Η άθληση είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να παραμείνουμε δραστήριοι και υγιείς, ειδικά το καλοκαίρι. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να λαμβάνουμε μέτρα προστασίας προκειμένου να αποφεύγονται τραυματισμοί ή κακώσεις λόγω επαναλαμβανόμενης καταπόνησης.
Η ταλαιπωρία που υφίσταται η παλάμη και ο καρπός κατά τη διάρκεια ορισμένων αθλητικών δραστηριοτήτων σπανίως λαμβάνεται υπόψη. Κι όμως, η παρατεταμένη πίεση στην παλάμη και οι συνεχείς κινήσεις του καρπού μπορούν να οδηγήσουν σε μια επώδυνη και εξουθενωτική πάθηση, το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.
«Το σύνδρομο εμφανίζεται όταν το μέσο νεύρο, που εκτείνεται από το αντιβράχιο στα δάκτυλα, διέρχεται στην περιοχή του καρπού, μέσα από ένα τούνελ από οστά, τον καρπιαίο σωλήνα και διακλαδώνεται κατόπιν από τον αντίχειρα στον παράμεσο, πιέζεται. Ρόλος του είναι να στέλνει αισθητικά ερεθίσματα στον εγκέφαλο.
Όταν στο νεύρο αυτό συμπιέζεται ή ασκείται παρατεταμένη και συχνή πίεση στη βάση της παλάμης, εμφανίζεται πόνος και μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάκτυλα. Όσο παρατείνεται αυτή η πίεση, τα συμπτώματα επιδεινώνονται και οι ασθενείς χάνουν την αισθαντικότητα στα δάκτυλά τους και δυσκολεύονται να συγκρατήσουν τα αντικείμενα που πιάνουν.
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι αφορά μόνο τους εργαζόμενους σε υπολογιστές, αλλά αυτό δεν ισχύει. Αν και μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, είναι αρκετά συχνό στους αθλητές, επαγγελματίες και ερασιτέχνες.
Καλοκαιρινά αθλήματα όπως οι ρακέτες, η ποδηλασία, το κανό-καγιάκ και το paddleboarding, μπορεί να γίνουν αιτία εμφάνισης ή επιδείνωσης του συνδρόμου. Βέβαια, συγκεκριμένες ασκήσεις και τεχνικές μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων που προκαλεί και να επιτρέψουν τη συμμετοχή σε σπορ ή άλλες δραστηριότητες», επισημαίνει ο δρ Παναγιώτης Πάντος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Διευθυντής της Ορθοπαιδικής Κλινικής Άνω Άκρου στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και υπεύθυνος των τμημάτων Άνω Άκρου και Αθλητικών Κακώσεων της Osteon Orthopedic & Spine Clinic.
Τα παραπάνω αθλήματα απαιτούν σταθερή λαβή, υψηλή επανάληψη και λίγο έως καθόλου χρόνο ανάπαυσης, ο οποίος μπορεί να υπερβεί την αντοχή των μαλακών ιστών στον καρπό. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η καταπόνηση μπορεί να συσσωρευτεί και να ασκήσει πίεση στο μέσο νεύρο, με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων. Πιο συγκεκριμένα:
Ποδηλασία
Όταν σκεφτόμαστε την ασφάλεια κατά την ποδηλασία, η χρήση κράνους είναι το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό. Το κεφάλι δεν είναι, όμως, το μόνο μέρος του σώματος που χρειάζεται προστασία κατά τη διάρκεια της βόλτας με ποδήλατο.
Οι φανατικοί ποδηλάτες είναι πιθανό να αρχίσουν να αισθάνονται πόνο στα χέρια και τους καρπούς ενώ οδηγούν συνεχώς για μεγάλες αποστάσεις. Αυτή η δυσφορία οφείλεται στην λανθασμένη τοποθέτηση των χεριών στο τιμόνι και στη συμπίεση των νεύρων από το συνεχές κράτημα. Ο πόνος και το μούδιασμα όχι μόνο μπορούν να χαλάσουν τη διάθεση των αθλητών, αλλά είναι επίσης επικίνδυνα, ειδικά όταν χάνεται η ικανότητα συγκράτησης του τιμονιού ενώ οδηγούν σε ανώμαλα μονοπάτια.
Κωπηλασία
Τα θαλάσσια σπορ είναι από τις πιο συνηθισμένες δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των θερμότερων μηνών του έτους, αφού το δροσερό νερό προσφέρει ανακούφιση από τις υψηλές θερμοκρασίες. Για τη μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η κωπηλασία και άλλα αθλήματα που απαιτούν τη χρήση κουπιού μπορεί να οδηγήσουν σε σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Το καγιάκ, η όρθια κωπηλασία σε σανίδα, ακόμη και η κωπηλασία συμβάλλουν στην εμφάνιση των συμπτωμάτων του, επειδή αυτά τα αθλήματα βασίζονται σε κινήσεις, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, που ασκούν πίεση στις παλάμες και τον καρπό με ελάχιστη έως καθόλου ανάπαυση.
