Πρακτικές συμβουλές από το ευρωπαϊκό κέντρο λοιμώξεων. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να μολυνθούν.
Καμπανάκι για το εφετινό καλοκαίρι και τους περιστασιακούς έρωτες που συχνά το συνοδεύουν, σήμανε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Ασθενειών (ECDC), καθώς τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα εξαπλώνονται στην Ευρώπη, απειλώντας όσους δεν λαμβάνουν τα μέτρα τους.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση που εξέδωσε, είναι ανάγκη να τηρούνται απαρέγκλιτα οι κανόνες του ασφαλούς σεξ στις διακοπές, στα φεστιβάλ και στα ταξίδια.
Σύφιλη και βλεννόρροια (ή γονόρροια) είναι δύο από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που «καλπάζουν» στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΕ/ΕΟΧ), σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του.
Το 2023, σχεδόν 100.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα βλεννόρροιας αναφέρθηκαν στην ΕΕ/ΕΟΧ. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 31% έναντι του 2022. Είναι επίσης τριπλάσιος σε σύγκριση με το 2014. Η ραγδαία αύξηση παρατηρείται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, σε άνδρες και γυναίκες ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού.
Στις γυναίκες τα περισσότερα κρούσματα αφορούν τις ηλικίες 20-24 ετών. Στις ίδιες ηλικίες καταγράφηκε η μέγιστη αύξηση του 2023 (ήταν 46%). Στους άνδρες, τα περισσότερα κρούσματα καταγράφονται στις ηλικίες 25-34 ετών. Η βλεννόρροια ενέχει κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών, όπως η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου και η υπογονιμότητα.
Σύφιλη και χλαμύδια
Αντίστοιχα, η σύφιλη προκάλεσε 41.051 επιβεβαιωμένα κρούσματα το 2023. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 13% σε σύγκριση με το 2022. Είναι επίσης διπλάσιος σε σύγκριση με το 2014.
Η σύφιλη προσβάλλει επταπλάσιο αριθμό ανδρών έναντι των γυναικών. Τα περισσότερα κρούσματα παρατηρούνται σε άνδρες ηλικίας 25-34 ετών. Η πλειονότητα των κρουσμάτων (το 72%) είναι άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες.
Και η σύφιλη μπορεί να έχει σοβαρές παρενέργειες, ιδίως στην καρδιά και το νευρικό σύστημα. Αν εξ άλλου μία γυναίκα έχει σύφιλη για την οποία δεν κάνει θεραπεία και μείνει έγκυος, μπορεί να υπάρξουν σοβαρές συνέπειες στο μωρό.
Ωστόσο από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, το πιο συχνό στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ είναι τα χλαμύδια. Το 2023 διαγνώστηκαν πάνω από 230.000 κρούσματα – αριθμός αυξημένος κατά 13% σε σύγκριση με το 2014.
Η λοίμωξη με χλαμύδια προσβάλλει δυσανάλογα τους νέους, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στις γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών.
Ηπατίτιδες, mpox και AIDS
Το ECDC προειδοποιεί πως υπάρχουν και άλλα σοβαρά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Καταγράφονται, λ.χ., σποραδικά κρούσματα της νόσου mpox, ιδίως σε άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες. Μάλιστα υπάρχει κίνδυνος αυξημένης μετάδοσης το καλοκαίρι όταν διεξάγονται εκδηλώσεις, όπως τα φεστιβάλ Pride. Η νόσος μεταδίδεται ακόμα και πριν την έναρξη των συμπτωμάτων της.
Υπάρχει επίσης κίνδυνος ηπατίτιδας Α και ηπατίτιδας Β, καθώς και μόλυνση με τον ιό HIV που προκαλεί το AIDS. Μερικές λοιμώξεις που προκαλούν σοβαρή διάρροια, όπως η σιγκέλα (Shigella) και η ηπατίτιδα Α, επίσης είναι πιο συχνές στους άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες.
Μέτρα προστασίας
Το ECDC συνιστά να υιοθετούνται πρακτικές ασφαλούς σεξ. Το προφυλακτικό είναι απαραίτητο κατά το κολπικό, πρωκτικό και στοματικό σεξ. Συνιστάται επίσης η χρήση γαντιών μιας χρήσεως για τις σεξουαλικές πράξεις με τα δάκτυλα. Πρέπει ακόμα να γίνεται αλλαγή του προφυλακτικού μεταξύ του πρωκτικού σεξ και του κολπικού ή του στοματικού.
Το Κέντρο τονίζει ακόμα πως πρέπει να αποφεύγεται η κοινή χρήση ερωτικών βοηθημάτων. Απαραίτητο είναι ακόμα το καλό πλύσιμο των χεριών, των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού πριν και μετά την σεξουαλική επαφή.
Συνιστά επίσης εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα σε όσους έχουν κάνει σεξ χωρίς προφυλακτικό με νέο ερωτικό σύντροφο. Το ίδιο και σε όσους έχουν σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα αλλά είναι ασυμπτωματικοί.
Καλό είναι επίσης να συμβουλευθείτε τον γιατρό σας για το ενδεχόμενο εμβολιασμού εναντίον της ηπατίτιδας Α και της ηπατίτιδας Β. Ειδικά οι ομάδες υψηλού κινδύνου για νόσο mpox πρέπει να εμβολιάζονται και εναντίον της.
Σημαντική είναι επίσης η προφύλαξη μετά την έκθεση (PrEP) για την πρόληψη της HIV/AIDS λοίμωξης. Τέλος, όσοι έχουν διάρροια πρέπει να αποφεύγουν την σεξουαλική δραστηριότητα και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.
Φωτογραφία: iStock
