είναι φτιαγμένος να λειτουργεί σε ρυθμούς — και εμείς συχνά τους αγνοούμε εις βάρος μας.
Πίνουμε αλκοόλ
Το αλκοόλ είναι ίσως η πιο ξεκάθαρη μορφή αυτοϋπονόμευσης. Πέρα από την προφανή μείωση καθαρής σκέψης, η ζημιά φτάνει σε βάθος χρόνου. Μελέτη σε 1.781 άτομα έδειξε ότι όσοι κατανάλωναν πάνω από 8 ποτά την εβδομάδα είχαν πολύ υψηλότερες πιθανότητες για βλάβες στον εγκέφαλο και δείκτες που σχετίζονται με άνοια και Alzheimer. Ακόμα και οι πρώην πότες εμφάνιζαν αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με όσους δεν έπιναν ποτέ.
Αν η πνευματική διαύγεια και η μακροζωία είναι προτεραιότητα, η μείωση του αλκοόλ ίσως είναι μια από τις πιο έξυπνες αποφάσεις.
Στερούμε από τον εγκέφαλο το «πρόγραμμα»
Ο εγκέφαλος χρειάζεται πρόγραμμα, στόχους και προθεσμίες. Χωρίς αυτά, χανόμαστε στην αναβλητικότητα. Μελέτη του 2021 έδειξε ότι οι φοιτητές με υψηλότερα επίπεδα αναβλητικότητας εμφάνιζαν μετρήσιμη μείωση στην εκτελεστική λειτουργία. Ακόμα και οι πιο δημιουργικοί άνθρωποι χρειάζονται πειθαρχία για να δουλέψουν στο μέγιστο.
Η έμπνευση μπορεί να έρθει από το «λευκό χαρτί», αλλά η πρόοδος έρχεται με συνέπεια και συνέχιση της προσπάθειας μέρα με τη μέρα.
Δίνουμε στον εγκέφαλο κακή «τροφή»
Όπως η κακή διατροφή επηρεάζει το σώμα, έτσι και οι κακές νοητικές «τροφές» επηρεάζουν το μυαλό. Συνεχής έκθεση σε ανόητα κουτσομπολιά, αρνητικότητα και άσκοπες αποσπάσεις μειώνει σταδιακά τη διανοητική μας ποιότητα.
Οι μελέτες δείχνουν ότι τα συναισθήματα και οι διαθέσεις είναι «κολλητικά». Σε μια ανάλυση, οι έφηβοι ανέπτυξαν με τον χρόνο παρόμοιες διαθέσεις με την παρέα τους, με την αρνητικότητα να είναι η πιο μεταδοτική. Με άλλα λόγια, το μυαλό μας προσαρμόζεται στο «συναισθηματικό περιβάλλον» που τοποθετούμε γύρω του.
Ο κοινός παράγοντας
Όπως επισημαίνεται στο Psychology Today, όλες αυτές οι παγίδες έχουν έναν κοινό παράγοντα: την έλλειψη αυτογνωσίας. Αν δεν παρατηρούμε τι συμβαίνει μέσα στο μυαλό μας, θα συνεχίζουμε αυτόματα τις ίδιες «κακές» συνήθειες.
Η επίγνωση δεν είναι αρκετή από μόνη της, αλλά είναι το πρώτο και απαραίτητο βήμα. Από εκεί και πέρα, μπορούμε να προστατέψουμε τον ύπνο μας, να βάλουμε όρια, να περιορίσουμε το αλκοόλ, να χτίσουμε δομή και να μιλήσουμε διαφορετικά στον εαυτό μας για τις δυνατότητές μας. Έτσι, ο εγκέφαλος μας έχει την ευκαιρία να δώσει την καλύτερη εκδοχή του.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