Τα διαλείμματα όποτε είναι δυνατόν, η αλλαγή πλευράς του κουπιού, η επιλογή ενός κουπιού αναλόγως του σώματος με εργονομική λαβή ή άξονες με διάμετρο που ταιριάζει στο χέρι, ο περιορισμός των κινήσεων του καρπού, η χαλάρωση της λαβής, η κίνηση των δακτύλων σε σημεία της κίνησης που δεν απαιτούν σταθερό κράτημα, η ενσωμάτωση διατάσεων και ασκήσεων για τον καρπό και το αντιβράχιο για τη βελτίωση της ευλυγισίας και της δύναμης είναι οι καλύτεροι τρόποι για αποφυγή του πόνου και των λοιπών συμπτωμάτων του συνδρόμου.
Ρακέτες
Οι ρακέτες, το τένις, το μπάντμιντον, το σκουός είναι αθλήματα που προάγουν τη συνολική φυσική κατάσταση, βελτιώνουν την καρδιαγγειακή υγεία, ενδυναμώνουν τους μύες, ενισχύουν την ευλυγισία και τον συντονισμό, προάγουν την υγεία των αρθρώσεων, βελτιώνουν την ισορροπία και την κινητικότητα.
Οι αθλητές αυτών των σπορ χρειάζονται δυνατή λαβή της ρακέτας για να κάνουν τα θαύματα τους. Δυστυχώς, οι αφοσιωμένοι λάτρεις τους βιώνουν τις εξουθενωτικές επιπτώσεις του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα σε πολύ μεγαλύτερη συχνότητα από τον γενικό πληθυσμό. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις -το χτύπημα της μπάλας με τη ρακέτα (forehands, backhands, volleys, σερβίς, ξανά και ξανά)- μπορούν να καταπονήσουν πολύ τον καρπό. Και τίποτα δεν θα τους απογοήτευε περισσότερο, από το να χάσουν την αφή και τη δύναμη για να κρατούν σταθερά τη ρακέτα τους.
Για την ελαχιστοποίηση της καταπόνησης στον καρπό και την αποφυγή ανάπτυξης ή επιδείνωσης των συμπτωμάτων καρπιαίου σωλήνα, συστήνεται η αγορά ρακέτας που έχει το σωστό μέγεθος, λαβή και βάρος για τον αθλητή, η εκμάθηση και η χρήση της σωστής τεχνικής, η προθέρμανση των μυών του χεριού και του καρπού πριν από το παιχνίδι, το τακτικό τέντωμα του καρπού και του χεριού και φυσικά τα τακτικά διαλείμματα.
«Ο κίνδυνος τραυματισμού και κακώσεων δεν θα πρέπει να αποτρέπουν την άθληση. Απλώς, όσοι ασχολούνται με αυτά τα σπορ θα πρέπει να ακολουθούν ορισμένους κανόνες, προκειμένου να νοιώθουν σίγουροι και ασφαλείς, και να απολαμβάνουν τις αγαπημένες τους δραστηριότητες. Δεν θα πρέπει να παραλείπουν από τη ρουτίνα τους την προθέρμανση, με σωστές διατάσεις των καμπτήρων και των εκτεινόντων του καρπού και των δακτύλων, όσο κρατούν πολύ σφιχτά το τιμόνι, το κουπί ή τη ρακέτα θα πρέπει να μάθουν να χαλαρώνουν τη λαβή τους και να όλοι κάνουν τακτικά διαλείμματα ανά μισή ώρα για να ξεκουράζονται οι μύες και οι τένοντες του χεριού.
Όσοι πονούν, μουδιάζουν ή μυρμηγκιάζουν τα δάκτυλά τους θα πρέπει να αποφεύγουν όλες τις δραστηριότητες που επιδεινώνουν την κατάστασή τους και να φορούν νάρθηκα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Για επίμονα συμπτώματα απαιτούνται φάρμακα, συχνότερα κορτικοστεροειδή. Συνήθως εγχέονται στο σημείο του τραυματισμού και μειώνουν το οίδημα και τη φλεγμονή, ανακουφίζοντας από την πίεση το μέσο νεύρο.
Όταν, όμως, τα συμπτώματα επιδεινώνονται και ο ασθενής νοιώθει πόνο και κατά τη διάρκεια της νύχτας, έχει χάσει μεγάλο ποσοστό της αισθαντικότητάς του και όταν το ηλεκτρομυογράφημα έχει δείξει σημαντική προσβολή του νεύρου, τότε απαιτείται χειρουργική αποσυμπίεση του νεύρου, με επέμβαση που διαρκεί λιγότερο από 15 λεπτά.
Μετά την αφαίρεση των ραμμάτων ο αθλητής είναι και πάλι σε θέση να απολαμβάνει τα αγαπημένα του σπορ, απαλλαγμένος από τα συμπτώματα που τον περιόριζαν πριν από την αποκατάσταση», καταλήγει ο δρ Πάντος.
