Η μακροζωία έχει εξελιχθεί σε μια τεράστια βιομηχανία, γεμάτη ακριβές συσκευές, συμπληρώματα και «θαυματουργές» υποσχέσεις «αντιγήρανσης». Ωστόσο, νέα έρευνα του U.S. News & World Report, στην οποία συμμετείχαν 63 ειδικοί Υγείας, καταλήγει σε ένα πολύ πιο απλό συμπέρασμα: για να αυξηθούν οι πιθανότητες μιας μεγαλύτερης και υγιέστερης ζωής δεν χρειάζονται πολύπλοκες μέθοδοι biohacking ούτε η επένδυση των οικονομιών σας στις τελευταίες τάσεις ευεξίας.
Οι απαντήσεις των ειδικών έφεραν στην κορυφή συνήθειες γνώριμες, προσιτές και εφαρμόσιμες στην καθημερινότητα. Η θρεπτική και ισορροπημένη διατροφή, η τακτική άσκηση και ο ποιοτικός ύπνος αναδείχθηκαν στους βασικότερους πυλώνες της υγιούς γήρανσης, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη διατήρηση της μυϊκής δύναμης, στις στενές κοινωνικές σχέσεις και στις δραστηριότητες που προσφέρουν σκοπό και νόημα στη ζωή.
Αυτό δεν σημαίνει πως οι τεχνολογίες αιχμής δεν έχουν θέση στη φροντίδα της υγείας, όμως το μήνυμα των ειδικών στο πλαίσιο της έρευνας είναι ξεκάθαρο: Δώστε προτεραιότητα στις βασικές και διαχρονικές αρχές ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Οι τρεις κορυφαίες συνήθειες για μακροζωία
Όταν οι ειδικοί της υγείας κλήθηκαν να κατατάξουν τους σημαντικότερους παράγοντες για την υγιή γήρανση, η ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και η τακτική σωματική δραστηριότητα βρέθηκαν από κοινού στην πρώτη θέση. Το 89% των ερωτηθέντων χαρακτήρισε καθεμία από αυτές τις δύο συνήθειες εξίσου σημαντική.
Την πρώτη τριάδα συμπλήρωσε ο ποιοτικός και αναζωογονητικός ύπνος, τον οποίο το 30% των ειδικών κατέταξε μεταξύ των καθοριστικότερων συνηθειών για την υγιή γήρανση.
Σχεδόν οι μισοί – ποσοστό 48% – υποστήριξαν ότι μια αντιφλεγμονώδης διατροφή, όπως η Μεσογειακή, αποτελεί τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης της χρόνιας φλεγμονής χαμηλού βαθμού. Η κατάσταση αυτή, η οποία συχνά περιγράφεται με τον όρο «inflammaging» – δηλαδή φλεγμονή που συνδέεται με τη γήρανση – θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες επιτάχυνσης της βιολογικής ηλικίας.
Ο ρόλος των συμπληρωμάτων
Παρότι τα συμπληρώματα διατροφής αποτελούν μια τεράστια βιομηχανία, οι ειδικοί δεν τα συμπεριέλαβαν στους σημαντικότερους πυλώνες της ευεξίας. Όταν, όμως, τους ζητήθηκε να προτείνουν ένα συμπλήρωμα ή μία βιταμίνη για την υποστήριξη της υγιούς γήρανσης, η πολυβιταμίνη αναδείχθηκε ως η δημοφιλέστερη επιλογή, συγκεντρώνοντας το 35% των απαντήσεων.
Ακολούθησε η βιταμίνη D, την οποία πρότεινε το 22% των ειδικών. Πρόκειται για ένα θρεπτικό συστατικό το οποίο είναι δύσκολο να εξασφαλιστεί σε επαρκείς ποσότητες αποκλειστικά μέσω της διατροφής.
Ο παράγοντας της μακροζωίας που συχνά υποτιμάται
Στην έρευνα, το 59% των ειδικών χαρακτήρισε την κοινωνική απομόνωση ως τον περισσότερο υποτιμημένο πιθανό επιταχυντή της βιολογικής γήρανσης.
Η συζήτηση για τη μακροζωία επικεντρώνεται συνήθως στη διατροφή, στη σωματική δραστηριότητα ή στα προϊόντα που χρησιμοποιούνται για τη φροντίδα του σώματος. Ωστόσο, η παρουσία ανθρώπων που κάνουν κάποιον να αισθάνεται συνδεδεμένος, σημαντικός και υποστηριζόμενος μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση απ’ όση πιστεύεται.
Ένα κοινό γεύμα, ένας περίπατος με έναν φίλο ή ακόμη και η βεβαιότητα ότι υπάρχει κάποιος διαθέσιμος για μια τηλεφωνική συνομιλία ωφελούν τη ψυχική υγεία, αλλά και τη σωματική. Όπως επισημαίνουν γιατροί, η διατήρηση των κοινωνικών επαφών κρατά το μυαλό δραστήριο και συμβάλλει στη ευεξία. Για αυτό και η κοινωνική σύνδεση αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικό μέρος της συνολικής υγείας.
Η άσκηση που διατηρεί την κινητικότητα και την ανεξαρτησία
Οι ειδικοί που συμμετείχαν στην έρευνα επανέλαβαν τις καθιερωμένες συστάσεις για τη σωματική δραστηριότητα: κάθε εβδομάδα οι ενήλικες θα πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον 150 λεπτά αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης και δύο ημέρες ασκήσεων μυϊκής ενδυνάμωσης.
