Πού οφείλεται και τι συμπτώματα προκαλεί στους ασθενείς. Η σχέση με την άνοια και η αντιμετώπιση.
Την ακύρωση των προγραμματισμένων εμφανίσεών του σε ΗΠΑ και Βρετανία ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ο Μπίλι Τζόελ (Billy Joel), επειδή πάσχει από υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης.
Όπως εξήγησε ο 76χρονος μουσικός, αντιμετωπίζει προβλήματα με την ακοή, την όραση και την ισορροπία του και οι συναυλίες τα επιδεινώνουν.
Ο υδροκέφαλος είναι μία πάθηση που χαρακτηρίζεται από παθολογική συσσώρευση στον εγκέφαλο του επονομαζόμενου εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Πρόκειται για ένα διαυγές υγρό που φυσιολογικά περιβάλλει προστατευτικά τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό.
Στους ασθενείς που πάσχουν από υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης, η ποσότητα αυτού του υγρού αυξάνεται σταδιακά. Παρότι η αύξησή του δεν οδηγεί σε ιδιαίτερη αύξηση της πίεσης μέσα στο κρανίο (ενδοκρανιακή πίεση), η περίσσεια του υγρού πιέζει τον εγκέφαλο, αναφέρει ο Dr. Kurt Yaeger, επίκουρος καθηγητής Νευροχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Weill Cornell της Νέας Υόρκης.
Έτσι μπορεί να διαταράξει διάφορες νευρωνικές λειτουργίες, προκαλώντας:
- Νοητική διαταραχή
- Αστάθεια στη βάδιση
- Απώλεια του ελέγχου της ουροδόχου κύστεως
Ωστόσο δεν εκδηλώνουν όλοι οι ασθενείς και τα τρία συμπτώματα, διευκρινίζει. «Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν προβλήματα μνήμης, ιδίως της βραχυπρόθεσμης», εξηγεί. Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι:
- Διακυμάνσεις στην ψυχική διάθεση
- Απώλεια ενδιαφέροντος για καθημερινές δραστηριότητες
- Μείωση της ομιλίας
Οι πάσχοντες από υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης μπορεί επίσης να περπατούν με αργό, συρτό βηματισμό, σαν να «κολλάνε» τα πόδια τους στο πάτωμα. Μπορεί επίσης να δυσκολεύονται να στρίψουν στις γωνίες. «Συχνά η διαταραχή της βάδισης είναι τόσο σοβαρή, ώστε έχουν πτώσεις και κτυπούν το κεφάλι τους», προσθέτει.
Οι γιατροί του Μπίλι Τζόελ του συνέστησαν να αρχίσει ειδική φυσιοθεραπεία. Του συνέστησαν επίσης να αποφύγει όλες τις εμφανίσεις έως ότου αναρρώνει. Γι’ αυτό τον λόγο ακύρωσε συνολικώς 17 συναυλίες του.
Συχνότητα και αιτίες
Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης είναι μία σπάνια νόσος. Η συχνότητά του όμως αυξάνεται με την ηλικία. Συνήθως αρχίζει στην ηλικία των 70 ετών, προσβάλλοντας εξίσου άνδρες και γυναίκες. Η πιο εκτενής έως σήμερα μελέτη γι’ αυτόν έδειξε ότι προσβάλλει το 0,2% των ηλικιωμένων 70-79 ετών, αλλά το σχεδόν 6% μετά τα 80 έτη.
Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης εκτιμάται ότι ευθύνεται για το 6% όλων των περιστατικών άνοιας.
Σε πολλές περιπτώσεις, η αιτία του παραμένει άγνωστη και γι’ αυτό αποκαλείται ιδιοπαθής. Μπορεί όμως και να είναι δευτεροπαθής, δηλαδή να οφείλεται σε υποκείμενα προβλήματα όπως:
- Προηγούμενες λοιμώξεις του εγκεφάλου
- Αιμορραγία
- Τραυματικές κακώσεις εγκεφάλου
- Ακτινοβολία
Όπως αναφέρει ο αμερικανικός οργανισμός Hydrocephalus Association, η νόσος συχνά διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως νόσος Αλτσχάιμερ ή νόσος Πάρκινσον. Τα συμπτώματά του, όμως, ενδέχεται να αντιστραφούν με την παροχέτευση του περιττού εγκεφαλονωτιαίου υγρού.
«Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης μπορεί να αντιμετωπιστεί. Όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση, τόσο το καλύτερο. Δυστυχώς πολλοί ασθενείς διαγιγνώσκονται μήνες ή και χρόνια μετά την έναρξη των συμπτωμάτων τους», είπε ο Dr. Matthew Potts, αναπληρωτής καθηγητής Νευροχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Northwestern του Σικάγου.
Δεν είναι γνωστό πότε έγινε η διάγνωση του Μπίλι Τζόελ, ούτε αν είναι διαγνωστεί αρχικά με κάποια άλλη εγκεφαλοπάθεια.
Πώς αντιμετωπίζεται
Η διάγνωση του υδροκέφαλου φυσιολογικής πίεσης γίνεται με βάση την κλινική εικόνα του ασθενούς (τα συμπτώματα), το ιστορικό του και τα ευρήματα των απεικονιστικών και εργαστηριακών εξετάσεων.
Η αντιμετώπισή του γίνεται με χειρουργική επέμβαση, που στόχο έχει την παροχέτευση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Αυτό επιτυγχάνεται συνήθως με τοποθέτηση ειδικής βαλβίδας, που ελέγχει την ροή του υγρού.
Η παροχέτευση έχει άμεσα αποτελέσματα στην ποιότητα ζωής των ασθενών, κατά τον Dr. Potts. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σπίτι την επομένη ημέρα, με την βάδιση να είναι το πρώτο σύμπτωμα που βελτιώνεται. Η πρόγνωσή τους «είναι εξαιρετική», προσθέτει. «Ουσιαστικά είναι η μοναδική μορφή άνοιας που μπορεί να θεραπευτεί. Έχω ασθενή που καθόταν σε αναπηρικό αμαξίδιο και λίγες εβδομάδες μετά την επέμβαση περπατούσε μόνος του στον δρόμο».
Φωτογραφία: iStock
