«Σύμμαχος» της ψυχοθεραπείας η άσκηση για τους πάσχοντες από κατάθλιψη

Date:

Η σωματική άσκηση δεν ωφελεί μόνο τη φυσική κατάσταση και την ψυχική διάθεση. Σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα, μπορεί να λειτουργήσει και ως ένα είδος «προετοιμασίας» του εγκεφάλου, ενισχύοντας τα οφέλη της ψυχοθεραπείας σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ήπια έως μέτρια κατάθλιψη.

Μια διεθνής κλινική μελέτη, που δημοσιεύεται στο Mental Health and Physical Activity, διαπίστωσε ότι ένα πρόγραμμα σωματικής δραστηριότητας διάρκειας 12 εβδομάδων πριν την έναρξη της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας (CBT), συνδέθηκε με βελτιώσεις στη μνήμη και τη μάθηση κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπευτικής παρέμβασης.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το «κλειδί» βρίσκεται στη νευροπλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται, να αναδιοργανώνεται και να δημιουργεί νέες νευρωνικές συνδέσεις. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η άσκηση μπορεί να ενεργοποιεί βιολογικούς μηχανισμούς που διευκολύνουν τη γνωστική βελτίωση, προσφέροντας μια νέα προοπτική για τον συνδυασμό σωματικής δραστηριότητας και ψυχοθεραπείας.

Η ορμόνη που συνδέει την άσκηση με τη λειτουργία του εγκεφάλου

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ο ινσουλινοειδής αυξητικός παράγοντας 1 (IGF-1), μια ορμόνη που συμμετέχει σε διαδικασίες απαραίτητες για την προστασία των νευρικών κυττάρων και τον σχηματισμό νέων νευρώνων. Οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι η σωματική δραστηριότητα επηρέαζε τη ρύθμιση του IGF-1, ενώ οι αλλαγές αυτές, σε συνδυασμό με τη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής φυσικής κατάστασης, συνδέονταν με καλύτερες επιδόσεις σε γνωστικές δοκιμασίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι επιδόσεις σε τεστ μνήμης και λεκτικής μάθησης, δύο λειτουργιών που συχνά επηρεάζονται από την κατάθλιψη.

Σύμφωνα με τον André de Oliveira Werneck, ερευνητή και συνεργάτη του Πανεπιστημίου Wisconsin–Madison και του Κέντρου Επιδημιολογικής Έρευνας για τη Διατροφή και την Υγεία του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο, εξηγεί ότι τα οφέλη τόσο της άσκησης, όσο και της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι γνωστά. Η νέα μελέτη διερευνά πώς οι δύο αυτές παρεμβάσεις μπορούν να συνδυαστούν για μεγαλύτερο όφελος. Σύμφωνα με τον ερευνητή, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η φυσική δραστηριότητα μπορεί να προηγείται της ψυχοθεραπείας, ενεργοποιώντας μηχανισμούς που δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες για τη μετέπειτα θεραπευτική διαδικασία.

Η κατάθλιψη δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεση

Παρ’ ότι η κατάθλιψη συνδέεται κυρίως με την επίμονη θλίψη, την απελπισία και την απώλεια ενδιαφέροντος για άλλοτε αγαπημένες δραστηριότητες, οι επιπτώσεις της δεν περιορίζονται στη συναισθηματική κατάσταση. Η διαταραχή συνοδεύεται από χημικές και δομικές μεταβολές στον εγκέφαλο, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη γνωστική λειτουργία. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη συγκέντρωση, τη μνήμη, την προσοχή και τις εκτελεστικές λειτουργίες, δηλαδή τις νοητικές διεργασίες που μας επιτρέπουν να οργανώνουμε τις καθημερινές μας υποχρεώσεις, να σχεδιάζουμε ενέργειες και να λαμβάνουμε αποφάσεις.