Παράλληλα, πρότειναν στους ανθρώπους κάτω των 50 ετών να παρακολουθούν ορισμένους δείκτες δύναμης και φυσικής κατάστασης, οι οποίοι μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες ενδείξεις για τη μακροζωία:
- Δύναμη λαβής: Οι ερευνητές τη χρησιμοποιούν ως δείκτη της συνολικής μυϊκής δύναμης και της σωματικής λειτουργικότητας. Η ισχυρότερη λαβή έχει επίσης συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.
- VO₂ max: Είναι η μέγιστη ποσότητα οξυγόνου που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο οργανισμός κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης.
- Δείκτης σκελετικής μυϊκής μάζας: Εκφράζει την αναλογία της σκελετικής μυϊκής μάζας του σώματος σε σχέση με το ύψος.
Για τη διατήρηση της κινητικότητας δεν αρκεί μόνο η βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής φυσικής κατάστασης. Είναι εξίσου αναγκαίο να διατηρούνται η δύναμη και η μυϊκή μάζα.
Η άσκηση διεγείρει επίσης τη νευρογένεση, δηλαδή την παραγωγή νέων συνδέσεων στον εγκέφαλο, συμβάλλοντας έτσι στην καλύτερη εγκεφαλική υγεία. Παράλληλα, βελτιώνει τη διάθεση και τη συνολική αίσθηση ευεξίας.
Επιπλέον, η διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης και ευλυγισίας περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης πόνου και ενοχλήσεων καθώς περνούν τα χρόνια.
Γιατί οι ειδικοί είναι επιφυλακτικοί με το biohacking
Το biohacking – δηλαδή η αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων και μετρήσεων με στόχο τη βελτιστοποίηση της υγείας – αποτελεί σήμερα μια μεγάλη και αναπτυσσόμενη βιομηχανία. Οι ειδικοί, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την πραγματική επίδρασή του στη μακροζωία.
Το 40% των ερωτηθέντων αναγνώρισε ότι μπορεί να υπάρχουν οφέλη από τη χρήση φορετών συσκευών παρακολούθησης της υγείας ή του ύπνου. Αντίθετα, το 31% υποστήριξε ότι τα εργαλεία biohacking προκαλούν περισσότερο άγχος για την υγεία απ’ όσα οφέλη προσφέρουν.
Στα εργαλεία αυτά περιλαμβάνονται οι φορετές συσκευές καταγραφής μιας σειράς δεικτών και λειτουργιών του οργανισμού, οι συσκευές συνεχούς μέτρησης γλυκόζης σε ανθρώπους χωρίς διαβήτη και οι απεικονιστικοί έλεγχοι ολόκληρου του σώματος.
Το πρόβλημα με τις φορετές συσκευές είναι ότι, ενώ έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν ανατροφοδότηση και να ενθαρρύνουν την επίτευξη στόχων, μπορούν συγχρόνως να προκαλέσουν ψυχολογική πίεση, η οποία τελικά έχει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα.
Ορισμένοι άνθρωποι αισθάνονται ότι απέτυχαν εάν δεν πετύχουν τον ημερήσιο στόχο που έχει ορίσει η συσκευή τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποιος να ξυπνά ξεκούραστος και το smart watch του να τον ενημερώνει ότι κοιμήθηκε άσχημα. Ξαφνικά αρχίζει να ανησυχεί για κάτι που, μόλις πέντε λεπτά νωρίτερα, δεν τον προβλημάτιζε καθόλου.
Τα δεδομένα θα πρέπει να βοηθούν τους ανθρώπους να ζουν καλύτερα και όχι να τους προκαλούν άγχος για το κατά πόσο ζουν «τέλεια».
Μπορεί η διαλειμματική νηστεία να παρατείνει τη ζωή;
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι το 26% των ειδικών θεωρεί πως η διαλειμματική νηστεία θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη για τη μακροζωία.
Ορισμένοι άνθρωποι την αντιμετωπίζουν ως στρατηγική παράτασης της ζωής εξαιτίας ερευνών που εξετάζουν τον θερμιδικό περιορισμό, τη μεταβολική υγεία και τα διαφορετικά πρότυπα κατανομής των γευμάτων.
Ωστόσο, η έρευνα γύρω από τη μακροζωία του ανθρώπου εξακολουθεί να εξελίσσεται και η νηστεία δεν είναι κατάλληλη για όλους.
Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει ζάλη και επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Επιπλέον, το τι καταναλώνεται κατά τη διάρκεια του χρονικού «παραθύρου» των γευμάτων εξακολουθεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τα τρόφιμα που δεν καταναλώνονται στις ώρες της νηστείας.
Το συμπέρασμα των ειδικών
Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι ότι για να γεράσει κάποιος με υγεία δεν χρειάζεται να επενδύσει σε καινούργιες τεχνολογίες, πανάκριβες συσκευές ή συμπληρώματα.
Η μακροζωία δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε ακόμη μία απαιτητική εργασία, ούτε να οδηγήσει κάποιον να ξοδέψει τη ζωή – ή τις οικονομίες του – κυνηγώντας την επόμενη τάση «αντιγήρανσης».
Η ουσία βρίσκεται στα τρόφιμα που θρέφουν τον οργανισμό, στην κίνηση που διατηρεί το σώμα δυνατό, στον επαρκή ύπνο, στις στενές σχέσεις με αγαπημένους ανθρώπους και στις δραστηριότητες που δίνουν σκοπό και νόημα στη ζωή.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
