Μεγάλη ανάλυση 259.388 ενηλίκων δείχνει ότι το πού συσσωρεύεται το λίπος στο σώμα μπορεί να αλλάζει σημαντικά την εικόνα του κινδύνου, ακόμη και σε ανθρώπους με φυσιολογικό βάρος
Νέα δεδομένα από τη μεγάλη συνεργατική ανάλυση του Cross Cohort Collaboration αναδεικνύουν την ανάγκη αξιολόγησης της κεντρικής παχυσαρκίας πέρα από τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ).
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of the American College of Cardiology (JACC). Δείχνει ότι η περίμετρος μέσης (waist circumference, WC) και ο λόγος μέσης προς ισχίο (waist-to-hip ratio, WHR) μπορούν να εντοπίσουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στον μακροπρόθεσμο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ακόμη και μεταξύ ανθρώπων που ανήκουν στην ίδια κατηγορία ΔΜΣ.
Ο λόγος μέσης προς ισχίο δείχνει ουσιαστικά πόσο μεγάλη είναι η περίμετρος της μέσης σε σχέση με την περίμετρο των ισχίων. Με αυτόν τον τρόπο δίνει πληροφορίες για το πού κατανέμεται το λίπος στο σώμα και ιδιαίτερα για το αν υπάρχει μεγαλύτερη συσσώρευσή του στην περιοχή της κοιλιάς.
Η ανάλυση βασίστηκε σε 259.388 ενήλικες χωρίς στεφανιαία νόσο κατά την έναρξη, οι οποίοι προέρχονταν από 15 προοπτικές μελέτες της Cross Cohort Collaboration. Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης έφτασε τα 20 έτη, ενώ τα καρδιαγγειακά και τα ποσοστά θνησιμότητας αξιολογήθηκαν με πολυπαραγοντικά στατιστικά μοντέλα Cox.
Καρδιαγγειακός κίνδυνος – Το «τυφλό σημείο» του ΔΜΣ
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα σημαντικό «τυφλό σημείο» της αποκλειστικής χρήσης του ΔΜΣ. Μεταξύ των ατόμων φυσιολογικού βάρους, περίπου 18% είχαν υψηλό WHR (λόγος μέσης προς ισχίο), γεγονός που συνδεόταν με υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Αντίστοιχα, μεταξύ των ατόμων με παχυσαρκία, περίπου 45% εμφάνιζαν χαμηλό WHR, στοιχείο που συνδεόταν με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Για την περίμετρο μέσης, τα αντίστοιχα ποσοστά που παρουσιάζονται στη μελέτη ήταν 5% στα άτομα φυσιολογικού βάρους με υψηλή WC και 9% στα άτομα με παχυσαρκία με χαμηλή WC.
Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει ότι δύο άνθρωποι με παρόμοιο ΔΜΣ δεν έχουν κατ’ ανάγκη τον ίδιο μεταβολικό ή καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η κατανομή του σωματικού λίπους, και ειδικότερα η συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς, φαίνεται να προσθέτει κρίσιμη πληροφορία στην κλινική αξιολόγηση.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για καρδιακή ανεπάρκεια και κολπική μαρμαρυγή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δεδομένα για τον πληθυσμιακό αντίκτυπο της αυξημένης περιμέτρου μέσης μεταξύ των ατόμων με παχυσαρκία. Σύμφωνα με την ανάλυση, το 49% των συμβαμάτων καρδιακής ανεπάρκειας, το **46% των συμβαμάτων κολπικής μαρμαρυγής **και το 36% της θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο αποδίδονταν σε αυξημένη WC.
Ο ΔΜΣ παραμένει χρήσιμος, αλλά δεν αρκεί
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ο ΔΜΣ παύει να αποτελεί χρήσιμο δείκτη. Αντίθετα, υποστηρίζουν μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, στην οποία ο ΔΜΣ συμπληρώνεται από απλές ανθρωπομετρικές μετρήσεις που αποτυπώνουν καλύτερα την κεντρική κατανομή του λίπους.
Η κλινική προέκταση της μελέτης είναι σαφής: η περίμετρος μέσης και/ή ο λόγος μέσης προς ισχίο θα πρέπει να εξετάζονται επιπλέον του ΔΜΣ, ώστε να εντοπίζονται άνθρωποι των οποίων ο καρδιαγγειακός κίνδυνος ενδέχεται να υποεκτιμάται ή να υπερεκτιμάται όταν χρησιμοποιείται μόνο ο ΔΜΣ.
Η αξιολόγηση του σωματικού βάρους δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η μέτρηση της κεντρικής παχυσαρκίας μπορεί να προσφέρει μια πιο ουσιαστική εικόνα και να συμβάλει σε καλύτερη εξατομίκευση της πρόληψης», σημειώνεται με βάση τα συμπεράσματα της μελέτης.
Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων ενισχύει, επομένως, το μήνυμα ότι η σύγχρονη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων χρειάζεται να κοιτάζει πέρα από τη ζυγαριά και τον ΔΜΣ, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο πού κατανέμεται το σωματικό λίπος και όχι μόνο στο πόσο ζυγίζει ένα άτομο.
Φωτογραφία: istock
