Πώς επηρεάζει τον ανθρώπινο οργανισμό σε κυτταρικό και γονιδιακό επίπεδο, σύμφωνα με νέα μελέτη του Χάρβαρντ.
Η φωτιά στο δάσος δεν καταστρέφει μόνον τους (τελευταίους) «πνεύμονες» οξυγόνου που έχουν απομείνει στη χώρα μας και στον πλανήτη. Επιβαρύνει επίσης σημαντικά την υγεία των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού. Έως τώρα, όμως, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν με ποιον ακριβώς τρόπο το έκανε αυτό.
Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πως όσοι εκτίθενται στον καπνό από τη φωτιά μπορεί να παρουσιάσουν ορισμένες αλλαγές στο ανοσοποιητικό τους σύστημα που κλονίζουν την υγεία τους.
Ειδικότερα παρουσιάζουν αυξημένη στα κύτταρα-μνήμης του ανοσοποιητικού, που παρέχουν μακροχρόνια ανοσία. Ταυτοχρόνως, όμως, παρουσιάζουν και αύξηση σε ορισμένες ουσίες (βιοδείκτες) που υποδηλώνουν αυξημένη φλεγμονή και ανοσοποιητική δραστηριότητα.
Η μελέτη έδειξε ακόμα πως αναπτύσσουν μεταλλαγές σε δεκάδες γονίδια που σχετίζονται με τις αλλεργίες και το άσθμα.
Τα ευρήματα αυτά συνδυαστικά μεταξύ τους υποδηλώνουν ότι η έκθεση στον καπνό από τη φωτιά έχει σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία του ανοσοποιητικού.
«Γνωρίζουμε καλά ότι ο καπνός από τη φωτιά έχει αρνητικές εκβάσεις στο αναπνευστικό, το καρδιαγγειακό και το νευρολογικό σύστημα, καθώς και στις εγκύους. Η ακριβής αιτία τους, όμως, παρέμενε έως τώρα άγνωστη», δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Kari C. Nadeau, καθηγήτρια Κλιματικών & Πληθυσμιακών Μελετών στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.
«Η μελέτη μας καλύπτει αυτό το κενό στην επιστημονική γνώση», πρόσθεσε. «Επομένως, οι γιατροί και οι ηγέτες της δημόσιας υγείας θα είναι καλύτερα ενημερωμένοι ώστε να ανταποκριθούν στην εντεινόμενη απειλή των δύσκολων στην αντιμετώπισή τους δασικών πυρκαγιών».
Οι συνέπειες
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Nature Medicine. Όπως γράφουν οι ερευνητές, η έκθεση στον καπνό από τη φωτιά προκαλεί πλέον παγκόσμια ανησυχία, αφού συνοδεύεται από αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Ο καπνός της φωτιάς είναι γεμάτος με επικίνδυνες ουσίες όπως:
- Μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια PM2,5
- Τοξικά μέταλλα
- «Παντοτινά» χημικά (PFAS)
- Αέρια
- Ακόμα και καρκινογόνες ουσίες
Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι μετά από μεγάλες φωτιές στα δάση αυξάνονται:
- Τα αναπνευστικά προβλήματα (π.χ. παροξύνσεις πνευμονοπαθειών όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το άσθμα)
- Τα καρδιολογικά προβλήματα (π.χ. εμφράγματα, καρδιακές αρρυθμίες)
- Τα νευρολογικά προβλήματα (π.χ. εγκεφαλικά επεισόδια)
- Οι αρνητικές εκβάσεις της κύησης (π.χ. γέννηση μωρού με χαμηλό σωματικό βάρος, πρόωρος τοκετός)
Η μελέτη
Αυτό που δεν ήταν γνωστό ήταν οι επιδράσεις του σε ανοσολογικό επίπεδο που διευκόλυναν την εκδήλωση αυτών των αρνητικών συμβάντων.
Για να διερευνήσουν το θέμα, οι επιστήμονες έλαβαν δείγματα αίματος από 31 πυροσβέστες και πολίτες που είχαν εκτεθεί στον καπνό από φωτιά. Έλαβαν επίσης δείγματα αίματος από 29 συνομηλίκους τους, οι οποίοι δεν είχαν εκτεθεί στον καπνό.
Η μελέτη έδειξε πως όσοι είχαν εκτεθεί στον καπνό είχαν περισσότερα ανοσοποιητικά κύτταρα επηρεασμένα από τοξικά μέταλλα, όπως ο υδράργυρος και το κάδμιο. Είχαν επίσης αλλαγές σε 133 γονίδια που σχετίζονται με τις αλλεργίες και το άσθμα. Είχαν επίσης αυξημένες ενδείξεις ανοσοποιητικής δραστηριότητας και φλεγμονής.
Οι επιπτώσεις αυτές δείχνουν ότι το ανοσοποιητικό είναι εξαιρετικά ευαίσθητο στους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως ο καπνός από τη φωτιά, λένε οι ερευνητές. Και αυτό παρατηρείται τόσο σε ανθρώπους με ήδη εύθραυστη υγεία, όσο και σε καθ’ όλα υγιείς ανθρώπους.
Φωτογραφία: iStock
