Υπολογίζεται ότι το 20% του πληθυσμού έχει υψηλά επίπεδα λιποπρωτεΐνης-α στο αίμα. Τι δείχνει νέα μελέτη.
Ένα ελάχιστα γνωστό στο ευρύ κοινό λιπίδιο στο αίμα μπορεί να αποτελεί έναν υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν πως τα επίπεδα της λιποπρωτεΐνης-α ή Lp(a) μπορεί να αυξήσουν τα καρδιαγγειακά επεισόδια, ακόμα και σε ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν άλλα, υψηλού κινδύνου προβλήματα (π.χ. αυξημένη χοληστερόλη).
Η λιποπρωτεΐνη-α είναι ένα μόριο που εκ φύσεως υπάρχει στο αίμα. Είναι μία χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη, επομένως μοιάζει με την κακή (ή LDL) χοληστερόλη. Η διαφορά είναι ότι φέρει μία επιπλέον πρωτεΐνη η οποία αυξάνει τις επιβλαβείς επιδράσεις της.
Ειδικότερα, αυξάνει τη θρόμβωση του αίματος και δυσχεραίνει την διάσπαση των θρόμβων. Σε αντίθεση, εξ άλλου, με την LDL χοληστερόλη, τα επίπεδά της δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα από τη διατροφή. Καθορίζονται κυρίως από τα γονίδια που κληρονομούμε από τους γονείς μας. Επομένως τα επίπεδα που έχουμε κατά την παιδική ηλικία, είναι πιθανώς αυτά που θα έχουμε για όλη μας τη ζωή.
Μολονότι τα υψηλά επίπεδα της λιποπρωτεΐνης-α θεωρούνται παράγοντας κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία, η προγνωστική αξία της ως δείκτη καρδιαγγειακών επεισοδίων δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Αυτό ήταν και το αντικείμενο της νέας μελέτης, την οποία διεξήγαγαν επιστήμονες από το Καρδιολογικό Νοσοκομείο Baylor Scott & White, στο Τέξας.
Τα ευρήματά τους παρουσιάσθηκαν σε πρόσφατο συνέδριο της αμερικανικής Εταιρείας Καρδιαγγειακής Αγγειογραφίας & Επεμβάσεων (SCAI 2026).
Η μελέτη
Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, εξέτασαν στοιχεία από 20.070 εθελοντές. Είχαν ηλικία από 40 ετών και πάνω (μέση ηλικία: 65 ετών) και το 65% ήσαν άνδρες. Όλοι είχαν υποβληθεί σε εξετάσεις λιποπρωτεΐνης-α.
Αναλόγως με τα επίπεδα που είχε το λιπίδιο στο αίμα τους, ταξινομήθηκαν σε ομάδες. Οι ομάδες κυμαίνονταν από φυσιολογική lp(a) έως επικίνδυνα υψηλή.
Φυσιολογική ήταν η λιποπρωτεΐνη-α όταν είχε επίπεδα κάτω από 30 mg/dl. Τα επίπεδα από 50 έως 70 mg/dl ήταν υψηλά, αλλά ήταν ιδιαιτέρως επικίνδυνα όταν ξεπερνούσαν τα 70 mg/dl.
Πρακτικά αυτό σημαίνει πως όλες οι τιμές πάνω από τα 30 mg/dl θεωρούνται επικίνδυνες για την καρδιαγγειακή υγεία. Ειδικά όμως όταν το λιπίδιο υπερβαίνει τα 50 mg/dl, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επί σχεδόν 4 χρόνια τους εθελοντές τους, καταγράφοντας τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια μεταξύ τους. Ειδικότερα κατέγραφαν:
- Τα εμφράγματα
- Τα εγκεφαλικά επεισόδια
- Την εκτέλεση στεφανιαίας επαναγγείωσης (π.χ. τοποθέτηση στεντ, επέμβαση μπάι πας)
- Τους θανάτους από καρδιαγγειακά αίτια
Τα ευρήματα
Έως το τέλος της περιόδου παρακολουθήσεως, 1.461 από τους εθελοντές (ποσοστό 7,3%) εκδήλωσαν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο. Το λιπίδιο φάνηκε να συσχετίζεται ισχυρά με τα επεισόδια αυτά. Ειδικότερα, οι εθελοντές με επίπεδα πάνω από 70 mg/dl είχαν:
- 31% περισσότερες πιθανότητες να υποστούν κάποιο καρδιαγγειακό επεισόδιο
- 64% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν εγκεφαλικό επεισόδιο
- 49% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιαγγειακά αίτια
Αντιθέτως, αυτό το επίπεδο του λιπιδίου δεν συσχετίσθηκε με αυξημένο κίνδυνο για έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Ωστόσο δεν κινδύνευαν εξίσου όλοι οι εθελοντές από το ιδιαίτερα αυξημένο λιπίδιο στο αίμα τους. Όσοι έπασχαν ήδη από καρδιοπάθεια, είχαν κατά 30% περισσότερες πιθανότητες σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, σε σύγκριση με τους μη-καρδιοπαθείς.
Εν τούτοις, η πολύ υψηλή λιποπρωτεΐνη-α ήταν επικίνδυνη και για τους υγιείς εθελοντές. Σε αυτούς, αύξανε από μόνη της κατά 18% τον κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου.
«Για πρώτη φορά, μπορέσαμε να υπολογίσουμε τα ακριβή επίπεδα της Lp(a) που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, ιδίως εγκεφαλικού και θανάτου», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Subhash Banerjee, διευθυντής στο Τμήμα Επεμβατικής Καρδιολογίας του Καρδιολογικού Νοσοκομείου Baylor Scott & White.
«Ανεξάρτητα από την ηλικία τους, οι ασθενείς μπορούν να κάνουν αυτή την απλή και φθηνή εξέταση αίματος. Αν βρεθούν αυξημένα επίπεδα της λιποπρωτεΐνης-α, πρέπει σε συνεργασία με τον γιατρό μας να μειώσουν επιθετικά την LDL χοληστερόλη τους και να ελέγξουν τους τυχόν άλλους παράγοντες που υπονομεύουν την καρδιαγγειακή υγεία τους», πρόσθεσε.
Φωτογραφία: iStock
