Υδροκεφαλία: Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης, πως γίνεται η διάγνωση και η χειρουργική αντιμετώπιση

Date:

Η υδροκεφαλία οφείλεται σε ανώμαλη κυκλοφορία/συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού στις κοιλίες του εγκεφάλου, οδηγώντας σε αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση.

Στόχος της χειρουργικής αντιμετώπισης σε άτομα με υδροκεφαλία είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς με εξελιγμένες μεθόδους.

«Η σύγχρονη νευροχειρουργική εξασφαλίζει ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων υδροκεφάλου υπάρχει άμεση και σαφής βελτίωση της νευρολογικής λειτουργίας του και θεαματική διαφορά στην καθημερινότητά του», επισημαίνει ο κ. Ευστάθιος Σαμαράς, Νευροχειρουργός, Διευθυντής Νευροχειρουργικού Τμήματος, Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων, Metropolitan General. 

O ίδιος εξηγεί τα αίτια εμφάνισης του υδροκεφάλου, πως γίνεται η διάγνωση και η χειρουργική αντιμετώπισή του.

Αιτιολογία υδροκεφάλου

Τα αίτια εμφάνισης του υδροκεφάλου ταξινομούνται στις εξής κατηγορίες:

  • Συγγενείς ανωμαλίες (π.χ. στένωση υδραγωγού)
  • Μετατραυματικές καταστάσεις ή μετά από ένα αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Μεταλοιμώδη αίτια
  • Στα πλαίσια άνοιας-νόσου Alzheimer (που αναφέρεται στο 15% των ασθενών, με βάση σχετικές μελέτες)
  • Μετεγχειρητική εκδήλωση με πρώιμη ή όψιμη εμφάνιση, μετά από χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο
  • Ιδιοπαθής, όπου ο υδροκέφαλος προκαλείται από δυσαπορρόφηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού χωρίς την παρουσία αποφράξεως στο κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου

Πώς γίνεται η διάγνωση του υδροκεφάλου;

1. Νευρολογική-κλινική εκτίμηση,

  • Η διάγνωση της υδροκεφαλίας όπως συμβαίνει στο σύνολο των νευρολογικών νοσημάτων προκύπτει αρχικά μέσα από τη σωστή νευρολογική αξιολόγηση-εξέταση των ασθενών.
  • Η ισχυρή κλινική υποψία, με έμφαση στην κλασική τριάδα της υδροκεφαλίας φυσιολογικής πίεσης (διαταραχή μνήμης-βάδισης-ούρησης) και στην ηλικία του ασθενούς είναι θεμελιώδης. Επιπλέον στις περιπτώσεις αποφρακτικού υδροκεφάλου κομβική είναι η έγκαιρη αναγνώριση και αξιολόγηση σημείων και συμπτωμάτων από την αυξημένη ενδοκράνια πίεση.

2. Ακτινολογική εκτίμηση,

  • Μελέτη της απεικονιστικής εικόνας του ασθενούς στην αξονική ή προτιμητέα στην μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου με κύριο εύρημα την αύξηση του μεγέθους του κοιλιακού συστήματος του εγκεφάλου.

3. Διενέργεια εκκενωτικής οσφυονωτιαίας παρακέντησης (ΟΝΠ), επί πιθανής παρουσίας υδροκεφαλίας φυσιολογικής πίεσης.

  • Η εκκενωτική παρακέντηση αποτελεί μια μικρή διαγνωστική επεμβατική πράξη, η οποία γίνεται υπό τοπική αναισθησία και στην οποία αφαιρείται ικανή ποσότητα εγκεφαλονωτιαίου υγρού (20- 30ml), από την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης του ασθενούς.
    Αξιολογείται στη συνέχεια η κλινική του βελτίωση στις επόμενες 6-24 ώρες από την παρακέντηση.

4. Διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας μελέτης της ροής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ), εντός του κοιλιακού συστήματος του εγκεφάλου. Αφορά, ιδιαίτερα, ασθενείς που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να υποβληθούν σε οσφυονωτιαία παρακέντηση και μέσω της εξέτασης εκτιμάται η υποκείμενη διαταραχή της κυκλοφορίας του εγκεφαλονωτιαίου υγρού στον εγκέφαλο.

Δείτε επίσης: Βρέφη: Ο εγκέφαλός τους οργανώνει τον κόσμο από πολύ νωρίς – Τι ανακάλυψαν οι νευροεπιστήμονες

Πώς αντιμετωπίζεται χειρουργικά ο χρόνιος υδροκέφαλος; Βαλβίδα εγκεφάλου

«Η θεραπεία της υδροκεφαλίας περιλαμβάνει κυρίως την εξάλειψη της αιτίας που την προκαλεί εφόσον αυτό είναι διακριτό και συγχρόνως εφικτό (π.χ. εξαίρεση ενός όγκου στον εγκέφαλο)», εξηγεί ο ειδικός.

Στις περιπτώσεις όπου αυτό δεν μπορεί να γίνει, η θεραπευτική προσέγγιση είναι αποκλειστικά χειρουργική και εστιάζει στο να αποσυμφορηθεί ο εγκέφαλος από το «πλεονάζον» εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Πιο συγκεκριμένα συνίσταται στην διενέργεια ενός συστήματος παράκαμψης της ροής του ΕΝΥ στο κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου, που ονομάζεται βαλβίδα εγκεφάλου.

Στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι η πρόληψη αλλά και βελτίωση – εξάλειψη της καταστροφής των υποκείμενων δομών του εγκεφάλου από τη μη αρμονική κυκλοφορία – συνάθροιση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Ανάλογα με την περίπτωση, χρησιμοποιείται συνηθέστερα κοιλιοπεριτοναϊκή βαλβίδα, η οποία παροχετεύει το «πλεονάζον» εγκεφαλονωτιαίο υγρό από το κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου στην περιτοναϊκή κοιλότητα ή οσφυοπεριτοναϊκή βαλβίδα, η οποία παροχετεύει ΕΝΥ από τον υπαραχνοειδή χώρο της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, στην περιτοναϊκή κοιλότητα.

Οι συνήθεις βαλβίδες παροχέτευσης εγκεφαλονωτιαίου υγρού, αποτελούνται από τρία τμήματα: 

  • Έναν κεντρικό-κοιλιακό καθετήρα που τοποθετείται εντός του κοιλιακού συστήματος του εγκεφάλου ή εντός του υπαραχνοειδούς χώρου στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης
  • Τον μηχανισμό της βαλβίδας προκειμένου να ελέγχεται η ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού
  • Έναν περιφερικό καθετήρα που παροχετεύει το εγκεφαλονωτιαίο υγρό από τη βαλβίδα στην περιτοναϊκή κοιλότητα.

Η τοποθέτηση γίνεται υποδόρια, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει τίποτα ορατό και εκτεθειμένο μετά το χειρουργείο.

Η σύγχρονη νευροχειρουργική πρακτική αφορά στη χρήση ρυθμιζόμενων μαγνητικών βαλβίδων, ώστε να επιτυγχάνεται η ιδανική πίεση λειτουργίας του εγκεφάλου (εξατομικευμένη θεραπεία υδροκεφάλου).

Η χρήση διεγχειρητικής νευροπλοήγησης, τέλος, για την τοποθέτηση της βαλβίδας εγκεφάλου βελτιστοποιεί το χειρουργικό αποτέλεσμα, περιορίζει τον χρόνο του χειρουργείου και αυξάνει το ποσοστό επιτυχίας της παρέμβασης.

«Σε σπάνιες περιπτώσεις, όπου υπάρχει αντένδειξη ή δυσκολία στην τοποθέτηση του περιφερειακού καθετήρα παροχέτευσης του ΕΝΥ εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας, είναι δυνατό να τοποθετηθεί αυτός είτε εντός ενός μεγάλου φλεβικού στελέχους στον τράχηλο (σφαγίτιδα) είτε εντός της υπεζωκοτικής κοιλότητας (στον θώρακα)», καταλήγει ο κ. Σαμαράς.

