Τι είναι το διάστημα έλευσης ύπνου και ποια είναι η φυσιολογική διάρκειά του. Τι συμβαίνει αν είναι πιο μικρό ή μεγάλο.
Πόση ώρα χρειάζεστε για να αποκοιμηθείτε το βράδυ, όταν σβήσετε το φως; Ο χρόνος που μεσολαβεί αποκαλείται διάστημα έλευσης ύπνου (ή καθυστέρηση ύπνου – sleep latency) και μπορεί να δείχνει πολλά για την υγεία σας, αναφέρει μία αμερικανίδα ειδικός.
«Φυσιολογικά χρειαζόμαστε 10 έως 20 λεπτά για να αποκοιμηθούμε, από τη στιγμή που θα σβήσουμε το φως», αναφέρει η Dr. Mich- Drerup, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής Ύπνου στο Κολλέγιο Ιατρικής Lerner στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve του Οχάιο. «Ωστόσο η ακριβής διάρκεια παρουσιάζει διακύμανση από άνθρωπο σε άνθρωπο».
Τι μπορεί να συμβαίνει, όμως, εάν σας παίρνει ο ύπνος μόλις ακουμπήσετε το κεφάλι σας στο μαξιλάρι ή, αντιθέτως, αν μένετε επί ώρα άγρυπνοι;
«Όταν κάποιος κοιμάται αμέσως μόλις ξαπλώσει στο κρεβάτι του, είναι πιθανό να πάσχει από έλλειψη ύπνου», απαντά η ιατρός. «Ενδέχεται επίσης να πάσχει από υποκείμενη διαταραχή ύπνου που την προκαλεί, όπως η αποφρακτική υπνική άπνοια».
Η υπνική άπνοια μπορεί να μειώσει σημαντικά το διάστημα έλευσης ύπνου, επειδή οι πάσχοντες δεν ξεκουράζονται επαρκώς ενόσω κοιμούνται. Και αυτό, διότι διακόπτεται συχνά η αναπνοή τους, με συνέπεια να μην οξυγονώνεται σωστά ο οργανισμός τους. Επιπλέον, μισοξυπνούν συνεχώς επειδή ασφυκτιούν και προσπαθούν να πάρουν ανάσα. Το επακόλουθο είναι να κοιμούνται πριν καλά-καλά ακουμπήσει το κεφάλι τους στο μαξιλάρι.
Όποια κι αν είναι η αιτία της, η έλλειψη ύπνου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Όταν είναι μακροχρόνια σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως ή/και επιδεινώσεως πολλών προβλημάτων υγείας, όπως ενδεικτικά:
- Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
- Η υπέρταση
- Τα καρδιαγγειακά προβλήματα
- Η παχυσαρκία
- Η αποφρακτική υπνική άπνοια
- Η αγγειοπάθεια
- Η κατάθλιψη
- Οι αγχώδεις διαταραχές
Τι συμβαίνει αν αργείτε πολύ
Στον αντίποδα, εάν κάνετε πολλή ώρα να αποκοιμηθείτε, μπορεί να έχετε έντονο στρες ή να πάσχετε από διαταραχή ύπνου, όπως η αϋπνία.
«Η χρόνια αϋπνία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες που προκαλούν παρατεταμένο διάστημα έλευσης ύπνου», εξηγεί η Dr. Drerup. «Το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών επίσης μπορεί να το παρατείνει».
Εάν η παρατεταμένη καθυστέρηση σάς εμποδίζει να κοιμηθείτε αρκετά ή σας προκαλεί στρες, πρέπει να την αντιμετωπίσετε. Προσπαθήστε να τηρείτε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και να αποφεύγετε την καφεΐνη από το μεσημέρι και μετά. Καλό είναι επίσης να γυμνάζεστε συστηματικά.
Η Dr. Drerup συνιστά ακόμα να μην μπαίνετε για ύπνο, εάν δεν νυστάξετε ή δεν νιώσετε κουρασμένοι.
Εάν, εξ άλλου, νιώθετε επίμονα κουρασμένοι στη διάρκεια της ημέρας, συμβουλευθείτε έναν ειδικό σε θέματα ύπνου. Μπορεί να εντοπίσει τυχόν υποκείμενα προβλήματα και να προτείνει ένα πρόγραμμα θεραπείας.
Φωτογραφία: iStock
