Αδυναμία συγκέντρωσης: Γιατί «χανόμαστε» στο κινητό ή στον υπολογιστή και τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό

Date:

Οι ειδικοί σε θέματα παραγωγικότητας λένε συχνά ότι όταν προσπαθούμε να συγκεντρωθούμε, πρέπει να αφήνουμε το κινητό στην άκρη. Όμως, μια εκπληκτική νέα έρευνα αμφισβητεί αυτή την κοινή συμβουλή, με ευρήματα που έχουν σημασία για τη συγκέντρωση και την υγεία σας.

Τα άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη για τη σχέση συγκέντρωσης-κινητού εργάστηκαν επί δύο ημέρες για πέντε ώρες την ημέρα στους φορητούς υπολογιστές τους από ένα δωμάτιο που βιντεοσκοπείτο. Τη μία ημέρα το τηλέφωνό τους ήταν δίπλα τους και την άλλη ήταν πέντε μέτρα μακριά τους. Τους ζητήθηκε να εργαστούν όπως θα δούλευαν κανονικά, χρησιμοποιώντας το τηλέφωνό τους όσο ήθελαν.

Όταν το τηλέφωνό τους ήταν κοντά, οι άνθρωποι περνούσαν σχεδόν διπλάσιο χρόνο (14 λεπτά περισσότερο την ημέρα) χρησιμοποιώντας το. Επίσης, το έπιαναν σχεδόν τρεις φορές πιο συχνά.

Αλλά εδώ είναι το σημείο «κλειδί»: Ανεξάρτητα από το πού βρισκόταν το τηλέφωνό τους, οι άνθρωποι ξόδευαν τον ίδιο χρόνο σε δραστηριότητες εργασίας και αναψυχής. Όταν δεν μπορούσαν να πιάσουν το τηλέφωνό τους, «χάνονταν» στον φορητό υπολογιστή τους, χρησιμοποιώντας εφαρμογές, διαβάζοντας ειδήσεις ή κάνοντας online αγορές.

«Το κάλεσμα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όλα τα άλλα εθιστικά πράγματα είναι τόσο ισχυρό που τα κάνουμε απλά στον υπολογιστή αντί για το κινητό», ανέφερε ο Maxi Heitmayer, PhD, ερευνητής στο London School of Economics που ηγήθηκε της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Computer Science.

Ο Heitmayer βρήκε τα αποτελέσματα εντυπωσιακά. Μελέτες δείχνουν ότι το να έχει κανείς κοντά του σνακ μπορεί να επηρεάσει την πρόσληψη τροφής και να χρησιμοποιηθεί για την ενθάρρυνση της υγιεινής διατροφής. Σκέφτηκε ότι μια παρόμοια προσέγγιση θα μπορούσε να λειτουργήσει και για τα τηλέφωνα, βοηθώντας στην αλλαγή των συνηθειών των ανθρώπων σε ό,τι αφορά το θέμα της συγκέντρωσης.

Όμως, αν και η απομάκρυνση του τηλεφώνου από τη θέση στην οποία καθόταν κάποιος λειτούργησε εξαιρετικά καλά στη μείωση της χρήσης του smartphone, «το πρόβλημα είναι ότι όταν οι περισσότεροι άνθρωποι λένε «θέλω να χρησιμοποιώ λιγότερο το κινητό μου», δεν εννοούν ότι δεν θέλουν να έχουν τη συσκευή στο χέρι τους», εξηγεί ο Heitmayer. Εννοούν ότι δεν θέλουν να χάνουν χρόνο στο κινητό και να συγκεντρωθούν. Κάτι που, όμως, δεν συμβαίνει όταν υπάρχει μπροστά τους κάποια άλλη ψηφιακή συσκευή.

Στο τέλος κάθε ημέρας, οι συμμετέχοντες στη μελέτη κλήθηκαν να μαντέψουν πόσο χρόνο είχαν περάσει χρησιμοποιώντας το τηλέφωνό τους. Μάντεψαν «πάνω-κάτω τον ίδιο αριθμό» είτε το τηλέφωνό τους ήταν προσβάσιμο είτε όχι, παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιούσαν το τηλέφωνό τους πολύ περισσότερο όταν ήταν προσβάσιμο.

Γιατί μας αποπροσανατολίζουν τόσο κινητά, υπολογιστές και τάμπλετ και πώς επηρεάζει αυτό την υγεία μας

Το 2004, ερευνητές μέτρησαν ότι η μέση διάρκεια προσοχής σε μια οθόνη είναι δυόμισι λεπτά. Σήμερα, είναι μόλις 47 δευτερόλεπτα, σύμφωνα με την Gloria Mark, PhD, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Irvine.

Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μας ανταμείβουν με likes, σχόλια ή ειδοποιήσεις, ενθαρρύνοντας την ατελείωτη κύλιση, τις κοινωνικές συγκρίσεις και τον φόβο ότι θα χάσουμε κάτι.

Αλλά οι εθιστικοί αλγόριθμοι είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος, σύμφωνα με την Mark. Τα συναισθήματα κόπωσης ή πλήξης μπορεί να μας ωθήσουν να αναζητήσουμε ανταμοιβή μέσω ενός διαδικτυακού παιχνιδιού ή στα social media. Η εναλλαγή μεταξύ εργασιών εξαντλεί την περιορισμένη πνευματική μας ενέργεια, οδηγώντας σε άγχος και ανησυχία.

«Δεν έχουμε τους πόρους για να διαχειριστούμε τις απαιτήσεις του περιβάλλοντος», λέει, «και αυτός είναι ο ορισμός του άγχους».

Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τα τηλέφωνά μας μπορεί επίσης να επηρεάσει τον ύπνο μας, σύμφωνα με τη Lisa Keer, πιστοποιημένη coach σε θέματα υγείας και ευεξίας στο Γενικό Νοσοκομείο Brigham της Μασαχουσέτης. Περίπου το 15% των ασθενών της θέλει βοήθεια για να μην αποσπάται η προσοχή του από τα ψηφιακά μέσα και πολλοί από αυτούς τους ασθενείς έχουν προβλήματα με τον ύπνο.

«Είναι αυτή η αίσθηση του «θέλω απλώς να συνεχίσω να κάνω scrolling» ή «χρειάζομαι λίγο χρόνο για τον εαυτό μου»», λέει. «Το επόμενο που συνειδητοποιείς είναι ότι έχουν περάσει 45 ή 50 λεπτά και αντί να πέσεις στο κρεβάτι στις 10, τώρα ξαφνικά είναι 11 ή 11:30», εξηγεί.

Η απώλεια ύπνου μπορεί να οδηγήσει και σε άλλες προκλήσεις για την υγεία. Μπορεί να ασκείστε λιγότερο επειδή είστε πολύ κουρασμένοι ή να καταναλώνετε περισσότερη καφεΐνη ή ζάχαρη για ενέργεια. Το απερίσκεπτο «σερφάρισμα» μπορεί επίσης να οδηγήσει στο να τρώτε πάρα πολύ ή πολύ λίγο επειδή αποσπάται η προσοχή σας.

Η μειωμένη διάρκεια συγκέντρωσης μπορεί επίσης να έχει αρνητικές επιπτώσεις και στην ψυχική υγεία, ιδίως για τα παιδιά και τους εφήβους που χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία. Αλλά και οι ενήλικες δεν έχουν ανοσία. Πολλοί άνθρωποι ομολογούν ότι μπορεί να μην πέσουν για ύπνο ή να μην κάνουν τη δουλειά που είχαν να κάνουν. Και, επιπλέον, «αυτομαστιγώνονται» γι’ αυτό.

Αν δεν μπορεί να βοηθήσει στη συγκέντρωση η απομάκρυνση του κινητού, τι μπορεί να βοηθήσει;

Ο Heitmayer και άλλοι ερευνητές ζητούν να υπάρξει εκπαίδευση σε θέματα τεχνολογίας για να βοηθήσουν τους νέους να καλλιεργήσουν πιο υγιείς ψηφιακές συνήθειες.

Οι μαθητές ενημερώνονται για το πώς να αποφεύγουν τις απάτες με πιστωτικές κάρτες, αλλά όχι «πώς σηκώνεις το τηλέφωνό σου, ψάχνεις κάτι στη Wikipedia και μετά το αφήνεις πάλι κάτω ώστε να μπορείς να συνεχίσεις μια εργασία αντί να καταλήξεις στο TikTok», τονίζει ο Heitmayer.

Τόσο στους εφήβους όσο και στους ενήλικες, μπορεί να βοηθήσει και η προσέγγιση της ενσυνειδητότητας, λέει η Mark.

Η ίδια, κάθε φορά που νιώθει την ανάγκη να ασχοληθεί με κάτι πιο «διασκεδαστικό», αντί να δουλέψει πάνω στο επόμενο βιβλίο της, σταματάει και κάνει μια παύση. Το να έχουμε επίγνωση της συμπεριφοράς μας την ώρα που εκδηλώνεται είναι μια δεξιότητα που μπορούμε να αναπτύξουμε, λέει: «Μετά από λίγο, αυτή η δεξιότητα γίνεται δεύτερη φύση».