Δείτε επίσης: Εγκέφαλος: 8 από τα πιο εντυπωσιακά επιστημονικά ευρήματα του 2025

Φωτογραφία iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Γήρανση: Ποιες αλλαγές οφείλονται στην ηλικία και και ποιες μπορεί να «κρύβουν» μια νόσο

Πώς να ξεχωρίσετε τις φυσιολογικές αλλαγές που συνοδεύουν τη γήρανση από τα προειδοποιητικά σημάδια μιας νόσου. Με την πάροδο των χρόνων, ο οργανισμός αλλάζει και πολλές ενοχλήσεις θεωρούνται φυσιολογική εξέλιξη της γήρανσης. Η μνήμη που εξασθενεί, οι πόνοι στις αρθρώσεις και η μειωμένη αντοχή θεωρούνται συχνά αναπόφευκτες συνέπειες της ηλικίας. Ωστόσο, δεν οφείλονται όλες οι αλλαγές στη γήρανση.

Χειμερινή κόπωση: Πώς επηρεάζουν το σώμα και την ψυχολογία οι χαμηλές θερμοκρασίες

Νιώθετε μόνιμη κούραση τώρα τον χειμώνα; Οι απλές συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να ανακτήσετε την ενέργειά σας. Καθώς η θερμοκρασία τώρα τον χειμώνα πέφτει και οι ώρες ηλιοφάνειας μειώνονται, πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι δυσκολεύονται  να ξυπνήσουν το πρωί, νιώθουν υπνηλία και κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας και έχουν λιγότερη ενέργεια. Δεν πρόκειται, όμως

Νύχια: Τι δείχνουν τα λευκά σημάδια, τα βαθουλώματα και η σκούρα γραμμή – Η παγίδα της αυτοδιάγνωσης

Ένα κιτρινισμένο νύχι μπορεί να μοιάζει με μυκητίαση, ενώ μια νέα σκούρα γραμμή θέλει έγκαιρο έλεγχο. Ο δερματολόγος Χρήστος Στάμου εξηγεί τέσσερις αλλαγές που αξίζει να προσέξεις Συνήθως προσέχουμε τα νύχια μας όταν τα κόβουμε ή τα βάφουμε. Τότε μπορεί να παρατηρήσουμε μια γραμμή που δεν υπήρχε πριν, μια αλλαγή στο χρώμα ή μια επιφάνεια

Γυμναστική στο σπίτι Vs παραδοσιακό γυμναστήριο: Η ιδανική επιλογή εξαρτάται από το στόχο σας

Η καλύτερη γυμναστική για εσάς είναι εκείνη που μπορείτε να ακολουθήσετε συστηματικά, με ασφάλεια και ευχαρίστηση. Η γυμναστική αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για τη διατήρηση της καλής σωματικής και ψυχικής υγείας. Ωστόσο, καθώς οι δυνατότητες προπόνησης εξελίσσονται, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναρωτιούνται εάν είναι προτιμότερο να γυμνάζονται με προσωπικό γυμναστή στο γυμναστήριο ή

Πνευμονία, ΧΑΠ, γρίπη, άσθμα: Τα νοσήματα του αναπνευστικού «θερίζουν» την Ευρώπη

Σχεδόν 5,5 εκατομμύρια νοσηλείες και πάνω από 380.000 θάνατοι καταγράφονται ετησίως στην ΕΕ. Βαρύ τίμημα πληρώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, οι οποίες ευθύνονται κάθε χρόνο για εκατομμύρια νοσηλείες και εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους. Νέα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Αρχές (Eurostat) αποκαλύπτουν ότι το 2023 εισήχθησαν στα νοσοκομεία για νοσηλεία με αναπνευστικές

Μικροβιακή αντοχή – Έως 39 εκατ. θάνατοι σε 25 χρόνια, προειδοποιεί ο ΠΟΥ

Λοιμώξεις που δεν υποχωρούν με τις διαθέσιμες θεραπείες μπορούν να κάνουν πιο επικίνδυνους ακόμη και τους τοκετούς και τις επεμβάσεις ρουτίνας. Περίπου 39 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να χάσουν τη ζωή τους παγκοσμίως μέσα σε 25 χρόνια εξαιτίας λοιμώξεων από βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, εάν συνεχιστεί η σημερινή τάση. Την εκτίμηση έδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός

Τεχνητή νοημοσύνη: Τα νέα μοντέλα AI ξεπερνούν σε ευφυΐα ακόμη και κορυφαίους επιστήμονες

Τι υποστήριξε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, μιλώντας σε ενεργειακό συνέδριο στο Άμπου Ντάμπι. Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται σε μια νέα εποχή, με τις δυνατότητές της να πλησιάζουν και σε ορισμένους τομείς να ξεπερνούν τις ανθρώπινες επιστημονικές επιδόσεις. Αυτό υποστήριξε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, μιλώντας πρόσφατα σε ενεργειακό συνέδριο στο

Αλτσχάιμερ: Το σχήμα του εγκεφάλου στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής θεωρίας

Νέα μελέτη διαπιστώνει μια απρόσμενη σύνδεση ανάμεσα στο σχήμα του εγκεφάλου και τη νόσο Αλτσχάιμερ Γιατί η νόσος Αλτσχάιμερ προσβάλλει συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ενώ άλλες παραμένουν σχετικά ανεπηρέαστες; Το ερώτημα αυτό παραμένει ένα από τα σημαντικότερα άλυτα ζητήματα της νευροεπιστήμης. Μια νέα επιστημονική μελέτη θέλησε να διερευνήσει κατά πόσο η ανατομία του εγκεφάλου και οι

Παπούτσια μέσα στο σπίτι: Ειδικοί αποκαλύπτουν τους κινδύνους που κρύβονται στις σόλες

Πώς επηρεάζουν τα παπούτσια την καθαριότητα και την υγιεινή του σπιτιού. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο. Η συνήθεια να περπατάμε με τα παπούτσια μέσα στο σπίτι ενδέχεται να επηρεάζει την υγιεινή του χώρου και να αυξάνει την έκθεσή μας σε μικροοργανισμούς και περιβαλλοντικούς ρύπους. Σύμφωνα με μελέτες, οι σόλες των παπουτσιών έρχονται καθημερινά σε επαφή με πεζοδρόμια

10 νεκροί από ιλαρά εφέτος στις ΗΠΑ – Η χειρότερη επιδημική έξαρση των τελευταίων 35 ετών

Η νόσος είχε εκριζωθεί από τις ΗΠΑ το 2000, αλλά πλέον είναι πάλι ενδημική. Πάνω από 5.400 τα κρούσματα. Δραματική είναι πλέον η κατάσταση με την ιλαρά στις ΗΠΑ, όπου ο αναίτιος φόβος για τα εμβόλια έχει αφήσει ακάλυπτα τα παιδιά εναντίον της. Τα κρούσματα εφέτος ξεπέρασαν τα 5.400, με περισσότερους από έναν στους δέκα

Λιπώδες ήπαρ: Τι είναι η «πλανητική δίαιτα» που μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης έως και 39%

Η στενή σύνδεση ανάμεσα στην ποιότητα της διατροφής και τη μεταβολική υγεία. Όσπρια, φρούτα και λαχανικά στο μικροσκόπιο νέας έρευνας. Η πλανητική δίαιτα, ένα μοντέλο διατροφής που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και την υγεία του πλανήτη ενδέχεται να συμβάλλει και στην πρόληψη του λιπώδους ήπατος. Μια νέα μεγάλη μελέτη

Μεσογειακό bowl με φαλάφελ, τραγανά λαχανικά και σος ταχινιού

ΥΛΙΚΑ 150 γρ. πράσινα φύλλα μαρουλιού, 1 συσκευασία GardenFresh Lettuce Leafs 250 γρ. ντοματίνια, 1 συσκευασία GardenFresh Cyprus Cherry Tomatoes 150 γρ. τριμμένο καρότο, από 1 συσκευασία GardenFresh Carrot Shredded 1 μέτριο αγγούρι, κομμένο σε λεπτές φέτες 1 μικρό κόκκινο κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές ροδέλες 100 γρ. μαγειρεμένα ρεβίθια 50 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι