Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον βιολογικό μηχανισμό πίσω από τα οφέλη της άσκησης καθώς περνάνε τα χρόνια
Η σωματική άσκηση είναι, εδώ και δεκαετίες, γνωστή ως ένα από τα πιο ισχυρά «φάρμακα» για τη διατήρηση της υγείας των μυών με το πέρασμα του χρόνου.
Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, δεν γνωρίζαμε με σαφήνεια τι συμβαίνει μέσα στα μυϊκά κύτταρα, μια γνώση που θα μπορούσε να εξηγήσει πλήρως αυτή την ωφέλιμη επίδραση. Τι είναι αυτό που επιτρέπει στους μύες να διατηρούν ή ακόμα και να επανακτούν τη δύναμή τους χάρη στην άσκηση, ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία; Μια νέα μελέτη έρχεται να ρίξει φως σε αυτό το ερώτημα.
Επιστήμονες από τη Σχολή Ιατρικής Duke-NUS στη Σιγκαπούρη, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και το Γενικό Νοσοκομείο της Σιγκαπούρης, εντόπισαν έναν βιολογικό μηχανισμό που εξηγεί πώς ακριβώς η άσκηση αποκαθιστά την ικανότητα των γηρασμένων μυών να επιδιορθώνονται. Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Η μοριακή «αστάθεια» της γήρανσης και ο ρόλος του DEAF1
Καθώς μεγαλώνουμε, η μυϊκή λειτουργία φθίνει σταδιακά, με σοβαρές επιπτώσεις στην αυτονομία, την ισορροπία, τον μεταβολισμό και την ποιότητα ζωής. Η μελέτη φέρνει στο προσκήνιο έναν συγκεκριμένο μηχανισμό: την απορρύθμιση της κυτταρικής οδού mTORC1, που με την ηλικία γίνεται υπερδραστήρια και οδηγεί σε μυϊκή φθορά.
Κρίσιμος ρυθμιστής σε αυτή την απορρύθμιση είναι το γονίδιο DEAF1
Ένας βασικός «διακόπτης» που φαίνεται να χαλάει με το πέρασμα του χρόνου είναι ένα γονίδιο που λέγεται DEAF1. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι:
- Καθώς μεγαλώνουμε, τα επίπεδα του DEAF1 αυξάνονται, κάτι που διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία των μυών.
- Υπό κανονικές συνθήκες, το DEAF1 «κρατιέται υπό έλεγχο» από μια ομάδα πρωτεϊνών που ονομάζονται FOXO.
- Όμως με την ηλικία, οι πρωτεΐνες FOXO μειώνονται, με αποτέλεσμα το DEAF1 να δρα ανεξέλεγκτα.
Η διαταραχή αυτή αφορά όχι μόνο τη μυϊκή μάζα, αλλά και τα μυϊκά βλαστοκύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την αναγέννηση του μυϊκού ιστού και μειώνονται δραματικά με την ηλικία.
Η επίδραση της άσκησης και το μοριακό «κουμπί επαναφοράς»
Το πιο ελπιδοφόρο εύρημα της μελέτης είναι ότι η άσκηση έχει τη δυνατότητα να αποκαταστήσει αυτή την εσωτερική ισορροπία, μειώνοντας τη δραστηριότητα του επίμαχου γονιδίου. Με απλά λόγια, η φυσική δραστηριότητα φαίνεται να «επαναπρογραμματίζει» τους μυς, επανενεργοποιώντας τις διαδικασίες αυτοεπιδιόρθωσης.
Η αποτελεσματικότητα, ωστόσο, της άσκησης εξαρτάται από το αν το ρυθμιστικό σύστημα παραμένει λειτουργικό. Αυτό εξηγεί και το γιατί κάποιοι ηλικιωμένοι δεν απολαμβάνουν τα ίδια οφέλη από τη φυσική δραστηριότητα με άλλους.
Ο κύριος συγγραφέας της μελέτης περι- χαρακτηριστικά:
«Η άσκηση λέει στους μύες «καθάρισε και επαναρύθμισε». Μειώνοντας το γονίδιο DEAF1, οι γηρασμένοι μύες ξαναβρίσκουν τη δύναμη και την ισορροπία τους, σχεδόν σαν να πατάς το κουμπί της επαναφοράς».
Τέλος, ο Καθ.Πάτρικ Ταν, επισημαίνει τη σημασία του ευρήματος, καθώς ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών ενίσχυσης της μυϊκής υγείας, είτε μέσω άσκησης, είτε μέσω φαρμακευτικών παρεμβάσεων, ειδικά για ανθρώπους που δεν μπορούν να ασκηθούν εύκολα.
Φωτογραφία: istock
