Καρκίνος του μαστού: Έξι αλλαγές στο στήθος που καμιά γυναίκα – ανεξαρτήτως ηλικίας – δεν πρέπει να αγνοεί

Μια αλλαγή στο στήθος μπορεί να γίνει αντιληπτή τυχαία: την ώρα του ντους, μπροστά στον καθρέφτη ή κατά τη διάρκεια του ντυσίματος. Συχνά οι αλλαγές, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται σε νεότερη ηλικία, υποτιμώνται. Παρότι οι περισσότερες διαγνώσεις καρκίνου του μαστού γίνονται μετά τα 50, η ηλικία δεν αποκλείει τη νόσο.

Χειρούργοι ογκολόγοι / μαστολόγοι, μιλώντας στο Every Day Health, ξεχωρίζουν έξι σημάδια που χρειάζονται άμεσα ιατρική αξιολόγηση, χωρίς πανικό, αλλά και χωρίς αναβολή. Εξάλλου η έγκαιρη διάγνωση είναι εξαιρετικά κρίσιμη και η γνώση του τι θα πρέπει να προσέχει κάθε γυναίκα – ανεξαρτήτως εάν βρίσκεται ή όχι σε ηλικία για τακτική προληπτική μαστογραφία – βοηθά στο να φροντίζει πιο ενεργά την υγεία της.

1. Νέα εξογκώματα ή ογκίδια

Οι γυναίκες είναι σημαντικό να εξοικειώνονται με τη φυσιολογική αίσθηση των μαστών τους, ώστε να μπορούν να αντιληφθούν πότε κάτι έχει αλλάξει. Η καταλληλότερη περίοδος του μήνα για να παρατηρούν αυτές τις αλλαγές είναι η εβδομάδα μετά την περίοδο, όταν οι ορμονικές διακυμάνσεις είναι λιγότερο έντονες. Οι ειδικοί συστήνουν την εξοικείωση με το στήθος και την τακτική ψηλάφηση  – για παράδειγμα, στο ντους – ώστε μια νέα αλλαγή να γίνεται άμεσα αντιληπτή.

Κάθε νέο ογκίδιο στον μαστό ή στη μασχάλη, που διαφέρει από αυτό που είναι φυσιολογικό για τη συγκεκριμένη γυναίκα, χρειάζεται προσοχή. Ένα καρκινικό ογκίδιο μπορεί να είναι σκληρό, συμπαγές ή να έχει ακανόνιστο σχήμα. Μπορεί, όμως, να είναι και μαλακό, στρογγυλό ή ευαίσθητο στην αφή.

Προφανώς η ψηλάφηση από μόνη της δεν μπορεί να δείξει με αξιοπιστία αν πρόκειται για καρκίνο. Τα περισσότερα ογκίδια είναι καλοήθη, όπως οι κύστεις και άλλες συνηθισμένες αλλοιώσεις του μαστού. Αυτό είναι καθησυχαστικό, όμως κάθε νέο ογκίδιο θα πρέπει να εξετάζεται από γιατρό και να μην αποτελεί αντικείμενο αυτοδιάγνωσης.

2. Αλλαγές στην υφή του δέρματος

Οι αλλαγές στην υφή του δέρματος του μαστού μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι καρκίνου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συνήθως είναι κάποια κακοήθεια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ερυθρότητα ή μια δερματική αλλοίωση οφείλεται σε καλοήθη αιτία, όπως η δερματίτιδα ή κάποια λοίμωξη. Πολύ σπανιότερα μπορεί να αποτελεί ένδειξη φλεγμονώδους καρκίνου του μαστού.

Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή στην εμφάνιση νέων μικρών βαθουλωμάτων, πτυχώσεων ή πάχυνσης του δέρματος, καθώς και σε υφή που θυμίζει «φλούδα πορτοκαλιού». Αυτές οι αλλαγές μπορεί να εμφανιστούν όταν ο καρκίνος επηρεάζει τον ιστό του μαστού ή εμποδίζει τη φυσιολογική λεμφική παροχέτευση. Ένα νέο εξάνθημα, η απολέπιση ή οποιαδήποτε επίμονη δερματική αλλοίωση στον μαστό ή γύρω από τη θηλή χρειάζονται επίσης προσοχή, ιδιαίτερα εάν δεν βελτιώνονται.

3. Αλλαγές στη θηλή ή έκκριση υγρού

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί ορισμένες φορές να επηρεάζει τον ιστό και τους πόρους πίσω από τη θηλή, προκαλώντας ορατές αλλαγές. Μια θηλή που ξαφνικά στρέφεται προς τα μέσα, γίνεται επίπεδη, αλλάζει θέση ή εμφανίζει επίμονες κρούστες, απολέπιση, ερυθρότητα ή ερεθισμό πρέπει να ελέγχεται.

