Εξέταση μαστογραφίας: Η δύναμη της πρόληψης – Από την ενημέρωση στην πράξη

Date:

Η μαιευτήρας-γυναικολόγος Αικατερίνη-Γαβριέλα Γιαννακάκη εξηγεί πότε ξεκινά ο έλεγχος, τι αλλάζει όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος και ποιες γυναίκες δικαιούνται δωρεάν εξέταση μέσω του «Προλαμβάνω».

Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια στις γυναίκες και μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο. Όταν εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, οι πιθανότητες ίασης είναι υψηλότερες, ενώ συχνά υπάρχει η δυνατότητα λιγότερο εκτεταμένων επεμβάσεων και θεραπειών. Ωστόσο, πολλές γυναίκες αναβάλλουν τη μαστογραφία, είτε λόγω καθημερινών υποχρεώσεων είτε από φόβο για το αποτέλεσμα. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος, όμως, απευθύνεται ακριβώς στις γυναίκες που δεν έχουν συμπτώματα, γιατί στόχος του είναι να εντοπίσει τη νόσο πριν αυτή γίνει αντιληπτή.

Εξέταση μαστογραφίας – Μια εξέταση λίγων λεπτών με σημαντικό όφελος

Η μαστογραφία είναι ακτινολογική εξέταση χαμηλής δόσης ακτινοβολίας, που επιτρέπει την ανίχνευση αλλοιώσεων πριν γίνουν ψηλαφητές, καθώς και ύποπτων μικροαποτιτανώσεων, που ενδέχεται να σχετίζονται με πρώιμες μορφές καρκίνου. Η συμπίεση του μαστού διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και είναι απαραίτητη, καθώς βελτιώνει την ποιότητα της εικόνας και μειώνει τη δόση ακτινοβολίας.

Από ποια ηλικία και κάθε πότε πρέπει να γίνεται η μαστογραφία;

  • Γύρω στα 25 έτη: εκτίμηση του ατομικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
  • Από τα 40 έτη: για τις γυναίκες χωρίς αυξημένο κίνδυνο, τακτική μαστογραφία ανά ένα έως δύο χρόνια.
  • Από τα 45 έως τα 74 έτη: δυνατότητα δωρεάν μαστογραφίας μέσω του προγράμματος «Προλαμβάνω».

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες διαφέρουν ως προς την ηλικία έναρξης και τη συχνότητα του ελέγχου, ενώ αρκετές επιστημονικές εταιρείες συστήνουν ετήσια μαστογραφία από τα 40 έτη. Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα εξατομικεύεται με βάση την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου κάθε γυναίκας.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «Προλαμβάνω», στο πλαίσιο της δράσης «Φώφη Γεννηματά», παρέχει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία σε γυναίκες 45–74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες, που διαθέτουν ΑΜΚΑ και πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής.

Σε περίπτωση ευρημάτων, προβλέπονται επίσης δωρεάν υπερηχογράφημα και κλινική εξέταση του μαστού. Ο κατάλογος των συνεργαζόμενων διαγνωστικών κέντρων είναι διαθέσιμος στην επίσημη ιστοσελίδα του προγράμματος «Προλαμβάνω».

Αυξημένος κίνδυνος: τι αλλάζει στην παρακολούθηση;

Γυναίκες με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών, παθογόνες μεταλλάξεις σε γονίδια όπως τα BRCA1 και BRCA2, ακτινοθεραπεία στον θώρακα σε νεαρή ηλικία ή ιστολογικές αλλοιώσεις όπως η άτυπη υπερπλασία, χρειάζονται ιδιαίτερη αξιολόγηση.

Σε αυτές ο έλεγχος ξεκινά συχνά νωρίτερα και μπορεί να περιλαμβάνει ετήσια μαγνητική τομογραφία μαστών και μαστογραφία. Όταν υπάρχουν ενδείξεις κληρονομικής προδιάθεσης, συστήνεται γενετική συμβουλευτική και, κατά περίπτωση, γενετικός έλεγχος. Σε γυναίκες πολύ υψηλού κληρονομικού κινδύνου συζητούνται επίσης φαρμακευτικές ή χειρουργικές παρεμβάσεις μείωσης του κινδύνου, ύστερα από πλήρη ενημέρωση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πυκνότητα των μαστών. Οι πυκνοί μαστοί αφορούν σχεδόν μία στις δύο γυναίκες που υποβάλλονται σε μαστογραφία, αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου και μπορεί να δυσχεραίνουν την ανίχνευση αλλοιώσεων.

Ανάλογα με το προφίλ κινδύνου, μπορεί να συστηθεί συμπληρωματικό υπερηχογράφημα, ενώ για τις γυναίκες 50–70 ετών με εξαιρετικά πυκνούς μαστούς η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Απεικόνισης Μαστού (EUSOBI) συστήνει συμπληρωματική μαγνητική τομογραφία ανά δύο έως τέσσερα χρόνια.

Από την ενημέρωση στην πράξη

Οι γυναίκες που έχουν έμμηνο ρύση μπορούν να προγραμματίζουν τη μαστογραφία τις ημέρες μετά την περίοδο, όταν οι μαστοί είναι λιγότερο ευαίσθητοι. Η εξέταση, ωστόσο, μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου. Την ημέρα της εξέτασης καλό είναι να αποφεύγονται τα αποσμητικά, οι κρέμες και οι πούδρες στο στήθος και στη μασχάλη, ενώ είναι χρήσιμο να προσκομίζονται οι προηγούμενες εξετάσεις για σύγκριση.

