Οκτώ περιστατικά λοίμωξης από το βακτήριο Vibrio καταγράφηκαν φέτος στη Φλόριντα, επαναφέροντας στο προσκήνιο έναν μικροβιακό εχθρό που, σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να προκαλέσει τη διαβόητη νεκρωτική απονευρωσίτιδα, τη νόσο που έχει επικρατήσει να αποκαλείται «σαρκοφάγα βακτήρια».
Η εικόνα προκαλεί ανησυχία. Και όχι άδικα. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), περίπου ένας στους πέντε ασθενείς με σοβαρή λοίμωξη από Vibrio vulnificus χάνει τη ζωή του, συχνά μέσα σε ένα ή δύο εικοσιτετράωρα από την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται επεμβάσεις αφαίρεσης νεκρωμένων ιστών ή ακόμη και ακρωτηριασμοί. Όμως, οι λοιμωξιολόγοι τονίζουν ότι οι σοβαρές επιπλοκές αφορούν κυρίως ανθρώπους με υποκείμενα νοσήματα.
Το βακτήριο που κρύβεται στα ζεστά παράκτια νερά
Το δονάκιο (Vibrio) αναγνωρίστηκε επιστημονικά το 1976 και ζει φυσιολογικά σε αλμυρά ή υφάλμυρα νερά, εκεί όπου το γλυκό νερό συναντά τη θάλασσα.
Κάθε χρόνο, περίπου 80.000 άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες προσβάλλονται από διάφορα είδη Vibrio. Από αυτούς, οι περισσότεροι εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, ενώ μόνο ένα μικρό ποσοστό αναπτύσσει σοβαρές λοιμώξεις.
Οι επιστήμονες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) προειδοποιούν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών ευνοεί την εξάπλωση των βακτηρίων Vibrio και αυξάνει τον κίνδυνο λοιμώξεων κατά τους θερινούς μήνες.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
«Σχεδόν πάντοτε οι ασθενείς που αναπτύσσουν βαριά λοίμωξη έχουν κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας», επισημαίνει ο Aaron E. Glatt, πρόεδρος του Τμήματος Ιατρικής και διευθυντής Λοιμωδών Νοσημάτων στο Mount Sinai South Nassau.
Στην ομάδα υψηλού κινδύνου ανήκουν:
- άτομα με χρόνια ηπατική νόσο,
- ασθενείς με HIV/AIDS,
- καρκινοπαθείς,
- διαβητικοί,
- άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία,
- ηλικιωμένοι και ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Αντίθετα, οι νέοι και υγιείς ενήλικες εμφανίζουν πολύ μικρότερες πιθανότητες να νοσήσουν σοβαρά.
Πώς μεταδίδεται το Vibrio
Οι λοιμώξεις προκαλούνται κυρίως με δύο τρόπους:
- Μέσω ανοιχτής πληγής
Ένα μικρό κόψιμο, μια εκδορά, ένα πρόσφατο τατουάζ, ένα piercing ή ακόμη και μια χειρουργική τομή αρκούν για να επιτρέψουν στο βακτήριο να εισέλθει στον οργανισμό κατά τη διάρκεια της κολύμβησης.
- Μέσω κατανάλωσης ωμών οστρακοειδών
Περίπου 52.000 από τις 80.000 ετήσιες λοιμώξεις στις ΗΠΑ συνδέονται με την κατανάλωση ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων στρειδιών και άλλων οστρακοειδών.
Η καθηγήτρια επιδημιολογίας Catherine Troisi από το UTHealth Houston εξηγεί ότι αυτές οι περιπτώσεις προκαλούν κυρίως γαστρεντερικές διαταραχές και όχι νεκρωτική απονευρωσίτιδα.
Πρώτη γραμμή άμυνας: Αδιάβροχοι επίδεσμοι
Οι γιατροί συμβουλεύουν όσους έχουν οποιαδήποτε ανοιχτή πληγή να αποφεύγουν την είσοδο σε αλμυρά ή υφάλμυρα νερά.
Αν όμως η επαφή με τη θάλασσα είναι αναπόφευκτη, η χρήση αδιάβροχου επιδέσμου αποτελεί την καλύτερη προστασία.
Μετά το μπάνιο, η πληγή πρέπει να καθαρίζεται σχολαστικά με σαπούνι και νερό.
Τα συμπτώματα που απαιτούν άμεση κινητοποίηση
Η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί καταιγιστικά.
Σύμφωνα με τον Glenn Wortmann, διευθυντή Λοιμωδών Νοσημάτων στο MedStar Washington Hospital Center, οι δερματικές λοιμώξεις από Vibrio εξελίσσονται μέσα σε λίγες ώρες.
Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι:
- πυρετός,
- έντονος πόνος,
- ερυθρότητα,
- πρήξιμο,
- αποχρωματισμός του δέρματος,
- εμφάνιση φυσαλίδων,
- ταχεία επιδείνωση της εικόνας.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, απαιτείται όχι μόνο αντιβιοτική θεραπεία αλλά και χειρουργικός καθαρισμός των νεκρωμένων ιστών.
Ο κίνδυνος μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και μετά τις διακοπές
Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται πάντα αμέσως. Σε ορισμένους ασθενείς, η περίοδος επώασης διαρκεί από 12 έως 72 ώρες.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι κάθε άνθρωπος που εμφανίζει πυρετό ή δερματικές αλλοιώσεις μετά από παραθαλάσσιες διακοπές πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό του για την πρόσφατη έκθεσή του στη θάλασσα.
«Αν ο γιατρός σας δεν γνωρίζει ότι μόλις επιστρέψατε από κολύμπι στις διακοπές σας, μπορεί να μην σκεφτεί εξαρχής λοίμωξη από Vibrio», σημειώνει ο Δρ. Aaron Glatt.
Τα ωμά στρείδια κρύβουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο
Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η καλή θερμική επεξεργασία των οστρακοειδών.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- πλήρες μαγείρεμα των οστρακοειδών,
- απόρριψη όσων δεν ανοίγουν κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος,
- αποφυγή επαφής των ωμών υγρών τους με τραύματα ή κοψίματα.
Τι ισχύει για την Ελλάδα
Μέχρι σήμερα, τα περιστατικά παραμένουν σπάνια στη χώρα μας. Ωστόσο, Έλληνες επιστήμονες και ο ΕΟΔΥ παρακολουθούν τα υδατογενή νοσήματα, ενώ η διεθνής επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών στη Μεσόγειο μπορεί να ευνοήσει μελλοντικά την παρουσία ειδών Vibrio και στις ευρωπαϊκές ακτές.
Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά γνώση
Το Vibrio vulnificus δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και η πιθανότητα μόλυνσης για τον μέσο λουόμενο είναι εξαιρετικά μικρή.
«Σε σχέση με τα εκατομμύρια ανθρώπων που επισκέπτονται τις παραλίες, πρόκειται για έναν πολύ μικρό κίνδυνο. Δεν σκοπεύω να ακυρώσω τις δικές μου καλοκαιρινές διακοπές εξαιτίας αυτού», τονίζει η επιδημιολόγος Catherine Troisi.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα των ειδικών: η θάλασσα παραμένει ασφαλής για τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων, αρκεί η απόλαυση του καλοκαιριού να συνοδεύεται από ενημέρωση και στοιχειώδη προσοχή.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