Ορισμένες γυναίκες έχουν εκ φύσεως επίπεδες θηλές ή θηλές που στρέφονται προς τα μέσα. Αυτό από μόνο του δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό. Σημασία έχει αν αλλάζει κάτι σε σχέση με τη συνηθισμένη εικόνα του σώματος.

Η έκκριση υγρού από τη θηλή μπορεί επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέεται με καρκίνο του μαστού, παρότι υπάρχουν πολλές άλλες, μη επικίνδυνες αιτίες. Στις νεότερες γυναίκες, οι περισσότερες εκκρίσεις από τη θηλή δεν έχουν κάποια επικίνδυνη αιτία. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση όταν το υγρό βγαίνει αυτόματα, χωρίς πίεση του μαστού, όταν αυξάνεται η ποσότητα ή η συχνότητα της έκκρισης ή όταν υπάρχει αίμα.

4. Αλλαγές στο μέγεθος ή στο σχήμα του μαστού

Οι δύο μαστοί, στις περισσότερες γυναίκες, δεν είναι απόλυτα συμμετρικοί. Συνήθως μεταβάλλονται και οι δύο όταν υπάρχει απώλεια ή αύξηση βάρους, καθώς και κατά την εγκυμοσύνη. Εάν μόνο ο ένας μαστός αλλάξει ξαφνικά μέγεθος, σχήμα ή δείχνει πιο γεμάτος, χρειάζεται ιατρική εξέταση, καθώς αυτή η αλλαγή μπορεί να αποτελεί ένδειξη καρκίνου του μαστού.

5. Πρήξιμο και ερυθρότητα

Η συχνότερη αιτία πρηξίματος και ερυθρότητας στους μαστούς είναι μια λοίμωξη, η οποία εμφανίζεται συχνά σε άτομα που καπνίζουν ή έχουν κάνει piercing στη θηλή. Σπανιότερα, όμως, το πρήξιμο και η ερυθρότητα μπορεί να αποτελούν συμπτώματα φλεγμονώδους καρκίνου του μαστού.

Νέα ερυθρότητα, αυξημένη θερμοκρασία στην περιοχή, πρήξιμο ή διόγκωση μέρους ή ολόκληρου του μαστού μπορεί να είναι προειδοποιητικά σημάδια, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ξαφνικά και δεν υποχωρούν. Ο μαστός μπορεί να δίνει την αίσθηση ότι είναι βαρύτερος ή πιο ζεστός, ενώ το δέρμα ενδέχεται να παρουσιάζει πάχυνση ή όψη «φλούδας πορτοκαλιού».

6. Πόνος στον μαστό

Η ευαισθησία στο στήθος είναι πολύ συχνή για λόγους που δεν σχετίζονται με καρκίνο, όπως οι ορμονικές αλλαγές, οι λοιμώξεις, η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός, ακόμη και ένας στηθόδεσμος που δεν εφαρμόζει σωστά.

Επομένως, ο πόνος από μόνος του είναι απίθανο να σημαίνει ότι μια γυναίκα έχει καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, ένας επίμονος πόνος που εντοπίζεται σε συγκεκριμένο σημείο χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα εάν η αίσθηση είναι καινούργια, δεν ακολουθεί το συνηθισμένο μοτίβο του εμμηνορροϊκού κύκλου ή συνοδεύεται από κάποια άλλη αλλαγή στο στήθος. Όπως επισημαίνουν χειρουργοί μαστολόγοι, σε ορισμένες περιπτώσεις ένας όγκος υψηλού βαθμού κακοήθειας μπορεί να προκαλεί πόνο.

Συμπερασματικά…

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εμφανιστεί και σε νεαρή ηλικία.  Οι νεότερες γυναίκες, ιδιαίτερα όσες δεν έχουν ακόμη ενταχθεί σε τακτικό μαστογραφικό έλεγχο, χρειάζεται να γνωρίζουν τη φυσιολογική εικόνα και αίσθηση του στήθους τους. Νέα ογκίδια, αλλαγές στην υφή του δέρματος, στη θηλή ή εκκρίσεις από αυτήν, μεταβολές στο μέγεθος ή στο σχήμα του μαστού, πρήξιμο, ερυθρότητα και επίμονος εντοπισμένος πόνος είναι αλλαγές που αξίζουν προσοχή.

Οι περισσότερες αλλοιώσεις είναι καλοήθεις. Ωστόσο, χωρίς πανικό, κάθε νέο, επίμονο ή ανεξήγητο σύμπτωμα, θα πρέπει να αξιολογείται από επαγγελματία υγείας.