Κάθε γνωμάτευση μαστογραφίας πρέπει να αναφέρει δύο βασικά στοιχεία, σύμφωνα με το διεθνές σύστημα BI-RADS: την πυκνότητα των μαστών (από A, λιγότερο πυκνοί, έως D, εξαιρετικά πυκνοί) και την τελική κατηγορία BI-RADS, από 0 έως 6. Η κατηγορία αυτή δείχνει αν η εξέταση είναι φυσιολογική, αν το εύρημα είναι καλόηθες ή αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται επιπλέον απεικονιστικές εξετάσεις, ώστε να χαρακτηριστεί με ακρίβεια ένα εύρημα.

Το υπερηχογράφημα, παρά τη διαγνωστική του αξία, δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία στον προσυμπτωματικό έλεγχο.

Οι περισσότερες γυναίκες που εμφανίζουν καρκίνο του μαστού δεν έχουν γνωστό οικογενειακό ιστορικό. Κάθε νέα αλλαγή στον μαστό, όπως ψηλαφητό ογκίδιο, αυτόματο έκκριμα ή πρόσφατη εισολκή της θηλής ή αλλαγή στο δέρμα, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση, ακόμη και αν η τελευταία μαστογραφία ήταν φυσιολογική.

Η μαστογραφία δεν εμποδίζει την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού. Συμβάλλει, όμως, στην έγκαιρη διάγνωσή του και στη μείωση της θνησιμότητας. Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα και η πρόληψη αποκτά αξία όταν γίνεται πράξη.

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Εξετάσεις αίματος: Είναι τα φυσιολογικά όρια ίδια για όλους; Γιατί ένας αριθμός δεν αρκεί για τη διάγνωση

Μια τιμή λίγο πάνω ή κάτω από τα φυσιολογικά όρια μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, ενώ ένα αποτέλεσμα εντός ορίων συχνά δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Είναι όμως τόσο απλή η ερμηνεία των αποτελεσμάτων στις εξετάσεις αίματος; Γιατί τα αποτελέσματα χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση και τι πρέπει να γνωρίζουμε πριν βγάλουμε μόνοι μας συμπεράσματα; Οι εξετάσεις αίματος αποτελούν ένα

«Σύμμαχος» της ψυχοθεραπείας η άσκηση για τους πάσχοντες από κατάθλιψη

Η σωματική άσκηση δεν ωφελεί μόνο τη φυσική κατάσταση και την ψυχική διάθεση. Σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, μπορεί να λειτουργήσει και ως ένα είδος «προετοιμασίας» του εγκεφάλου, ενισχύοντας τα οφέλη της ψυχοθεραπείας σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ήπια έως μέτρια κατάθλιψη. Μια διεθνής κλινική μελέτη, που δημοσιεύεται στο Mental Health and Physical Activity, διαπίστωσε ότι

Άνοια με σωμάτια Lewy: Τι είναι η ασθένεια από την οποία πέθανε ο Πάτρικ Στιούαρτ

Υπολογίζεται ότι η άνοια με σωμάτια Lewy αντιπροσωπεύει ποσοστό έως και 14% των περιστατικών άνοιας. Από νόσο Αλτσχάιμερ και άνοια με σωμάτια Lewy πέθανε ο ηθοποιός Πάτρικ Στιούαρτ, όπως επιβεβαίωσε το πιστοποιητικό θανάτου του που δόθηκε χθες (19.11.2026) στη δημοσιότητα. Ο 86χρονος πρωταγωνιστής των ταινιών X-Men και Star Wars άφησε την τελευταία του πνοή στις

Αλτσχάιμερ: Ελπίδες από την πρώτη μελέτη με εγχύσεις βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλο

Τι έδειξαν οι δοκιμές στους πρώτους έξι ασθενείς. Συγκρατημένα αισιόδοξοι οι ερευνητές, χρειάζονται κι άλλες μελέτες. Μικρός αριθμός πασχόντων από νόσο Αλτσχάιμερ παρουσίασαν βελτίωση στις νοητικές δεξιότητές τους, έπειτα από την έγχυση βλαστοκυττάρων απ’ ευθείας στον εγκέφαλό τους. Το εύρημα αυτό δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στους γιατρούς, οι οποίοι ελπίζουν ότι θα μπορέσουν με τις εγχύσεις

To doomscrolling είναι πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας, λένε οι επιστήμονες

Περισσότεροι από ένας στους 10 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο κάνουν προβληματική χρήση του διαδικτύου. Η προβληματική χρήση εθιστικών χαρακτηριστικών του Ίντερνετ, όπως η ατελείωτη κύλιση (scroll) και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, πρέπει να θεωρηθεί μείζον πρόβλημα δημοσίας υγείας, αναφέρουν επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο. Σε έκθεσή τους που δημοσιεύεται στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet

Άνοια: Πότε μπορεί ο γάμος να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο

Τα ευρήματα μελέτης στη Γαλλία που διήρκησε σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τι λένε οι ερευνητές. Ο δυστυχισμένος γάμος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Γαλλία. Αιτία είναι η μοναξιά που προκαλεί και η οποία δεν αποτελεί μία παροδική, αλλά χρόνια κατάσταση. Η σχετική μελέτη έδειξε ότι γενικώς η χρόνια

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας» «Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη:

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική

Ιλαρά: Ο κόσμος δεν ξέρει πόσο επικίνδυνη είναι, δείχνει έρευνα – Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές

Σχεδόν ένας στους τρεις ασθενείς που νοσεί από ιλαρά, παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές. Περισσότεροι από 8 στους 10 ενήλικες δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η ιλαρά για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, αφού δεν γνωρίζουν ούτε τις επιπλοκές, ούτε και τη θνησιμότητά της, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση. Σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, εξ άλλου