Δημογραφικό: Πώς μπορεί να ανατραπεί – Τι λέει νέα έρευνα για την πτώση των γεννήσεων από το ‘80 και μετά

Date:

Το δημογραφικό έχει πρόσφατα αναδειχθεί σε «μέγα-πρόβλημα» και επικεντρώνεται κυρίως στις γεννήσεις, καθώς αυτές μετά από μια περίοδο σταθεροποίησής τους γύρω από τις 150 χιλιάδες ετησίως κατά μέσο όρο τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, συρρικνώνονται μετά το 1980, η πτώση τους ανακόπτεται προσωρινά την πρώτη δεκαετία του 2000 και συνεχίζεται έκτοτε. Όπως δε οι θάνατοι αυξάνονται εξαιτίας της γήρανσης, η διαφοροποιημένη πορεία γεννήσεων και θανάτων είχε επιπτώσεις και στο φυσικό ισοζύγιο καθώς αυτό περιορίζεται συνεχώς, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2000, για να μετατραπεί από θετικό σε αρνητικό μετά το 2010.

Πρόκειται για κάποια από τα συμπεράσματα που αναφέρονται σε ψηφιακό δελτίο του νεο-δημιουργηθέντος Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών(ΙΔΕΜ) με θέμα «Η γονιμότητα των γενεών στην Ελλάδα και το περιβάλλον για την απόκτηση των παιδιών τους».

Οι συγγραφείς του άρθρου αυτού (οι καθ. Βύρων Κοτζαμάνης και Αναστασία Κωστάκη, ιδρυτικά μέλη του ΙΔΕΜ) σημειώνουν ότι αν η μείωση των γεννήσεων μετά το 2009 οφείλεται και στη μείωση του πλήθους των γυναικών 20-44 ετών (– 25% ανάμεσα στο 2009 και το 2023) δεν ισχύει το ίδιο και για τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 καθώς οι 20-44 ετών αυξήθηκαν κατά 25% ανάμεσα στα τέλη του ‘70 και τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2000.

Ο υποδιπλασιασμός των γεννήσεων ανάμεσα στη δεκαετία του 2010 κατά την οποία δεν αναμένεται να υπερβούν τις 770 χιλ. και σε αυτήν του ‘50 (1,542 εκατ.) αναφέρουν οι δυο καθηγητές, οφείλεται βασικά στη συνεχή σχεδόν μείωση του μέσου αριθμού παιδιών που έφεραν στον κόσμο οι μετά το 1930 γενεές. Ειδικότερα, σημαντικές αλλαγές, κατ’ αυτούς, χαρακτηρίζουν τη γονιμότητα των γυναικών που γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1930-35 και το 1995, των γενεών δηλαδή από τις οποίες προέρχονται όλες σχεδόν οι από το 1955 και μέχρι σήμερα γεννήσεις. Οι μεγαλύτερες από τις γυναίκες αυτές, όσες γεννήθηκαν από το 1930 έως και τα μέσα ης δεκαετίας του 1950 έκαναν 2,25-2,00 παιδιά γύρω από τα 28 τους. Όσες όμως, γεννήθηκαν μετά τα τέλη της δεκαετίας του ‘50, άρχισαν να περιορίζουν γρήγορα τον αριθμό τους και να τα κάνουν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία: 1,90 παιδιά και στα 26 τους, αυτές που γεννήθηκαν γύρω από το 1960, λιγότερα από 1,5 κατά μέσο όρο όσες έχουν γεννηθεί γύρω από το 1985 αλλά σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία, στα 31,5 έτη.

Πού οφείλεται η πτώση της γονιμότητας

Η πτώση αυτή της γονιμότητας που αποτυπώνεται και στη, μετά το 1980, μεγάλη μείωση των γεννήσεων συνδυάζεται, σύμφωνα με τους ερευνητές, με δυο σημαντικές αλλαγές:

ι) τη μείωση των 3 και άνω γεννήσεων και

ιι) την προοδευτική αύξηση των γυναικών/ζευγαριών που δεν αποκτούν παιδιά, των ποσοστών δηλαδή ατεκνίας που από 12-14% στις γενεές 1960 αυξάνεται στο 22-24% σε αυτές που γεννήθηκαν γύρω από το 1985.

Η αύξηση της ατεκνίας σε συνδυασμό με τη μείωση των πιθανοτήτων όσων έχουν ένα πρώτο παιδί να κάνουν ένα δεύτερο και όσων έχουν κάνει το δεύτερο να κάνουν ένα τρίτο, επηρεάζει αναπόφευκτα και τον μέσο αριθμό παιδιών που απέκτησαν οι γενεές αυτές: από 2.250 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1930 σε λιγότερα από 1.500 στις 1.000 που γεννήθηκαν γύρω από το 1985 (δηλ. στις εγγονές τους).

Πώς μπορεί να αυξηθεί η γονιμότητα

Οι δυο δημογράφοι θέτουν και το ερώτημα αν είναι δυνατόν να αυξηθεί η γονιμότητα (ο αριθμός δηλαδή των παιδιών) στις νεότερες γενεές και αν ναι, πώς. Εκτιμούν ότι η αύξηση του αριθμού παιδιών που θα φέρουν στον κόσμο τις αμέσως επόμενες δεκαετίες οι νεότερες γενεές, δεν είναι ανέφικτη αν δημιουργηθεί και στη χώρα μας ένα εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για την απόκτησή τους.

Αυτό θα επιτρέψει μεσο-μακροπρόθεσμα την αύξησή των γεννήσεων από τα σημερινά ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (72,5 χιλ. το 2023), και, προοδευτικά, αργότερα, ένα πολύ πιο ισορροπημένο ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων και μια επιβράδυνση της γήρανσης. Για να γίνει αυτό απαιτείται το «κλείσιμο» της διαφοράς ανάμεσα στον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν και σε αυτόν που κάνουν οι διαδοχικές γενεές, η προοδευτική δηλαδή αύξηση από 1,45 παιδιά που έφεραν στον κόσμο όσες γυναίκες γεννήθηκαν γύρω από το 1985 σε 1,8-1,9 αυτές που έχουν γεννηθεί μετά το 2010.

Τα όποια μέτρα ληφθούν θα πρέπει να είναι επικεντρωμένα στο παιδί και την οικογένειά του ανεξάρτητα από τη μορφή της (συμβίωση με ή χωρίς σύμφωνο, γάμος…) και να στοχεύουν κυρίως στη σημαντική μείωση του (άμεσου και έμμεσου) οικονομικού κόστους του, στην εναρμόνιση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή, στην άρση των έμφυλων διακρίσεων τόσο στον δημόσιο όσο και στην ιδιωτικό βίο, στην αύξηση όχι μόνον των ποσοστών απασχόλησης των γενεών αυτών αλλά και των διαθέσιμων μισθών-εισοδημάτων τους, στη ταχύτατη επίλυση του στεγαστικού προβλήματος που αυτές αντιμετωπίζουν στα μεγάλα κυρίως αστικά κέντρα, μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας, στην άρση του κλίματος αβεβαιότητας και στη μερική προστασία από κινδύνους που ενδεχομένως θα αντιμετωπίσουν στο μέλλον αυτές οι γενεές.

Μιλώντας δε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Κοτζαμάνης αναφέρει ότι η δημιουργία ενός περιβάλλοντας που θα ανακόψει την τάση απόκτησης λιγότερων παιδιών και θα επιτρέψει στις νεότερες γενεές να κάνουν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν (που είναι αρκετά περισσότερα από τα 1,4 που έχουν όσες γεννηθεί γύρω από το 1985) θα πρέπει να είναι ένας εκ των στόχων ενός «Εθνικού Σχεδίου για το δημογραφικό».

Η σύνταξη του Σχεδίου αυτού προϋποθέτει τη συνειδητοποίηση τού ότι γονιμότητα, θνησιμότητα και μετανάστευση συνδέονται με αμφίδρομες σχέσεις, επηρεάζονται από πλήθος εξωγενών της δημογραφίας μεταβλητών και ταυτόχρονα, επηρεάζουν και τις μεταβλητές αυτές. Το«Σχέδιο» κατ’ αυτόν, θα πρέπει να θέτει συγκεκριμένους -και όχι γενικούς-στόχους συμβατούς με αυτούς συγγενών πολιτικών, καθώς και τον ορίζοντα επίτευξής τους, αναγκαία προϋπόθεση για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των όποιων μέτρων υλοποιηθούν.

Χρειάζεται επίσης, αναφέρει, να ληφθούν υπόψη και οι σημαντικές αποκλίσεις των δημογραφικών δεικτών από τους μέσους εθνικούς όρους σε περιφερειακό επίπεδο υπενθυμίζοντας ότι αφενός, ο συνδυασμός και συγχρονισμός των μέτρων αυξάνει την αποτελεσματικότητά τους, αφετέρου, οι επιδοματικές πολιτικές έχουν περιορισμένη εμβέλεια αν δεν υπάρχει ένα ευνοϊκότατο για την απόκτηση παιδιών περιβάλλον.

Διαβάστε επίσης:

Δημογραφικό: Αρνητικό ρεκόρ για Ελλάδα – Στην 6η θέση παγκοσμίως στη γήρανση του πληθυσμού

Δημογραφικό: Είναι δυνατό να επιβραδυνθεί η μείωση και η γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας;

Υπογεννητικότητα: Δραματική η μείωση των γεννήσεων μέχρι το 2100 – Πού αναμένεται να αυξηθούν

[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Ορέστης Τζιόβας: Έκανα coming out, γιατί δεν υπάρχει σεβασμός στην κοινωνία για τη διαφορετικότητα

Πρέπει να γίνει έκρηξη για να «ξεκαταπιεστεί» κάποιος, πρόσθεσε

Δανάη Μπάρκα: Μικρή στο Κουκλέσι Ιωαννίνων, ντυνόμουν βοσκοπούλα στην γιορτή του τσοπάνη

Αν το γκουγκλάρετε, υπάρχει κι έχω και φωτογραφία, πρόσθεσε

Πέθανε ο δεύτερος σύζυγος της Αλίκης Βουγιουκλάκη, Γιώργος Ηλιάδης

Πέθανε ο δεύτερος σύζυγος της Αλίκης Βουγιουκλάκη, Γιώργος Ηλιάδης. Τη δυσάρεστη είδηση γνωστοποίησε ο δήμαρχος Λευκωσίας και εκλεγμένος Περιφερειάρχης Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης με μια ανάρτηση του στο Facebook. Ο δήμαρχος Λευκωσίας ήταν γαμπρός του Γιώργου Ηλιάδη. Καλό παράδεισο αγαπημένε μου πεθερέ.Posted by Constantinos Yiorkadjis on Monday, June 24, 2024 Ο Γιώργος Ηλιάδης, επιχειρηματίας και δημοσιογράφος, υπήρξε

Η Μιμή Ντενίση εύχεται στην κόρη της για τα γενέθλιά της – «Είμαι ευγνώμων που απέκτησα ένα τόσο καλό παιδί»

Με μια ανάρτηση στον λογαριασμό της στο Instagram, η Μιμή Ντενίση εύχεται στην κόρη της, Μαριτίνα για τα γενέθλιά της. «Χρόνια πολλά στη Μαριτίνα μου!! Στον θησαυρό και τη χαρά της ζωής μου», γράφει στην ανάρτηση που συνοδεύει με μια φωτογραφία της κόρης της. «Έχω ζήσει μεγάλες επιτυχίες και έντονες στιγμές ευτυχίας και είμαι ευγνώμων

Λαζόπουλος για Κουτσελίνη και υπόθεση Λύτρα: Αν δεν είχες χάμπουργκερ όταν σπούδαζες, σου δημιουργούσε «παρένθετη παραίσθηση του υποχονδρίου»

«Όταν χρειάστηκε να πάω να σπουδάσω, δεν είχα χάμπουργκερ, δεν είχα τσίζμπεργκερ να φάω», έλεγε πρόσφατα η Ζήνα Κουτσελίνη, μετά τη δήλωσή της για τον Απόστολο Λύτρα που προκάλεσε αντιδράσεις. Η δήλωσή της ότι «η καριέρα του Λύτρα πλήττεται μετά από αυτό το περιστατικό» προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, με την ίδια να προσπαθεί στη συνέχεια να

Γιώργος Θεοφάνους: Δεν μιλάμε με τη Νατάσα Θεοδωρίδου, δεν ξέρω αν θα ξαναέγραφα δίσκο για εκείνη

Ο γνωστός συνθέτης, Γιώργος Θεοφάνους, μίλησε σήμερα στην εκπομπή «Super Κατερίνα» του Alpha, όπου αναφέρθηκε και στη σχέση του με τη Νατάσα Θεοδωρίδου. «Δεν μιλάμε με τη Νατάσα, αλλά ρε παιδί μου έχει πει τόσο ωραία τραγούδια κι ούτε μπορώ να φανταστώ εκείνα τα τραγούδια με τη φωνή κάποιου άλλου», είπε. «Μην είμαστε άδικοι. Μου

Μαρία Γεωργιάδου: Είχαμε πάρει έγκριση από την ΕΡΤ, αλλά για κάποιο λόγο ακυρώθηκε

«Έχει τύχει να γράφω 18 συνεχόμενες ώρες ένα σενάριο. Ήταν ο Ήλιος και μετά η Άγρια Γη», είπε η Μαρία Γεωργιάδου. Η Μαρία Γεωργιάδου έδωσε συνέντευξη στην εκπομπή Happy Day και την Όλγα Λαφαζάνη. Η ηθοποιός και σεναριογράφος μίλησε, μεταξύ άλλων, για το νέο σίριαλ που ετοιμάζει.   «Εργάζομαι πάνω σε ένα σενάριο. Δεν θα

Η άβαφη Ελένη Μενεγάκη και η σέλφι από την Άνδρο – «Άλλη μια μέρα στον παράδεισο»

Αποτρίχωση στο μπικίνι: Ποια είναι η ιδανική για εσάς; Νεκρός από επίθεση καρχαρία ο θρύλος του σέρφινγκ, Tαμάγιο Πέρι – Είχε παίξει στην ταινία «Οι πειρατές της Καραϊβικής» Η άβαφη Ελένη Μενεγάκη και η σέλφι από την Άνδρο – «Άλλη μια μέρα στον παράδεισο» Το 14ο πακέτο κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας υιοθέτησε το Συμβούλιο

Αναστασία Γιούσεφ: Έχω δεχτεί σεξουαλική παρενόχληση από μαγαζάτορα

Για τις φορές που έχει πέσει θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης μίλησε η Αναστασία Γιούσεφ. Και αποκάλυψε πως αντέδρασε. «Σε προσβάλει και σου χαλάει την ψυχή» τόνισε η Αναστασία Γιούσεφ, μιλώντας στο ένθετο Secret των Παραπολιτικών και την δημοσιογράφο Σάσα Σταμάτη. Έχεις δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση; Ναι, έχω δεχτεί σεξουαλική παρενόχληση. Χρόνια πριν, από μαγαζάτορα πάλι. Μόλις με

Απόστολος Λύτρας: Το «επεισόδιο» με κρατούμενο αστυνομικό στον Κορυδαλλό

Απόστολος Λύτρας: Το «επεισόδιο» με κρατούμενο αστυνομικό στον Κορυδαλλό Δευτέρα, 24.6.2024, 10:55 Zappit@ZAPPIT_ Το πρώτο του σαββατοκύριακο πέρασε ο Απόστολος Λύτρας στον Κορυδαλλό. Ο Απόστολος Λύτρας πέρασε το πρώτο του σαββατοκύριακο στις φυλακές Κορυδαλλού, μετά την προφυλάκισή του για τον ξυλοδαρμό της συζύγου του, Σοφίας Πολυζωγοπούλου και για τη μετέπειτα παραβίαση των περιοριστικών όρων. Πληροφορίες

Τραϊάνα Ανανία σε Σταματίνα Τσιμτσιλή: “Θες να παντρευτούμε αν χωρίσεις;”

Η Τραϊάνα Ανανία φιλοξενήθηκε στο Happy Day και μίλησε για το ρέικι και για τα επαγγελματικά της. Οι ατάκες και η διάθεσή της ενθουσίασαν

Ημικρανία: Ποιες θεραπείες προτιμούν οι ασθενείς όταν πονάνε σε Ελλάδα και Κύπρο

Οι ασθενείς κρίνουν ως πιο σημαντική παράμετρο την αποτελεσματικότητα στην αναλγητική θεραπεία για την ημικρανία. Η ταχύτητα δράσης, η αποτελεσματικότητα ταυτόχρονα με την ασφάλεια, αλλά και η δραστική μείωση των επεισοδίων αποτελούν για τους ασθενείς με ημικρανία στην Ελλάδα τις κύριες προτεραιότητές τους, όταν λαμβάνουν θεραπεία για την πρόληψη και αντιμετώπιση των ημικρανικών κρίσεων. Αυτό