Αρκετοί ασθενείς στη Βρετανία εκδήλωσαν παγκρεατίτιδα. Πόσο συχνή είναι. Τι λένε οι ειδικοί.
Αναφορές για δεκάδες ασθενείς που λάμβαναν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη (τα νέα φάρμακα για τον διαβήτη τύπου 2 και το αδυνάτισμα) και εκδήλωσαν μία δυνητικά επικίνδυνη παρενέργεια στο πάγκρεας, έχει δεχθεί η βρετανική Αρχή φαρμάκων.
Τα φάρμακα αυτά διατίθενται με τις εμπορικές ονομασίες Ozempic και Wegovy (για τη σεμαγλουτίδη) και Mounjaro (για την τιρζεπατίδη).
Είναι πολύ αποτελεσματικά στη ρύθμιση δύο σοβαρών παθήσεων: του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας. Ωστόσο τα λαμβάνουν και άτομα που απλώς θέλουν να χάσουν εύκολα και γρήγορα μερικά περιττά κιλά.
Μολονότι όμως παρέχουν πολλά οφέλη στην υγεία (μεταξύ άλλων, ασκούν και καρδιοπροστατευτική δράση), δεν παύει να είναι ισχυρά φάρμακα που ενδέχεται να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Γι’ αυτό τον λόγο πρέπει να λαμβάνονται μόνο με ιατρική συνταγή και παρακολούθηση, τονίζουν οι ειδικοί.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Φαρμάκων & Προϊόντων Φροντίδας Υγείας (MHRA), μερικές εκατοντάδες ασθενείς, επί συνόλου 1 εκατομμυρίου που λαμβάνουν τα νέα φάρμακα, παρουσίασαν παγκρεατίτιδα, δηλαδή φλεγμονή στο πάγκρεας. Ειδικότερα, έχει δεχθεί:
- 181 αναφορές για ασθενείς που λάμβαναν Mounjaro και εκδήλωσαν οξεία ή χρόνια παγκρεατίτιδα
- 113 αναφορές για ασθενείς που λάμβαναν Ozempic ή Wegovy και εκδήλωσαν παγκρεατίτιδα
Έξι από τους ασθενείς αυτούς έχασαν τη ζωή τους (οι πέντε έπαιρναν Mounjaro). Έχουν αναφερθεί επίσης μερικά περιστατικά παγκρεατίτιδας και με άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας, τα οποία όμως χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά.
Το ύποπτο σύμπτωμα
Όπως αναφέρει η MHRA στην ιστοσελίδα της, είναι γνωστό ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, όπου ανήκουν τα φάρμακα, μπορεί να σχετίζονται με την φλεγμονή του παγκρέατος.
Η παρενέργεια αυτή δεν είναι συχνή. Μπορεί όμως να είναι σοβαρή, τονίζει η MHRA. Το κύριο σύμπτωμά της είναι έντονος πόνος στο στομάχι που αντανακλά στην πλάτη και δεν υποχωρεί. Όποιος εκδηλώσει τέτοιου είδους πόνο, πρέπει να ζητήσει αμέσως ιατρική βοήθεια, προσθέτει.
Άλλο συσχέτιση, όμως, και άλλο σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Αποδείξεις ότι τα εν λόγω φάρμακα είναι η αιτία της παγκρεατίτιδας δεν υπάρχουν. Ει μη τι άλλο, στη Βρετανία αναφέρονται και 560 κρούσματα παγκρεατίτιδας ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού σε άτομα που δεν παίρνουν τα εν λόγω φάρμακα. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι κυριότερες αιτίες είναι οι πέτρες στη χολή (χολολιθίαση) και το αλκοόλ.
Νέα μελέτη
Για να διερευνήσουν το θέμα, η MHRA και ο οργανισμός Genomics England αρχίζουν μελέτη στην οποία θα εξετάσουν αν μερικοί άνθρωποι φέρουν γονίδια που τους θέτουν σε αυξημένο κίνδυνο παγκρεατίτιδας αν πάρουν αυτά τα φάμρακα.
Στο πλαίσιο της μελέτης, θα ζητήσουν δείγματα σιέλου (σάλιου) από ασθενείς που έπαθαν παγκρεατίτιδα. Άλλοι από αυτούς θα έχουν λάβει τα νέα φάρμακα και άλλοι όχι.
«Οι αγωνιστές του GLIP-1 μονοπωλούν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Όπως όλα τα φάρμακα, όμως, μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες», δήλωσε ο Dr. Matthew Brown, καθηγητής Ιατρικής στο King’s College του Λονδίνου (KCL) και επιστημονικός διευθυντής του Genomic England.
«Πιστεύουμε ότι υπάρχει αληθινή δυνατότητα να μειώσουμε αυτές τις παρενέργειες, διότι πολλές έχουν γενετική αιτιολογία. Η μελέτη μας με το MHRA θα παράσχει στοιχεία για ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική θεραπεία των ασθενών», πρόσθεσε.
Η αντίδραση των φαρμακευτικών εταιρειών
«Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί για εμάς κύρια προτεραιότητα», αναφέρει σε ανακοίνωσή της στον βρετανικό Τύπο η εταιρεία Lilly που παράγει το Mounjaro. Επιπλέον, το φύλλο οδηγιών χρήσεως του φαρμάκου «αναφέρει τη φλεγμονή στο πάγκρεας (οξεία παγκρεατίτιδα) ως ασυνήθιστη ανεπιθύμητη ενέργεια (προσβάλλει έως 1 στα 100 άτομα)», προσθέτει.
Η εταιρεία συνιστά επίσης στους ασθενείς «να μιλήσουν στον γιατρό τους πριν πάρουν το Mounjaro, εάν είχαν ποτέ εκδηλώσει παγκρεατίτιδα».
Παρομοίως, η εταιρεία Novo Nordisk UK που παράγει τα φάρμακα Wegovy και Ozempic επισημαίνει: «Η ασφάλεια των ασθενών έχει την μέγιστη σημασία για τη Novo Nordisk. Όπως συμβαίνει με όλα τα φάρμακα, μπορεί να υπάρξουν ανεπιθύμητες ενέργειες που διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. Οι γνωστοί κίνδυνοι και τα οφέλη των φαρμάκων της οικογενείας των αγωνιστών του GLP-1 περιγράφονται στο φύλλο οδηγιών χρήσεως».
Και καταλήγει: «Συνιστάμε στους ασθενείς να λαμβάνουν τα φάρμακα αυτά μόνον για τις εγκεκριμένες ενδείξεις τους και υπό την αυστηρή επίβλεψη ενός ιατρού, ο οποίος θα τους συμβουλεύσει και για τις δυνητικές ανεπιθύμητες ενέργειες».
Φωτογραφία: iStock
