Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να προσφέρει. Η συνιστώμενη δόση και οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αν πάσχετε από κοινό κρυολόγημα (ίωση του αναπνευστικού), ο ψευδάργυρος ενδέχεται να σας βοηθήσει να αναρρώσετε λίγο ταχύτερα από το αναμενόμενο. Δεν μπορεί όμως να σας θεραπεύσει, ούτε και να δράσει προληπτικά, αναφέρουν ειδικοί από τις ΗΠΑ.
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η λήψη συμπληρωμάτων ψευδαργύρου σε μορφή δισκίων ή σιροπιού για λίγες μέρες μπορεί να επισπεύσει την διάρκεια μιας ίωσης του αναπνευστικού.
Ωστόσο τα συμπληρώματα πρέπει να αρχίσουν να λαμβάνονται νωρίς στην πορεία της. Επιπλέον, δεν επηρεάζουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της.
Η πιο πρόσφατη ανάλυση για το θέμα δημοσιεύθηκε το 2024 στην βάση επιστημονικών ερευνών Cochrane Database of Systematic Reviews. Βασίσθηκε στα δεδομένα από 34 προγενέστερες μελέτες, στις οποίες είχαν συμμετάσχει συνολικώς 8.526 εθελοντές.
Όπως έδειξε, ο ψευδάργυρος μπορεί να συμβάλλει ελάχιστα έως καθόλου στην πρόληψη των ιώσεων, όπως είθισται να αποκαλούνται τα κοινά κρυολογήματα. Μπορεί όμως να επισπεύσει την ανάρρωση από αυτά.
Το κοινό κρυολόγημα είναι μία οξεία, αυτοπεριοριζόμενη λοίμωξη του αναπνευστικού, γράφουν οι ερευνητές. «Αυτοπεριοριζόμενη» σημαίνει ότι κάνει τον κύκλο του και περνάει, δίχως να απαιτηθεί εξειδικευμένη θεραπεία.
Δύο ημέρες λιγότερες
Η διάρκεια μιας τυπικής ίωσης του αναπνευστικού κυμαίνεται μετά 7 και 10 ημερών, αναφέρει ο Dr. James Fitzgerald, ομότιμος καθηγητής Επιστημών Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Ο ψευδάργυρος μπορεί να την μειώσει κατά περίπου δύο ημέρες.
Πώς μπορεί όμως να μας βοηθήσει ο ψευδάργυρος; Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι γνωστός. Υπάρχουν όμως μερικά επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι το ιχνοστοιχείο δρα εμποδίζοντας τον ρινοϊό να ενωθεί και να αναπαραχθεί στον βλεννογόνο της μύτης. Ενδέχεται επίσης να καταστέλλει την φλεγμονή που προκαλεί η εισβολή των υπαίτιων ιών στον οργανισμό.
Στις μελέτες όπου εξετάστηκαν οι επιδράσεις των συμπληρωμάτων ψευδαργύρου στις ιώσεις, ο ψευδάργυρος ελήφθη συχνότερα με τη μορφή παστίλιας ή σιροπιού. Τα προϊόντα αυτά «κολλάνε» προσωρινά στο στόμα και στον λαιμό, όπου έρχονται απ’ ευθείας σε επαφή με τους εισβάλλοντες ρινοϊούς.
Οι ρινοϊοί είναι η πιο συνηθισμένη αιτία του κοινού κρυολογήματος. Ευθύνονται για το σχεδόν 50% των κοινών ιώσεων του αναπνευστικού, εξηγεί ο Dr. Roy Gulick, καθηγητής Λοιμωξιολογίας στο Πανεπιστήμιο Cornell, στη Νέα Υόρκη.
Ο ψευδάργυρος ενδέχεται επίσης να ενισχύει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος για να καταπολεμούν αποτελεσματικότερα τους ιούς που προκαλούν κοινό κρυολόγημα.
Συμπληρώματα και φυσικές πηγές
Η λήψη των συμπληρωμάτων πρέπει να διαρκεί λίγες μέρες και να είναι μικρή. Η προαναφερθείσα ανάλυση έδειξε ότι η λήψη τους σχετίζεται με ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως:
- Ερεθισμός της μύτης και του στόματος
- Διαταραχή της γεύσης
- Πόνος στο στομάχι
- Δυσκοιλιότητα ή διάρροια
- Έμετος
Ιδανικά οι ενήλικες δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 50 mg ψευδαργύρου την ημέρα, είπε πρόσφατα στην Washingon Post η Dr. Rebecca Andrews, καθηγήτρια Εσωτερικής Παθολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ. Από το όριο αυτό και πάνω αυξάνεται η πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών.
«Όταν κάποιος λαμβάνει συμπληρώματα, θα προσλάβει πολύ μεγαλύτερη δόση απ’ ό,τι μέσω της διατροφής. Έτσι είναι πιθανότερο να εκδηλώσει στομαχικά ενοχλήματα», εξήγησε. Και συνιστά να λαμβάνονται τα συμπληρώματα με μέτρο, μόνον εφ’ όσον έχουν αρχίσει τα συμπτώματα της ίωσης.
Ο ψευδάργυρος μπορεί επίσης να καταναλωθεί μέσω φυσικών πηγών. Οι καλύτερες διατροφικές πηγές του είναι το κρέας, τα ψάρια και τα οστρακόδερμα. Τα στρείδια περιέχουν ιδιαιτέρως υψηλά επίπεδα.
Φωτογραφία: iStock
