Η κατανάλωση σκέτου καφέ όχι μόνο είναι ασφαλής, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Σε ποια ποσότητα όμως;
Η κατανάλωση έως και 400 mg καφεΐνης ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε τρία έως πέντε φλιτζάνια απλού μαύρου καφέ, θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες, σύμφωνα με νέα επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (American Heart Association – AHA), που δημοσιεύθηκε στις 20 Ιουλίου 2026 στο περιοδικό Circulation.
Η ανακοίνωση συνοψίζει τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα για την επίδραση της καφεΐνης και του καφέ στην καρδιαγγειακή υγεία, εξετάζοντας τη σχέση τους με την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη, τον διαβήτη τύπου 2, τη στεφανιαία νόσο, το εγκεφαλικό επεισόδιο, την καρδιακή ανεπάρκεια, την κολπική μαρμαρυγή και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις.
- Διαβάστε επίσης – Ο καφές κάνει καλό στο συκώτι – Ποιες είναι οι προστατευτικές ποσότητες
Πόσον καφέ μπορούμε να πίνουμε την ημέρα – Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία
Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, η ημερήσια πρόσληψη έως και 400 mg καφεΐνης, που αντιστοιχεί, όπως προαναφέρθηκε, σε περίπου τρία έως πέντε φλιτζάνια κανονικού μαύρου καφέ των 240 ml, χωρίς ζάχαρη ή άλλα πρόσθετα, δεν αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στους περισσότερους ενήλικες. Αντίθετα, έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, στεφανιαίας νόσου, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Παράλληλα, τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες έδειξαν ότι η κατανάλωση καφέ συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής. Ωστόσο, διαπιστώθηκε και αυξημένη συχνότητα πρόωρων κοιλιακών συσπάσεων (PVCs), γεγονός που δείχνει ότι οι επιδράσεις της καφεΐνης δεν είναι ίδιες για όλους.
Δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο στην καφεΐνη
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η επίδρασή της καφεΐνης εξαρτάται από γενετικούς παράγοντες, την ηλικία, τον μεταβολισμό, τα φάρμακα που λαμβάνει κάποιος, τυχόν υποκείμενα νοσήματα αλλά και τη συχνότητα κατανάλωσης καφέ. Όσοι πίνουν καφέ καθημερινά μπορεί να αναπτύξουν ανοχή, ενώ άλλοι εμφανίζουν έντονες επιδράσεις ακόμη και μετά από μικρές ποσότητες.
Βραχυπρόθεσμα, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, του σακχάρου στο αίμα και της εγρήγορσης. Σε ορισμένα άτομα μπορεί επίσης να εμφανιστούν άγχος ή διαταραχές του ύπνου.
Προσοχή στα ενεργειακά ποτά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ενεργειακά ποτά και κυρίως στα συμπυκνωμένα energy shots, τα οποία μπορεί να περιέχουν τρεις έως τέσσερις φορές περισσότερη καφεΐνη ανά μονάδα όγκου σε σχέση με τον κανονικό καφέ. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η υψηλή πρόσληψη καφεΐνης από αυτά τα προϊόντα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και διαταραχών του καρδιακού ρυθμού, ακόμη και σε νεαρούς υγιείς ενήλικες.
Δεν είναι μόνο η καφεΐνη
Οι συγγραφείς της ανακοίνωσης επισημαίνουν ότι δεν είναι εύκολο να διαχωριστεί η επίδραση της καφεΐνης από εκείνη των υπόλοιπων συστατικών του καφέ. Πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι ο καφές περιέχει βιοδραστικές ενώσεις με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, οι οποίες ενδέχεται να συμβάλλουν στα παρατηρούμενα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Παράλληλα, οι ερευνητές σημειώνουν ότι η προσθήκη ζάχαρης, αρωματικών σιροπιών, γάλακτος ή κρέμας μπορεί να περιορίζει τα πιθανά οφέλη του καφέ, ενώ απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστεί η επίδραση αυτών των πρόσθετων.
Επιπλέον, οι περισσότερες διαθέσιμες μελέτες είναι μελέτες παρατήρησης, γεγονός που σημαίνει ότι καταγράφουν συσχετίσεις αλλά δεν μπορούν να αποδείξουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος.
Τι ισχύει για το τσάι και τα άλλα προϊόντα με καφεΐνη
Εκτός από τον καφέ, σημαντικές πηγές καφεΐνης αποτελούν το τσάι, η σοκολάτα, τα αναψυκτικά και ορισμένα φάρμακα. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για πολλές από αυτές τις πηγές παραμένουν περιορισμένα και απαιτούνται περισσότερες μελέτες, ώστε να αποσαφηνιστεί η επίδρασή τους στην καρδιαγγειακή υγεία.
Μέχρι σήμερα, τα δεδομένα δείχνουν ότι το τσάι, όπως και ο καφές, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για να γίνει καλύτερα κατανοητό πώς επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία οι διαφορετικές πηγές καφεΐνης και γιατί οι επιδράσεις της διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Φωτογραφία: istock