Αλτσχάιμερ: Το σχήμα του εγκεφάλου στο επίκεντρο μιας νέας επιστημονικής θεωρίας

Date:

Νέα μελέτη διαπιστώνει μια απρόσμενη σύνδεση ανάμεσα στο σχήμα του εγκεφάλου και τη νόσο Αλτσχάιμερ

Γιατί η νόσος Αλτσχάιμερ προσβάλλει συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ενώ άλλες παραμένουν σχετικά ανεπηρέαστες; Το ερώτημα αυτό παραμένει ένα από τα σημαντικότερα άλυτα ζητήματα της νευροεπιστήμης.

Μια νέα επιστημονική μελέτη θέλησε να διερευνήσει κατά πόσο η ανατομία του εγκεφάλου και οι μηχανικές πιέσεις που δέχεται κατά τη διάρκεια της ζωής ενδέχεται να συμβάλλουν στην εκδήλωση της νόσου.

Τα πρώτα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Alzheimer’s & Dementia, είναι άκρως ενδιαφέροντα καθώς ανοίγουν έναν νέο δρόμο στην κατανόηση της επιλεκτικής ευαλωτότητας του εγκεφάλου.

Αλτσχάιμερ: Το σχήμα του εγκεφάλου στο επίκεντρο

Μια νέα, προκαταρκτική μελέτη ερευνητών από την Ιατρική Σχολή Icahn του Mount Sinai και του Πανεπιστημίου Columbia, εξέτασε μια διαφορετική προσέγγιση: σε ποιο βαθμό η γεωμετρία και η ανατομική διαμόρφωση του εγκεφάλου μπορούν να επηρεάσουν την ευαλωτότητά του στη νευροεκφύλιση.

Για να βρουν απαντήσεις στο ερώτημα αυτό, οι ερευνητές εξέτασαν εάν η βαρύτητα και οι μηχανικές πιέσεις που ασκούνται στον εγκέφαλο συμβάλλουν στη συσσώρευση πρωτεϊνών tau και στην εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Η νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα εμφανή προβλήματα μνήμης. Μία από τις περιοχές που προσβάλλονται νωρίς είναι ο ενδορινικός φλοιός (entorhinal cortex). Πρόκειται για μια δομή που βρίσκεται κοντά στη βάση του εγκεφάλου, με καθοριστικό ρόλο στη μνήμη και στην επεξεργασία των πληροφοριών.

Στην περιοχή αυτή παρατηρείται συχνά η συσσώρευση παθολογικών συσσωματωμάτων της πρωτεΐνης tau, η οποία συνδέεται με τη βλάβη και τον θάνατο των νευρικών κυττάρων.

Τα αναπάντεχα ευρήματα της μελέτης

Οι ερευνητές ανέλυσαν απεικονιστικά δεδομένα από 47 άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή και παρουσία παθολογίας tau στην ευάλωτη εγκεφαλική περιοχή. Στόχος, να διαπιστώσουν αν η ανατομική θέση αυτής της περιοχής σε σχέση με τις γειτονικές σκληρές δομές μπορεί να επηρεάζει την εξέλιξη της παθολογίας.

Ειδικότερα, μέτρησαν την απόσταση ανάμεσα στον ενδορινικό φλοιό και στο όριο της σκηνιαίας εντομής, ενός ανατομικού ανοίγματος στη σκληρή μήνιγγα, από όπου διέρχονται σημαντικές εγκεφαλικές δομές.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συγκεκριμένη απόσταση δεν προέβλεπε από μόνη της την ποσότητα των συσσωματωμάτων tau. Ωστόσο, διαπιστώθηκε μια ενδιαφέρουσα συσχέτιση: η παρουσία tau στην περιοχή συνδεόταν με την εμφάνιση άνοιας κατά την επόμενη τριετία μόνο στα άτομα στα οποία το ανατομικό διάστημα ανάμεσα στις δύο δομές ήταν μικρότερο.

Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η εγκεφαλική ανατομία ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται η παθολογία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αποτελεί αυτοτελή παράγοντα πρόκλησης της νόσου.

Μπορεί η βαρύτητα να επιβαρύνει τον εγκέφαλο;

Μια πιθανή εξήγηση που δίνουν οι ερευνητές είναι ότι οι επαναλαμβανόμενες μηχανικές καταπονήσεις, οι μικρές μετακινήσεις του εγκεφάλου και η επίδραση της βαρύτητας με την πάροδο των ετών δημιουργούν περιοχές αυξημένης πίεσης.

Η ιδέα αυτή προστίθεται σε προηγούμενες έρευνες για τη χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια (CTE), οι οποίες έχουν αναδείξει τη σχέση των επαναλαμβανόμενων κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων με τη συσσώρευση παθολογικής tau.