Αυτό της δίνει την ευκαιρία να σκεφτεί τι χρειάζεται, όπως ξεκούραση ή κίνηση. Συνιστά «ένα μεγάλο διάλειμμα» (τουλάχιστον 20 λεπτά) κατά τη διάρκεια της ημέρας για την αποκατάσταση της εκτελεστικής λειτουργίας, του τμήματος του εγκεφάλου που φιλτράρει τους περισπασμούς. Το να βγείτε έξω είναι ό,τι καλύτερο, αλλά και ο διαλογισμός, το διάβασμα κάποιου κειμένου που εμπνέει ή η κίνηση μπορούν επίσης να σας βοηθήσουν να ξαναβρείτε τη χαμένη σας συγκέντρωση.

Η Keer προτείνει να καταγράφετε τα ερεθίσματα που σας κάνουν να χάνετε τη συγκέντρωσή σας και να ξεχνιέστε στο κινητό ή στον υπολογιστή. Μπορεί να βαρεθήκατε, να ήσασταν κουρασμένοι, αγχωμένοι ή να αποφεύγατε μια εργασία πριν αρχίσετε να κάνετε scrolling.

«Πολλές φορές, μας απορροφά Internet επειδή είναι κάτι νέο και πρωτόγνωρο», λέει. «Υπάρχει άλλος τρόπος να βρείτε μια νέα εμπειρία; Μήπως να λύσετε ένα σταυρόλεξο; Να τηλεφωνήσετε σε έναν φίλο; Να κάνετε μια βόλτα; Να πιείτε ένα ποτήρι νερό; Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βγείτε από τον φαύλο κύκλο».

Η συμμετοχή φίλων και συγγενών στις προσπάθειές σας μπορεί επίσης να βοηθήσει. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Princeton και της Σχολής Ριζικής Προσοχής Strother στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης καλούν τους ανθρώπους να καλλιεργήσουν μαζί πιο υγιείς «πρακτικές συγκέντρωσης». Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει να βάλουν τα τηλέφωνα σε λειτουργία πτήσης, να κλείσουν τους φορητούς υπολογιστές για μία ώρα ή να ετοιμάσουν μαζί το φαγητό.

Όπως κι αν αποφασίσετε να προσεγγίσετε την ψηφιακή σας ζωή, όμως, λέει ο Heitmayer, η εκπαίδευση και το να έχουμε επίγνωση αυτών των συνηθειών είναι πρόοδος.

-: WebMD

Φωτογραφία: iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου: Δύο νέα βακτήρια στο μικροσκόπιο των επιστημόνων – Νέα προοπτική για στοχευμένες θεραπείες

Τα ευρήματα δημιουργούν νέες προοπτικές για στοχευμένη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου. Μια νέα επιστημονική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (IBD) φέρνει στο προσκήνιο τη σημασία συγκεκριμένων βακτηρίων του εντερικού μικροβιώματος. Ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Τίμπινγκεν, στη Γερμανία και το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, ανέπτυξαν

Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου: Δύο νέα βακτήρια στο μικροσκόπιο των επιστημόνων – Νέα προοπτική για στοχευμένες θεραπείες

Τα ευρήματα δημιουργούν νέες προοπτικές για στοχευμένη και εξατομικευμένη αντιμετώπιση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου. Μια νέα επιστημονική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (IBD) φέρνει στο προσκήνιο τη σημασία συγκεκριμένων βακτηρίων του εντερικού μικροβιώματος. Ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Τίμπινγκεν, στη Γερμανία και το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, ανέπτυξαν

Ξυπνήστε τον εγκέφαλό σας: 6 πρωινές συνήθειες που «απογειώνουν» μνήμη και συγκέντρωση

Ακόμη και μικρές, απλές συνήθειες, μπορούν να βελτιώσουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη και την πνευματική διαύγεια. Και όλα αυτά ξεκινούν από νωρίς το πρωί Οι καθημερινές μας συνήθειες επηρεάζουν σημαντικά το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος, ανεξαρτήτως ηλικίας. Μάλιστα, οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα γνωστικής έκπτωσης. Αυτό σημαίνει

Ξυπνήστε τον εγκέφαλό σας: 6 πρωινές συνήθειες που «απογειώνουν» μνήμη και συγκέντρωση

Ακόμη και μικρές, απλές συνήθειες, μπορούν να βελτιώσουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη και την πνευματική διαύγεια. Και όλα αυτά ξεκινούν από νωρίς το πρωί Οι καθημερινές μας συνήθειες επηρεάζουν σημαντικά το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος, ανεξαρτήτως ηλικίας. Μάλιστα, οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα γνωστικής έκπτωσης. Αυτό σημαίνει

Ξυπνήστε τον εγκέφαλό σας: 6 πρωινές συνήθειες που «απογειώνουν» μνήμη και συγκέντρωση

Ακόμη και μικρές, απλές συνήθειες, μπορούν να βελτιώσουν τη συγκέντρωση, τη μνήμη και την πνευματική διαύγεια. Και όλα αυτά ξεκινούν από νωρίς το πρωί Οι καθημερινές μας συνήθειες επηρεάζουν σημαντικά το πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος, ανεξαρτήτως ηλικίας. Μάλιστα, οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα γνωστικής έκπτωσης. Αυτό σημαίνει

Αρθρώσεις: Οι καθημερινές συνήθειες που επιταχύνουν τη φθορά τους

Η υγεία των αρθρώσεων δεν εξαρτάται μόνο από την ηλικία, αλλά και από τις συνήθειες που υιοθετούμε καθημερινά. Η φθορά στις αρθρώσεις δεν έρχεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά χτίζεται αθόρυβα μέσα από ορισμένες συνήθειες της καθημερινότητά μας. Η καθιστική ζωή, η υπερβολική άσκηση, ή η λανθασμένη στάση του σώματος, είναι ορισμένες μόνο

Ιλαρά στην Ευρώπη: Ποιες χώρες έχουν τα περισσότερα κρούσματα εφέτος

Τι δείχνουν τα νέα επιδημιολογικά δεδομένα του ECDC. Μειώνονται επικίνδυνα τα ποσοστά εμβολιασμού. Δύο χιλιάδες άνθρωποι νόσησαν από ιλαρά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026 στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις γειτονικές χώρες, αναφέρει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Ασθενειών (ECDC). Το ECDC έδωσε στη δημοσιότητα τα επιδημιολογικά δεδομένα έως και τις 30 Σεπτεμβρίου 2026

Άνοια: Αυξημένος κίνδυνος για τους καπνιστές αναλόγως με τα τσιγάρα που κάνουν

Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος με 10 και με 20 τσιγάρα ημερησίως. Τι ισχύει για νόσο Αλτσχάιμερ και αγγειακή άνοια. Ο κίνδυνος να αναπτυχθεί άνοια είναι αυξημένος στους καπνιστές, αλλά εξαρτάται από τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζουν καθημερινά, σύμφωνα με μία νέα, μεγάλη μελέτη. Όπως έδειξε σε σύγκριση με τος μη καπνιστές, όσοι καπνίζουν 10

Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να καταπολεμά τον καρκίνο στο δέρμα

Εκπληκτικά ευρήματα από τη δοκιμή του σε μικρό αριθμό ασθενών. Πώς έγινε η μελέτη. Το κοινό αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος, καθώς φαίνεται να ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό εναντίον της νόσου, αναφέρουν επιστήμονες από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο. Σε μικρή μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι η έγχυση του

Άγχος: 6 διατροφικές προτάσεις για να βελτιώσετε τη διάθεσή σας

Οι μικρές διατροφικές συνήθειες που μπορούν να μας θωρακίσουν απέναντι στο άγχος της καθημερινότητας. Το άγχος αποτελεί μια φυσιολογική ανθρώπινη αντίδραση, η οποία μας βοηθά να αναγνωρίζουμε πιθανούς κινδύνους και να προστατευόμαστε από απειλητικές καταστάσεις. Ωστόσο, οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας και οι υποχρεώσεις συχνά μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένα επίπεδα στρες και επίμονα συμπτώματα

Ισορροπία: Η άσκηση των 30 δευτερολέπτων που μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων

Η βελτίωση της ισορροπίας έχει ιδιαίτερη σημασία όσο μεγαλώνουμε. Η απλή άσκηση των 30 δευτερολέπτων που προλαμβάνει τις πτώσεις. Η καλή ισορροπία αποτελεί βασικό στοιχείο της σωματικής υγείας, καθώς μας επιτρέπει να εκτελούμε με ασφάλεια καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το ανέβασμα σκάλας ή το ντύσιμο. Μια απλή άσκηση διάρκειας μόλις 30 δευτερολέπτων μπορεί να

Ύπνος: Τα ακανόνιστα ωράρια επιδεινώνουν τα συμπτώματα κατάθλιψης – Μελέτη αμφισβητεί τον κανόνα των 8 ωρών

Η επικεφαλής ερευνήτρια της μελέτης, Δρ. Severine Soltani, αναλύει τα αναπάντεχα ευρήματα στο iatropedia.gr Τηρείτε κάθε βράδυ το ιδανικό οκτάωρο ύπνου, όμως οι ώρες που κοιμάστε και ξυπνάτε μεταβάλλονται συνεχώς; Αυτή η φαινομενικά αθώα συνήθεια ενδέχεται να επηρεάζει την ψυχική σας υγεία περισσότερο από όσο πιστεύετε. Μια νέα μεγάλη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας