Η αγορά συμπληρωμάτων υπόσχεται σχεδόν τα πάντα: περισσότερη ενέργεια, καλύτερο ύπνο, δυνατότερους μυς, πιο υγιές δέρμα και προστασία από διατροφικές ελλείψεις. Όμως, σύμφωνα με διατροφολόγους, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζονται μια ολόκληρη «συλλογή» από χάπια, σκόνες και κάψουλες για να είναι υγιείς.
Αντίθετα, συχνά δαπανώνται μεγάλα ποσά σε προϊόντα αμφίβολης χρησιμότητας, παραμελώντας όσα έχουν πραγματικά μεγαλύτερη σημασία, όπως η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση και ο σωστός τρόπος ζωής.
Υπάρχουν, βέβαια, ορισμένα συμπληρώματα που μπορούν πραγματικά να προσφέρουν οφέλη στον οργανισμό. Πρόκειται για συμπληρώματα που έχουν μελετηθεί εκτενώς, μπορούν να καλύψουν πραγματικές διατροφικές ανάγκες και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, προσφέρουν θρεπτικά στοιχεία που δεν είναι πάντα εύκολο να εξασφαλιστούν μόνο μέσω της διατροφής.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να παίρνουμε περισσότερα συμπληρώματα, αλλά να γνωρίζουμε ποια έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα — και ποια τελικά αξίζουν τα χρήματά μας.
Διατροφολόγοι του Nutrition Lab του Good Housekeeping Institute επισημαίνουν τα πέντε συμπληρώματα που μπορούν – υπό συνθήκες – να έχουν θέση στην καθημερινότητά σας, πάντα με τη συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας. Η βασική αρχή παραμένει πάντως μια: ένα συμπλήρωμα… συμπληρώνει τη διατροφή και δεν αντικαθιστά ποιοτικές, θρεπτικές τροφές και σημαντικές συνήθειες ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
1. Κρεατίνη
Αν υπάρχει ένα συμπλήρωμα που φαίνεται να δικαιολογεί τη μεγάλη δημοτικότητά του, αυτό είναι η κρεατίνη. Πρόκειται για ένα από τα περισσότερο μελετημένα συμπληρώματα διατροφής και τα επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν τα οφέλη της είναι ισχυρά, ιδιαίτερα όσον αφορά τη βελτίωση της δύναμης, της ισχύος και της μυϊκής ανάπτυξης όταν συνδυάζεται με προπόνηση αντιστάσεων.
Μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις γύρω από την κρεατίνη είναι ότι αφορά αποκλειστικά bodybuilders ή επαγγελματίες αθλητές. Στην πραγματικότητα, μπορεί να είναι χρήσιμη για οποιονδήποτε επιδιώκει να υποστηρίξει τη μυϊκή του υγεία.
Παράλληλα, πολλά υποσχόμενες έρευνες δείχνουν ότι ενδέχεται να προσφέρει οφέλη σε διαφορετικές πτυχές της υγείας των γυναικών, από τα αναπαραγωγικά χρόνια μέχρι την εμμηνόπαυση και αργότερα.
Ένα ακόμη πλεονέκτημά της είναι η απλότητά της. Τα περισσότερα σχετικά συμπληρώματα περιέχουν απλώς μονοϋδρική κρεατίνη και όχι έναν συνδυασμό 15 διαφορετικών συστατικών με ασαφή χρησιμότητα. Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες μπορεί να αποτελέσει μια λογική προσθήκη στην καθημερινότητά τους. Όπως όμως κάθε συμπλήρωμα, θα πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με τις προσωπικές ανάγκες και την κατάσταση υγείας κάθε ατόμου.
2. Βιταμίνη D
Η βιταμίνη D είναι ένα από τα λίγα συμπληρώματα που οι διατροφολόγοι συστήνουν σχετικά συχνά — αλλά μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Μπορεί να μην είναι το πιο «εντυπωσιακό» συμπλήρωμα, είναι όμως απαραίτητη, καθώς λειτουργεί στο σώμα με τρόπο παρόμοιο με ορμόνη.
Μπορούμε να λάβουμε βιταμίνη D από ορισμένες τροφές, ενώ ο οργανισμός μας μπορεί επίσης να τη συνθέσει όταν το δέρμα εκτίθεται στην ηλιακή ακτινοβολία. Η ενεργή μορφή της παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της απορρόφησης του ασβεστίου, στην υγεία των οστών και σε άλλες λειτουργίες του οργανισμού.
Το πρόβλημα είναι ότι σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού εμφανίζει ανεπάρκεια ή ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D. Πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδά της, μεταξύ των οποίων ο τόπος διαμονής, η έκθεση στον ήλιο, η μελάγχρωση του δέρματος, η ηλικία και η διατροφή.
Γι’ αυτό και οι αιματολογικές εξετάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές ώστε να διαπιστωθεί εάν η λήψη συμπληρώματος είναι πραγματικά απαραίτητη και ποια είναι η κατάλληλη δόση. Χρειάζεται επίσης προσοχή, καθώς η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή, πράγμα που σημαίνει ότι αποθηκεύεται στον οργανισμό. Η λήψη υπερβολικών ποσοτήτων χωρίς συγκεκριμένο λόγο μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.
3. Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 είναι ακόμη μία επιλογή που μπορεί να αξίζει να εξεταστεί, ιδιαίτερα για όσους δεν καταναλώνουν τακτικά λιπαρά ψάρια. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα EPA και DHA είναι σημαντικά θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται φυσικά σε ψάρια όπως ο σολομός, οι σαρδέλες, ο γαύρος ή ρέγκα, καθώς και σε άλλα θαλασσινά.
Τα συγκεκριμένα λιπαρά έχουν μελετηθεί εκτενώς, κυρίως για τον ρόλο τους στην καρδιαγγειακή υγεία και στη μείωση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων. Ιδανικά, οι ειδικοί προτιμούν τα ωμέγα-3 να λαμβάνονται πρώτα από τη διατροφή. Ωστόσο, δεν καταναλώνουν όλοι λιπαρά ψάρια δύο φορές την εβδομάδα και σε αυτές τις περιπτώσεις η λήψη ενός συμπληρώματος μπορεί να έχει νόημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, πάντως, η ποιότητα του προϊόντος. Τα ιχθυέλαια μπορούν να οξειδωθούν και δεν είναι όλα τα συμπληρώματα ίδια. Η επιλογή ενός αξιόπιστου κατασκευαστή και ενός προϊόντος που έχει υποβληθεί σε ελέγχους ποιότητας είναι σημαντική για κάθε συμπλήρωμα, αλλά ακόμη περισσότερο στην περίπτωση των ωμέγα-3.
4. Κολλαγόνο
Το κολλαγόνο είναι ένα από τα δημοφιλέστερα συμπληρώματα αυτή την περίοδο, ιδιαίτερα όσον αφορά την υγεία του δέρματος, των μαλλιών, των νυχιών και των αρθρώσεων. Η δημοτικότητά του έχει κάποια βάση, καθώς το κολλαγόνο είναι η πιο άφθονη πρωτεΐνη στον ανθρώπινο οργανισμό και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη δομή του δέρματος, των οστών, των τενόντων, των συνδέσμων και του συνδετικού ιστού.
Ωστόσο, στην περίπτωση του κολλαγόνου οι λεπτομέρειες έχουν ιδιαίτερη σημασία. Το πρώτο που πρέπει να γνωρίζει κανείς είναι ποιον τύπο κολλαγόνου λαμβάνει, καθώς διαφορετικοί τύποι συνδέονται με διαφορετικά πιθανά οφέλη.
Το κολλαγόνο τύπου Ι είναι ο πιο άφθονος τύπος στο ανθρώπινο σώμα και χρησιμοποιείται συχνά σε συμπληρώματα που προορίζονται για την υποστήριξη του δέρματος, των μαλλιών, των νυχιών και γενικότερα του συνδετικού ιστού. Αντίθετα, το κολλαγόνο τύπου ΙΙ αποτελεί τον βασικό τύπο κολλαγόνου που βρίσκεται στον χόνδρο και είναι εκείνος που συνδέεται συχνότερα με την υγεία των αρθρώσεων.
Πολλά συμπληρώματα περιέχουν υδρολυμένα πεπτίδια κολλαγόνου, τα οποία έχουν διασπαστεί σε μικρότερα τμήματα ώστε να χωνεύονται ευκολότερα από τον οργανισμό και έχουν μελετηθεί συχνά για πιθανά οφέλη στο δέρμα και στον συνδετικό ιστό.
Άλλες μορφές, όπως το μη μετουσιωμένο κολλαγόνο τύπου ΙΙ, έχουν επίσης μελετηθεί ειδικά σε σχέση με την υγεία των αρθρώσεων.
Το κολλαγόνο, όμως, δεν είναι μια «μαγική σκόνη» που θα μεταμορφώσει το δέρμα μέσα σε μια νύχτα ούτε μπορεί να αντικαταστήσει τις βασικές αρχές της σωστής διατροφής.
Ο οργανισμός εξακολουθεί να χρειάζεται επαρκή συνολική πρόσληψη πρωτεΐνης, προπόνηση αντιστάσεων, ισορροπημένη διατροφή και υγιεινές συνήθειες ώστε να υποστηρίζεται η παραγωγή κολλαγόνου και συνολικά η υγεία.
Επιπλέον, το κολλαγόνο δεν αποτελεί πλήρη πηγή πρωτεΐνης, καθώς δεν περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται το σώμα. Μπορεί επομένως να αποτελεί μια προσθήκη στη διατροφή, αλλά όχι υποκατάστατο ποιοτικών τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνη.
5. Πολυβιταμίνη
Δεν χρειάζονται όλοι μια πολυβιταμίνη και σε καμία περίπτωση ένα τέτοιο συμπλήρωμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια υγιεινή διατροφή. Ωστόσο, οι πολυβιταμίνες μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες για πολλούς ανθρώπους, λειτουργώντας κατά κάποιον τρόπο ως ένα «διατροφικό δίχτυ ασφαλείας».
Αυτό αφορά ιδιαίτερα όσους μπορεί να παρουσιάζουν κενά στη διατροφή τους λόγω περιορισμένης ποικιλίας τροφίμων, αυστηρών ή περιοριστικών διατροφικών προτύπων, συγκεκριμένων σταδίων της ζωής ή άλλων καταστάσεων που καθιστούν δυσκολότερη την κάλυψη των αναγκών σε θρεπτικά συστατικά.
Παράλληλα, έρευνες των τελευταίων ετών έχουν συνδέσει την τακτική λήψη πολυβιταμινών και με την υγιή γήρανση.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μια πολυβιταμίνη μπορεί να αντισταθμίσει τη συστηματική παραμέληση των βασικών αρχών ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Ούτε ένα χάπι που περιέχει μεγαλύτερες ποσότητες θρεπτικών συστατικών σημαίνει αυτομάτως καλύτερη υγεία.
Οι διατροφολόγοι προτείνουν να επιλέγονται πολυβιταμίνες που καλύπτουν πιθανά διατροφικά κενά και όχι προϊόντα που παρέχουν υπερβολικές ποσότητες σχεδόν όλων των βιταμινών και μετάλλων.
Τι πρέπει να θυμάστε για τα συμπληρώματα
Όταν πρόκειται για συμπληρώματα διατροφής, αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για τη χρήση τους, να υποστηρίζονται από επιστημονικά δεδομένα και να ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες του ανθρώπου που τα λαμβάνει.
Δεν υπάρχει μία ενιαία προσέγγιση που να ταιριάζει σε όλους. Η λήψη συμπληρωμάτων πρέπει να προσαρμόζεται στον κάθε οργανισμό και στις ιδιαίτερες ανάγκες υγείας του.
Το κατάλληλο πρόγραμμα συμπληρωμάτων είναι εκείνο που υποστηρίζει ουσιαστικά την υγεία, ταιριάζει στον τρόπο ζωής και περιλαμβάνει προϊόντα που υπάρχει πραγματικός λόγος να λαμβάνονται. Και το σημαντικότερο: κανένα συμπλήρωμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει ούτε να υπερκαλύψει τα οφέλη μιας θρεπτικής διατροφής, της τακτικής άσκησης και ενός συνολικά υγιεινού τρόπου ζωής.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
