Καταγράφονται «πρωτοφανείς αριθμοί» κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου και τον ιό chikungunya.
Σε μία «νέα κανονικότητα» εισέρχεται η Ευρώπη, καθώς εξαπλώνονται ολοένα περισσότερο κουνούπια που μεταδίδουν επικίνδυνους ιούς, όπως αυτός του Δυτικού Νείλου και του πυρετού chikungunya, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Ασθενειών (ECDC).
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Κουνουπιών, τονίζει ότι οι κλιματικές και περιβαλλοντικές συνθήκες έχουν πια δημιουργήσει το ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξη των κουνουπιών. Η συνέπεια είναι να καταγράφονται πλέον «πρωτοφανείς αριθμοί» κρουσμάτων από τις λοιμώξεις αυτές.
Έως και τις 13 Αυγούστου 2025, οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν ήδη αναφέρει 335 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Οι 19 από τους ασθενείς είχαν χάσει τη ζωή τους. Οι χώρες με κρούσματα είναι οι εξής:
- Ιταλία (είχε τα περισσότερα, με 274 νέες λοιμώξεις)
- Ελλάδα (35 κρούσματα)
- Σερβία (9)
- Γαλλία (7)
- Ρουμανία (6)
- Ουγγαρία (2 κρούσματα)
- Βουλγαρία και Ισπανία (από 1)
Ωστόσο το 2024 και έως τις 31 Ιουλίου είχαν αναφερθεί μόλις 69 εγχώρια κρούσματα της λοίμωξης.
Αντίστοιχα, εφέτος έχουν ήδη αναφερθεί 118 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό chikungunya. Τα 111 έχουν αναφερθεί στη Γαλλία και τα επτά στην Ιταλία. Στην ηπειρωτική Ευρώπη δεν έχουν χαθεί άνθρωποι. Σε όλο τον κόσμο, όμως, οι νεκροί ανέρχονται σε 90 και τα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τις 240.000.
Ολέθρια η κλιματική αλλαγή
Πώς φτάσαμε όμως στο σημείο να μας απειλούν πλέον τόσο πολύ τα κουνούπια; Η αιτία είναι η κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με το ECDC, που έχει οδηγήσει σε:
- Αυξανόμενη περιβαλλοντική θερμοκρασία
- Παρατεταμένα καλοκαίρια
- Ηπιότερους χειμώνες
- Αλλαγές στις βροχοπτώσεις
Όλες αυτές οι συνθήκες μαζί, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για να αναπαραχθούν τα κουνούπια και να μεταδώσουν ευρέως τους ιούς που φέρουν.
«Η Ευρώπη εισέρχεται πλέον σε μία νέα φάση, κατά την οποία η πιο παρατεταμένη, πιο εκτεταμένη και πιο έντονη διασπορά των ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια μετατρέπεται στη νέα κανονικότητα», δήλωσε η Dr. Pamela Rendi-Wagner, διευθύντρια του ECDC.
Σε 16 χώρες το κουνούπι του chikungunya
Το κουνούπι Aedes albopictus (ασιατικό κουνούπι τίγρης) που μεταδίδει τον ιό chikungunya έχει πλέον εδραιωθεί σε 16 ευρωπαϊκές χώρες. Καλύπτει 369 περιοχές εντός αυτών των χωρών, όταν πριν από μία 10ετία κάλυπτε λιγότερες από το ένα τρίτο (114 περιοχές).
Υπάρχουν επίσης πολλαπλά εισαγόμενα κρούσματα (π.χ. από υπερπόντιες κτήσεις της Γαλλίας). Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραμέτρων καθιστά πιθανότερες μεγάλες, τοπικές συρροές κρουσμάτων.
Όντως, εντός του 2025 τα κουνούπια έχουν ήδη προκαλέσει 27 συρροές κρουσμάτων του πυρετού chikungunya. Είναι ένας πρωτοφανής αριθμός για την ευρωπαϊκή ήπειρο, τονίζει το ECDC.
Επιπλέον, αναφέρθηκε το πρώτο εγχώριο κρούσμα στην Αλσατία της Γαλλίας. Η εμφάνισή του σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος αποδεικνύει ότι τα επικίνδυνα κουνούπια συνεχίζουν την επέλασή τους προς τον βορρά της Ευρώπης.
Αλλάζει η κατανομή του Δυτικού Νείλου
Αλλαγές παρατηρούνται και στην κατανομή των κρουσμάτων από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Ολοένα περισσότερες περιοχές και χώρες αναφέρουν κρούσματα για πρώτη φορά, ενώ τα εφετινά κρούσματα είναι τα περισσότερα της τελευταίας 3ετίας.
Μάλιστα το ECDC περιμένει να αυξηθούν ακόμα περισσότερο τις προσεχείς εβδομάδες, καθώς η εποχή της μετάδοσης κορυφώνεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το ECDC κάνει έκκληση να λάβουμε εντατικά ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια. Και ζητά από τα κράτη-μέλη του να εντείνουν τις προσπάθειες επιτήρησης και προστασίας της δημόσιας υγείας.
Φωτογραφία: iStock
