Η πρόσφατη, μεγάλης κλίμακας μελέτη παρατήρησης που συσχετίζει την κατανάλωση αυγών με την προστασία από την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ, έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις τόσο στον επιστημονικό κόσμο όσο και στο ευρύ κοινό.
Καθώς το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται σταθερά και η γήρανση του πληθυσμού καθιστά την άνοια και το Αλτσχάιμερ μια από τις μεγαλύτερες και πιο πιεστικές προκλήσεις της δημόσιας υγείας παγκοσμίως, κάθε νέο δεδομένο που αφορά την πρόληψη αποκτά τεράστια βαρύτητα.
Ποιοι όμως μπορεί να είναι οι πραγματικά ωφελημένοι από αυτή τη διατροφική συνήθεια; Ποια είναι η ενδεδειγμένη ποσότητα κατανάλωσης αυγών που προσφέρει ουσιαστική προστασία, και στον αντίποδα, πόσο τελικά κινδυνεύουν όσοι έχουν βγάλει εντελώς τα αυγά από την καθημερινότητά τους υπό τον φόβο της χοληστερόλης;
Το -.gr απευθύνθηκε στον κλινικό διαιτολόγο – διατροφολόγο, Χάρη Δημοσθενόπουλο, ζητώντας του να αποκωδικοποιήσει τα ευρήματα της έρευνας —η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Nutrition— και να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους, κλινική διάσταση.
- Δείτε επίσης – Αλτσχάιμερ: Πόσα αυγά πρέπει να τρώτε για έως 27% μικρότερο κίνδυνο
Αλτσχάιμερ και αυγά: Τι έδειξε στην πραγματικότητα η μελέτη
Η συγκεκριμένη έρευνα βασίστηκε στη μακροχρόνια μελέτη Adventist Health Study 2 και παρακολούθησε 39.498 άνδρες και γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών για περίπου 15,3 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, 2.858 συμμετέχοντες διαγνώστηκαν με Αλτσχάιμερ.
Η επιστημονική μεθοδολογία ήταν η εξής: Εξέτασαν όχι τον αριθμό των αυγών, αλλά την ποσότητα αυγού σε γραμμάρια ανά ημέρα. Συγκεκριμένα χρησιμοποίησαν ως σημείο αναφοράς τα 10 g/ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε ένα μεγάλο αυγό την εβδομάδα και διαπίστωσαν ότι ο λόγος κινδύνου (Hazard Ratio – HR) ήταν μικρότερος σε όσους κατανάλωναν μεγαλύτερη ποσότητα.
Διευκρινιστικά στο HR, το 1 είναι το σημείο αναφοράς, ενώ οι τιμές κάτω από 1 δείχνουν χαμηλότερο κίνδυνο νόσου και οι άνω του 1, υψηλότερο κίνδυνο.
«Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο της μελέτης. Όταν αντί για κατηγορίες οι ερευνητές εξέτασαν την ποσότητα αυγού σε γραμμάρια ανά ημέρα, χρησιμοποίησαν ως σημείο αναφοράς τα 10 g/ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε ένα μεγάλο αυγό την εβδομάδα. Σε σχέση με αυτή την ποσότητα, η μηδενική κατανάλωση συσχετίστηκε με HR 1,22 (95% CI 1,11–1,34), δηλαδή περίπου 22% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο. Με μεγαλύτερη κατανάλωση η καμπύλη συνέχιζε να κινείται προς χαμηλότερο κίνδυνο, αλλά οι επιπλέον μειώσεις δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Άρα η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι 7 αυγά/εβδομάδα είναι καλύτερα από 3 ή 5. Το πιο σταθερό μήνυμα είναι ότι η μέτρια κατανάλωση αυγών συσχετίστηκε με χαμηλότερη εμφάνιση Alzheimer σε σχέση με την αποχή»
- Δείτε επίσης: Τα αυγά προστατεύουν από τη νόσο Αλτσχάιμερ – Ποια είναι η ωφέλιμη ποσότητα
Τι έδειξε η ανάλυση των στοιχείων για όσους είχαν αφαιρέσει τα αυγά από τη διατροφή τους
Η ανάλυση των στοιχείων ανέδειξε μια σαφή εικόνα προστασίας, σύμφωνα με τον επιστήμονα. Πιο αναλυτικά, μετατρέποντας τα γραμμάρια αυγού σε τεμάχια, η μελέτη απέδειξε πιο συγκεκριμένα τα εξής:
- Όσοι κατανάλωναν αυγά μία έως τρεις φορές τον μήνα είχαν 17% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
- Όσοι έτρωγαν αυγά δύο έως τέσσερις φορές την εβδομάδα εμφάνιζαν 20% μικρότερο κίνδυνο.
- Όσοι κατανάλωναν πέντε ή περισσότερα αυγά την εβδομάδα είχαν 26% χαμηλότερο κίνδυνο.
Συγκρίνοντας την ομάδα των συμμετεχόντων που κατανάλωναν ένα αυγό καθημερινά και την ομάδα όσων δεν έτρωγαν καθόλου αυγά, ο κ. Δημοσθενόπουλος διευκρινίζει:
«Οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά όσους έτρωγαν τουλάχιστον 1 αυγό την ημέρα. Σε αυτούς το HR ήταν 0,74 (95% CI 0,55–0,98) σε σχέση με όσους δεν έτρωγαν/έτρωγαν σπάνια — δηλαδή περίπου 26% χαμηλότερος σχετικός κίνδυνος. Όμως αυτή η ομάδα είχε λίγα άτομα, γι’ αυτό οι ίδιοι οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η στατιστική ισχύς ήταν περιορισμένη».
Το «κλειδί» είναι η μέτρια κατανάλωση, όχι η υπερβολή
Σημαίνουν άραγε τα παραπάνω ποσοστά ότι «όσο περισσότερα αυγά τρώμε, τόσο καλύτερα»; Όπως εξηγεί ο κ. Δημοσθενόπουλος, η αξία της μελέτης κρύβεται στη σύγκριση της μέτριας κατανάλωσης με την πλήρη αποχή:
«Ειδικά για την ποσότητα, δεν θα μετέφραζα τη μελέτη σε σύσταση «να τρώμε Χ αυγά την ημέρα». Οι ίδιοι οι συγγραφείς μιλούν για πιθανό όφελος της μέτριας κατανάλωσης αυγών ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής».
Πώς τα προστατεύουν τον εγκέφαλο και την πιθανότητα εμφάνισης Αλτχάιμερ;
Η εξήγηση πίσω από την προστατευτική δράση των αυγών κρύβεται στον κρόκο τους. Τα αυγά αποτελούν την κυριότερη διατροφική πηγή χολίνης, ενός συστατικού που είναι απολύτως απαραίτητο για την παραγωγή της ακετυλοχολίνης — ενός νευροδιαβιβαστή με καθοριστικό ρόλο στη μνήμη και τη μάθηση. Επιπλέον, τα φωσφολιπίδια του κρόκου συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων, ενώ η βιταμίνη Β12 υποστηρίζει συνολικά το νευρικό σύστημα.
Προσοχή στα εύκολα και γρήγορα συμπεράσματα
Παρά τα αισιόδοξα ευρήματα, ο κ. Δημοσθενόπουλος υπογραμμίζει την ανάγκη να διαβάζουμε σωστά τα αποτελέσματα των ερευνών παρατήρησης και να μην οδηγούμαστε σε αυθαίρετα συμπεράσματα:
«Η έρευνα δεν είναι τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Επομένως το σωστό συμπέρασμα είναι: «Η κατανάλωση ολόκληρων/κανονικών αυγών συσχετίστηκε με χαμηλότερη επίπτωση Alzheimer«, όχι «τα αυγά αποτρέπουν το Alzheimer». Και Με λίγα λόγια, για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, η προσθήκη μερικών αυγών την εβδομάδα (3 με 5) στη διατροφή τους αποτελεί μια έξυπνη κίνηση για την υγεία του εγκεφάλου, χωρίς ακρότητες. Ο απόλυτος αποκλεισμός τους, αντίθετα, στερεί από τον οργανισμό πολύτιμα προστατευτικά οφέλη», καταλήγει ο ειδικός.
Φωτογραφία: iStock