Παράλληλα, άλλες επιστημονικές παρατηρήσεις υποδεικνύουν ότι η γήρανση συνοδεύεται από αλλαγές στο σχήμα του εγκεφάλου, οι οποίες ενδέχεται να σχετίζονται με τη μείωση των γνωστικών λειτουργιών.

Μια ενδιαφέρουσα υπόθεση, όχι όμως αποδεδειγμένος παράγοντας κινδύνου

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά. Το μικρό μέγεθος του δείγματος δεν επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ούτε αποδεικνύει ότι το σχήμα του εγκεφάλου αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Επιπλέον, ενδέχεται να υπάρχουν άλλοι ανατομικοί ή βιολογικοί παράγοντες που εξηγούν τη συγκεκριμένη συσχέτιση.

Το επόμενο βήμα είναι να διερευνηθεί περαιτέρω κατά πόσο η μηχανική καταπόνηση και οι ανατομικές ιδιαιτερότητες του εγκεφάλου συμβάλλουν πράγματι στη νευροεκφύλιση. Εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν από μελλοντικές μελέτες, θα ανοίξει ένας νέος δρόμος στην έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ, πέρα από τον καθιερωμένο ρόλο της αμυλοειδούς πρωτεΐνης και της tau.

Φωτογραφία iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Παπούτσια μέσα στο σπίτι: Ειδικοί αποκαλύπτουν τους κινδύνους που κρύβονται στις σόλες

Πώς επηρεάζουν τα παπούτσια την καθαριότητα και την υγιεινή του σπιτιού. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο. Η συνήθεια να περπατάμε με τα παπούτσια μέσα στο σπίτι ενδέχεται να επηρεάζει την υγιεινή του χώρου και να αυξάνει την έκθεσή μας σε μικροοργανισμούς και περιβαλλοντικούς ρύπους. Σύμφωνα με μελέτες, οι σόλες των παπουτσιών έρχονται καθημερινά σε επαφή με πεζοδρόμια

10 νεκροί από ιλαρά εφέτος στις ΗΠΑ – Η χειρότερη επιδημική έξαρση των τελευταίων 35 ετών

Η νόσος είχε εκριζωθεί από τις ΗΠΑ το 2000, αλλά πλέον είναι πάλι ενδημική. Πάνω από 5.400 τα κρούσματα. Δραματική είναι πλέον η κατάσταση με την ιλαρά στις ΗΠΑ, όπου ο αναίτιος φόβος για τα εμβόλια έχει αφήσει ακάλυπτα τα παιδιά εναντίον της. Τα κρούσματα εφέτος ξεπέρασαν τα 5.400, με περισσότερους από έναν στους δέκα

Λιπώδες ήπαρ: Τι είναι η «πλανητική δίαιτα» που μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης έως και 39%

Η στενή σύνδεση ανάμεσα στην ποιότητα της διατροφής και τη μεταβολική υγεία. Όσπρια, φρούτα και λαχανικά στο μικροσκόπιο νέας έρευνας. Η πλανητική δίαιτα, ένα μοντέλο διατροφής που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και την υγεία του πλανήτη ενδέχεται να συμβάλλει και στην πρόληψη του λιπώδους ήπατος. Μια νέα μεγάλη μελέτη

Μεσογειακό bowl με φαλάφελ, τραγανά λαχανικά και σος ταχινιού

ΥΛΙΚΑ 150 γρ. πράσινα φύλλα μαρουλιού, 1 συσκευασία GardenFresh Lettuce Leafs 250 γρ. ντοματίνια, 1 συσκευασία GardenFresh Cyprus Cherry Tomatoes 150 γρ. τριμμένο καρότο, από 1 συσκευασία GardenFresh Carrot Shredded 1 μέτριο αγγούρι, κομμένο σε λεπτές φέτες 1 μικρό κόκκινο κρεμμύδι, κομμένο σε λεπτές ροδέλες 100 γρ. μαγειρεμένα ρεβίθια 50 γρ. μαύρες ελιές χωρίς κουκούτσι

Κρεμώδης σούπα με νιόκι, σπανάκι και παρμεζάνα

ΥΛΙΚΑ 500 γρ. νιόκι πατάτας 150 γρ. φρέσκο baby σπανάκι, 1 συσκευασία GardenFresh Baby Spinach 1 μέτριο καρότο, κομμένο σε μικρούς κύβους 1 μικρό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο 1 μικρό πράσο, το λευκό μέρος, ψιλοκομμένο 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες 1 λίτρο ζωμό λαχανικών ή κοτόπουλου 200 ml κρέμα γάλακτος 100 γρ. τυρί κρέμα 50 γρ. παρμεζάνα, τριμμένη

Γιώργος Κουβαράς: Η κρίση της κοινωνίας, η απαξίωση του λόγου και ο μύθος του Οδυσσέα

Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο Γιώργος Κουβαράς στο περιοδικό «Τηλεθεατής», προχωρά σε μια βαθιά κοινωνική και πολιτισμική εξομολόγηση. Στις απαντήσεις του, ο γνωστός δημοσιογράφος μιλά για την αποξένωση της σύγχρονης οικογένειας και γειτονιάς, την αρνητική επίδραση του διαδικτύου και των ΜΜΕ που μετατρέπουν τη βία σε θέαμα, ενώ αναλύει τη διαχρονική δύναμη του μύθου του

Πέτρος Λαγούτης: «Έχω ανάγκη να αγαπώ και να αγαπιέμαι» – Η πατρότητα και η απεξάρτηση από τον τζόγο

Από το «Έτερος εγώ» μέχρι την παρουσίαση του «Big brother», ο Πέτρος Λαγούτης δοκίμασε διαφορετικές πλευρές της τηλεόρασης. Πλέον, βρίσκεται ήδη στη διαδικασία ενός νέου τηλεοπτικού βήματος καθώς θα πρωταγωνιστεί στη νέα σειρά της Δήμητρας Παπαδοπούλου. Κομβικό σημείο στην προσωπική διαδρομή του ήταν η απεξάρτηση από τον τζόγο, για την οποία μιλά δημόσια. Δημήτρης Λαγούτης:

Βασιλική Τρουφάκου: «Ο γιος μου φώτισε χαρμόσυνα τη ζωή μου, μου δίδαξε ταπεινότητα»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Για τα όμορφα συναισθήματα που έφερε ο γιος της, στη ζωή και στην καθημερινότητα της, μίλησε η Βασιλική Τρουφάκου στη συνέντευξη που έδωσε περιοδικό Hello μαζί με τον Αποστόλη Τότσικα. Μάλιστα, μιλώντας στον δημοσιογράφο Γιάννη Βίτσα, η όμορφη πρωταγωνίστρια περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να

Στράτος Τζώρτζογλου: «Γράφω την αυτοβιογραφία μου αλλά έχω αλλάξει τα ονόματα, αλλιώς θα πρέπει να αλλάξω χώρα»

Προσθήκη του zappit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google Μαζί με την πρώην σύζυγο του, Μαρία Γεωργιάδου έδωσε ο Στράτος Τζώρτζογλου συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης στο νέο τεύχος του περιοδικού ΟΚ! και τον δημοσιογράφο Αστέρη Κασιμάτη. Μέσα σε όλα, μάλιστα, ο δημοφιλής πρωταγωνιστής αποκάλυψε πως γράφει την αυτοβιογραφία του αναγκαζόμενος, όπως υποστήριξε με χιούμορ, να

Αποστόλης Τότσικας: «Τα παιδιά μου με δίδαξαν να ζητώ συγνώμη, στο παρελθόν ήμουν αδέκαστος»

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο περιοδικό Hello και τον δημοσιογράφο Γιάννη Βίτσα παραχώρησε ο Αποστόλης Τότσικας, με αφορμή τη φετινή θεατρική του σύμπραξη με τη Βασιλική Τρουφάκου. Ο γνωστός ηθοποιός, μεταξύ άλλων, μίλησε για την οικογένειά του και τον σημαντικό ρόλο που έχουν τα παιδιά του στη

Γιώργος Γεροντιδάκης: «Είμαι παιδί χωρισμένων γονιών και αυτό εντείνει τα πράγματα, γίνεσαι ο άνδρας του σπιτιού από πολύ νωρίς»

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google Συνέντευξη στη Real Life και τη δημοσιογράφο Κορύνα Μανταγάρη παραχώρησε ο Γιώργος Γεροντιδάκης, με αφορμή τη συμμετοχή του στη νέα σειρά εποχής του ΑΝΤ1, «Κρίνο και αγκάθι». Ο γνωστός ηθοποιός αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην οικογένειά του και στη στενή σχέση που διατηρεί με τα τέσσερα αδέλφια

Συγκινεί ο Ιωάννης Αθανασόπουλος: Έπεσα από τα επτά μέτρα και για πολύ καιρό ήμουν σε κώμα

Σε ένα πολύ σοβαρό ατύχημα που είχε αναφέρθηκε ο Ιωάννης Αθανασόπουλος στη νέα του συνέντευξη. Ο δημοφιλής ηθοποιός παίζει στη θεατρική παράσταση «Νικ δε Ντικ». Ο γνωστός ηθοποιός Ιωάννης Αθανασόπουλος αποκάλυψε ότι σε ηλικία έξι ετών τραυματίστηκε βαριά και έμεινε αρκετό καιρό σε κώμα. Ο καλλιτέχνης μίλησε στη Σάσα Σταμάτη και στα «Παραπολιτικά» για τη