Οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 και οι νεότεροι διπλοί αγωνιστές GIP/GLP-1 φαίνεται να επηρεάζουν τους μηχανισμούς της επιθυμίας και της ανταμοιβής, ωστόσο οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες πριν αξιοποιηθούν ως θεραπεία για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Ένα νέο πεδίο έρευνας ανοίγεται για τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ήδη στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καθώς ολοένα και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ενδέχεται να επηρεάζουν τους νευρωνικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανταμοιβή, την επιθυμία (craving) και γενικότερα τις εξαρτητικές συμπεριφορές.
Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας επικεντρώνεται στους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 και στους νεότερους διπλούς αγωνιστές GIP/GLP-1, καθώς τα μέχρι σήμερα στοιχεία υποδηλώνουν ότι σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση τόσο της επιθυμίας για κατανάλωση αλκοόλ όσο και της συνολικής ποσότητάς του.
Ενθαρρυντικά τα πρώτα στοιχεία, αλλά όχι ακόμη θεραπεία
Μιλώντας στο Πρακτορείο FM, η επίκουρη καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, Σταυρούλα Πάσχου, επισημαίνει ότι η πιθανή επίδραση των συγκεκριμένων φαρμάκων στη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία της σύγχρονης μεταβολικής και νευροβιολογικής έρευνας.
Όπως αναφέρει, τα διαθέσιμα στοιχεία από:
- προκλινικές μελέτες,
- μελέτες παρατήρησης,
- τις πρώτες κλινικές δοκιμές,
είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς καταγράφουν σε ορισμένους ασθενείς μείωση τόσο της επιθυμίας για αλκοόλ όσο και της συνολικής κατανάλωσής του.
Ωστόσο, διευκρινίζει ότι τα δεδομένα εξακολουθούν να βρίσκονται υπό διερεύνηση και δεν επαρκούν ακόμη ώστε τα συγκεκριμένα φάρμακα να θεωρηθούν καθιερωμένη θεραπεία για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Αλκοόλ – Ποιοι ασθενείς φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο
Η κ. Πάσχου εξηγεί ότι τα συμπεράσματα βασίζονται σε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας, την οποία ολοκλήρωσε πρόσφατα η ερευνητική της ομάδα στην Ενδοκρινολογική Μονάδα του Νοσοκομείου ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ και η οποία πρόκειται να δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό «Therapeutics Advances in Psychopharmacology».
Όπως σημειώνει, πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη σύνθεση της υπάρχουσας γνώσης πάνω στο συγκεκριμένο αντικείμενο, με στόχο να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του ρόλου συγκεκριμένων ορμονών στις εξαρτητικές συμπεριφορές και στις μελλοντικές θεραπευτικές προοπτικές των παρεμβάσεων αυτών.
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, μεγαλύτερο όφελος φαίνεται να παρουσιάζουν οι ασθενείς που εμφανίζουν αυτό που περιγράφεται ως:
- food noise, δηλαδή συνεχή ενασχόληση με το φαγητό,
- alcohol noise, δηλαδή συνεχή σκέψη και αναζήτηση αλκοόλ.
Όπως εξηγεί η ίδια, πρόκειται για ανθρώπους που έχουν έναν συνεχή «θόρυβο» στο μυαλό τους σχετικά με το τι θα φάνε ή τι θα πιουν.
Στο μικροσκόπιο και άλλες εξαρτήσεις
Η κ. Πάσχου αποκαλύπτει ακόμη ότι η ερευνητική ομάδα έχει ήδη προχωρήσει στο επόμενο βήμα, διερευνώντας κατά πόσο τα συγκεκριμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα ή η χρήση άλλων ουσιών.
Όπως επισημαίνει, η έρευνα που έχει ήδη δημοσιευθεί αφορά αποκλειστικά το αλκοόλ, ενώ αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη νέα μελέτη για άλλες μορφές εξάρτησης, η οποία, όπως εκτιμά, σύντομα θα είναι έτοιμη να υποβληθεί προς δημοσίευση και αξιολόγηση από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Φωτογραφία: istock
