Πόσο συχνό είναι, πόσο επικίνδυνο, που οφείλεται και πώς σχετίζεται με το σωματικό βάρος.
Το ήπαρ είναι ένα από τα ζωτικά όργανα του σώματος, καθώς επιτελεί περισσότερες από 500 σημαντικές για την επιβίωσή μας λειτουργίες. Τις τελευταίες δεκαετίες, όμως, αυξάνεται ασταμάτητα μία πάθηση που μπορεί να το καταστρέψει: η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος που είναι ευρύτερα γνωστή ως «λίπος στο συκώτι».
Το λίπος στο συκώτι είναι μία χρόνια ασθένεια. Αναπτύσσεται όταν συσσωρεύεται λίπος στα κύτταρα του ήπατος, παρεμποδίζοντας την ομαλή λειτουργία τους.
Η ασθένεια αυτή είναι πολύ συχνή. Υπολογίζεται ότι παγκοσμίως προσβάλλει το τουλάχιστον 32% των ενηλίκων. Οι άνδρες πάσχοντες εκτιμάται ότι είναι περισσότεροι από τις γυναίκες (40% έναντι 26%).
Η συσσώρευση λίπους στα ηπατοκύτταρα μπορεί με την πάροδο του χρόνου να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην λειτουργία του οργάνου. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να επιβιώσει δίχως το ήπαρ. Εάν εκδηλώσει ανεπάρκεια του οργάνου, θα χρειασθεί μεταμόσχευση ήπατος για να ζήσει.
Μολονότι, όμως, το ήπαρ είναι τόσο σημαντικό και η συσσώρευση λίπους σε αυτό τόσο συχνή, επικρατούν πολλές παρανοήσεις για τη νόσο. Να μερικοί από τους σημαντικότερους που δεν πρέπει να πιστεύουμε.
Μύθος: Το λίπος στο συκώτι δεν είναι επικίνδυνο
Η αλήθεια: Αν και το υγιές ήπαρ περιέχει μικρές ποσότητες λίπους, η αύξηση των επιπέδων του σε περισσότερο από το 5% του βάρους του οργάνου είναι παθολογική. Στους περισσότερους ανθρώπους, το λίπος δεν δημιουργεί προβλήματα. Σε μερικούς όμως μπορεί να οδηγήσει:
- Στην μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα. Είναι φλεγμονή στο ήπαρ λόγω του συσσωρευμένου λίπους. Κατ’ αυτήν το ήπαρ δεν έχει ακόμα αναπτύξει βλάβες, αλλά αυξάνεται ο κίνδυνος να υποστεί.
- Στην ίνωση. Είναι η δημιουργία ουλώδους ιστού στο ήπαρ. Είναι βλάβη στο όργανο που όμως ακόμα δεν έχει επηρεάσει τη λειτουργία του. Αν όμως δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση.
- Στην κίρρωση του ήπατος. Είναι σοβαρή βλάβη στο ήπαρ που επηρεάζει τη λειτουργία του. Μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα, όπως αιμορραγία, ηπατική ανεπάρκεια, καρκίνο του ήπατος ή σήψη.
Μύθος: Προκαλείται από το αλκοόλ
Η αλήθεια: Το λίπος στο συκώτι είναι πιθανότερο να εμφανισθεί σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες. Αυτές είναι:
- Τα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα, ιδίως όσοι έχουν πολύ λίπος συσσωρευμένο στην περιοχή της κοιλιάς
- Όσοι δεν τρέφονται υγιεινά ή διάγουν καθιστική ζωή
- Όσοι έχουν συμπτώματα μεταβολικού συνδρόμου, όπως σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, αυξημένη χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια
- Οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
- Τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών
Το αλκοόλ μπορεί να παίξει ρόλο στο πλαίσιο μιας ανθυγιεινής διατροφής και της παχυσαρκίας, αλλά δεν είναι η μοναδική αιτία του.
Μύθος 3: Εφ’ όσον κάποιος είναι αδύνατος, δεν μπορεί να έχει λίπος στο συκώτι
Η αλήθεια: Αν και είναι συχνότερο στους υπέρβαρους και παχύσαρκους ανθρώπους, αυτό δεν σημαίνει πως έχουν ανοσία οι άνθρωποι με φυσιολογικό σωματικό βάρος.
Αντιθέτως, πολλές μελέτες έχουν καταδείξει την παρουσία του και σε αυτούς. Υπολογίζεται ότι το 10-20% των ασθενών με λίπος στο συκώτι έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος.
Τα έως τώρα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η ανάπτυξη της νόσου στους αδύνατους ανθρώπους σχετίζεται με γενετικά και περιβαλλοντικά αίτια. Ως φαίνεται παίζουν ρόλο το αυξημένο λίπος στην κοιλιά (σπλαγχνικό λίπος) και η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, γλυκών, λιπαρών και αλκοόλ.
Άλλοι συμβάλλοντες παράγοντες είναι η καθιστική ζωή, η αντοχή στην ινσουλίνη και το χρόνιο στρες.
Μύθος: Το λίπος στο συκώτι δεν είναι συχνό στους νέους
Η αλήθεια: Όπως προαναφέρθηκε πάσχουν τουλάχιστον ο ένας στους τρεις ενήλικες από αυτό. Ωστόσο αυξάνεται η συχνότητά του και στους νέους. Υπολογίζεται ότι το 2021 έπασχαν από αυτό τουλάχιστον 423 εκατομμύρια ανήλικοι και νεαροί ενήλικες σε όλο τον κόσμο. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 75% σε σύγκριση με το 1990.
Επιπλέον, ο αριθμός των περιστατικών κυμαινόταν από 3-10% σε όλο τον παιδιατρικό πληθυσμό έως 40% στους παχύσαρκους νέους.
Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν πως όχι μόνον το λίπος στο συκώτι δεν είναι σπάνιο, αλλά αποτελεί την συχνότερη ηπατοπάθεια στον κόσμο, ιδίως στην Δύση.
Από τους πάσχοντες από τη νόσο, το σχεδόν 10% θα εκδηλώσουν μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα που όπως προαναφέρθηκε μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα.
Φωτογραφία: iStock