Στη μελέτη συμμετείχαν αρχικά 120 ενήλικες με διεγνωσμένη καταθλιπτική διαταραχή, από τους οποίους οι 74 ολοκλήρωσαν όλα τα στάδια του ερευνητικού πρωτοκόλλου. Η παρέμβαση περιλάμβανε 2 διαδοχικές φάσεις: Αρχικά 12 εβδομάδες σωματικής άσκησης και, στη συνέχεια, 12 εβδομάδες γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες, ανάλογα με το είδος και την ένταση της δραστηριότητας που ακολούθησαν στην πρώτη φάση:

  • Η 1η ομάδα πραγματοποίησε άσκηση υψηλότερης έντασης, με δραστηριότητες όπως τρέξιμο, ποδηλασία και κυκλική αερόβια προπόνηση. Η ένταση αντιστοιχούσε στο 55-80% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας.
  • Η 2η ομάδα ακολούθησε ένα ηπιότερο πρόγραμμα, που περιλάμβανε περπάτημα, χαλαρή ποδηλασία και διατάσεις, σε ένταση 20%-30% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας.
  • Η 3η ομάδα αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου και δεν συμμετείχε σε οργανωμένη σωματική δραστηριότητα κατά την αρχική περίοδο.

Στη διάρκεια της έρευνας πραγματοποιήθηκαν 3 σειρές αξιολογήσεων, οι οποίες περιλάμβαναν εξετάσεις φυσικής κατάστασης και οξυγόνωσης, μετρήσεις αιματολογικών παραμέτρων και νευρογνωστικές δοκιμασίες. Στόχος ήταν να καταγραφούν τόσο οι βιολογικές μεταβολές, όσο και η εξέλιξη των γνωστικών επιδόσεων.

Ποιο είδος άσκησης είχε τα μεγαλύτερα οφέλη

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι συμμετείχαν στο πιο απαιτητικό πρόγραμμα άσκησης παρουσίασαν τη μεγαλύτερη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής τους ικανότητας. Η ίδια ομάδα κατέγραψε επίσης τις σημαντικότερες βελτιώσεις στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και την οπτική προσοχή. Ωστόσο, σε ορισμένες δοκιμασίες μνήμης, οι επιδόσεις των δύο ομάδων που ασκούνταν δεν παρουσίασαν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ο χρόνος εμφάνισης των βελτιώσεων. Τα σημαντικότερα οφέλη καταγράφηκαν κατά τη δεύτερη φάση της παρέμβασης, την ψυχοθεραπεία. Οι βελτιώσεις συνδέθηκαν με τις αλλαγές στην καρδιοαναπνευστική ικανότητα και στους ορμονικούς δείκτες που διαμορφώθηκαν την περίοδο της άσκησης.

Όπως διευκρινίζει ο δρ. Werneck, η σωματική δραστηριότητα δεν ενίσχυσε άμεσα όλες τις επιδράσεις της ψυχοθεραπείας, φάνηκε όμως να λειτουργεί ως μια μορφή βιολογικής προετοιμασίας.

Γιατί χρειάζεται συνδυαστική αντιμετώπιση

Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η αντιμετώπιση της κατάθλιψης δεν πρέπει να εστιάζει αποκλειστικά στα ψυχολογικά συμπτώματα, αλλά να λαμβάνει υπόψη τη συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενούς. Σύμφωνα με τον δρ. Werneck, άνθρωποι με σοβαρές ψυχικές διαταραχές παρουσιάζουν διαφορά στο προσδόκιμο ζωής, που ξεπερνά τα 10 χρόνια. Ο ίδιος υποστηρίζει την ανάγκη για θεραπευτικά μοντέλα που συνδυάζουν βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να διαχειριστεί αρνητικά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς, να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθησή του και να βελτιώσει τις κοινωνικές του σχέσεις. Από την άλλη πλευρά, η άσκηση δρα σε διαφορετικό επίπεδο, προσφέροντας βιολογικά οφέλη, όπως ο περιορισμός της φλεγμονής και η ενίσχυση ουσιών που συμβάλλουν στην προστασία εγκεφαλικών περιοχών που σχετίζονται με τη μνήμη και τα συναισθήματα. Οι δύο παρεμβάσεις, επομένως, ενδέχεται να λειτουργούν συμπληρωματικά, επηρεάζοντας αλληλοσυνδεόμενες πλευρές της κατάθλιψης.

Το επόμενο ερώτημα: Άσκηση πριν από κάθε συνεδρία;

Τα αποτελέσματα της έρευνας έχουν ήδη οδηγήσει στον σχεδιασμό μιας νέας κλινικής δοκιμής στις ΗΠΑ, στην οποία συμμετέχουν 100 εθελοντές. Σε αυτή, οι επιστήμονες θα εξετάσουν ένα διαφορετικό θεραπευτικό πρωτόκολλο: Οι συμμετέχοντες θα πραγματοποιούν 30 λεπτά σωματικής δραστηριότητας αμέσως πριν από τη συνεδρία γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας. Στόχος είναι να συγκριθούν τα αποτελέσματα των δύο προσεγγίσεων.

Παρ’ ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να καθοριστεί το καταλληλότερο θεραπευτικό πρωτόκολλο, η νέα έρευνα αναδεικνύει μια ενδιαφέρουσα προοπτική: Η άσκηση μπορεί να μην αποτελεί απλώς ένα συμπληρωματικό μέσο βελτίωσης της διάθεσης, αλλά κι έναν τρόπο να προετοιμάζεται ο εγκέφαλος, ώστε να αξιοποιεί καλύτερα συγκεκριμένα οφέλη της ψυχοθεραπείας.

Διαβάστε επίσης

Κατάθλιψη: Μελέτη σε 30.000 ασθενείς αποκαλύπτει τα 3 πιο αποτελεσματικά αντικαταθλιπτικά

Μία ώρα τον μήνα στο μουσείο μειώνει άγχος και κατάθλιψη – Η τέχνη «σύμμαχος» υγείας

Γιατί οι νέοι σήμερα δεν αισθάνονται ψυχικά τόσο καλά όσο οι προηγούμενες γενιές – Μία ανησυχητική παγκόσμια τάση

[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Άνοια με σωμάτια Lewy: Τι είναι η ασθένεια από την οποία πέθανε ο Πάτρικ Στιούαρτ

Υπολογίζεται ότι η άνοια με σωμάτια Lewy αντιπροσωπεύει ποσοστό έως και 14% των περιστατικών άνοιας. Από νόσο Αλτσχάιμερ και άνοια με σωμάτια Lewy πέθανε ο ηθοποιός Πάτρικ Στιούαρτ, όπως επιβεβαίωσε το πιστοποιητικό θανάτου του που δόθηκε χθες (19.11.2026) στη δημοσιότητα. Ο 86χρονος πρωταγωνιστής των ταινιών X-Men και Star Wars άφησε την τελευταία του πνοή στις

Αλτσχάιμερ: Ελπίδες από την πρώτη μελέτη με εγχύσεις βλαστοκυττάρων στον εγκέφαλο

Τι έδειξαν οι δοκιμές στους πρώτους έξι ασθενείς. Συγκρατημένα αισιόδοξοι οι ερευνητές, χρειάζονται κι άλλες μελέτες. Μικρός αριθμός πασχόντων από νόσο Αλτσχάιμερ παρουσίασαν βελτίωση στις νοητικές δεξιότητές τους, έπειτα από την έγχυση βλαστοκυττάρων απ’ ευθείας στον εγκέφαλό τους. Το εύρημα αυτό δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία στους γιατρούς, οι οποίοι ελπίζουν ότι θα μπορέσουν με τις εγχύσεις

To doomscrolling είναι πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας, λένε οι επιστήμονες

Περισσότεροι από ένας στους 10 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο κάνουν προβληματική χρήση του διαδικτύου. Η προβληματική χρήση εθιστικών χαρακτηριστικών του Ίντερνετ, όπως η ατελείωτη κύλιση (scroll) και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, πρέπει να θεωρηθεί μείζον πρόβλημα δημοσίας υγείας, αναφέρουν επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο. Σε έκθεσή τους που δημοσιεύεται στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet

Άνοια: Πότε μπορεί ο γάμος να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο

Τα ευρήματα μελέτης στη Γαλλία που διήρκησε σχεδόν τρεις δεκαετίες. Τι λένε οι ερευνητές. Ο δυστυχισμένος γάμος μπορεί να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια, προειδοποιούν επιστήμονες από τη Γαλλία. Αιτία είναι η μοναξιά που προκαλεί και η οποία δεν αποτελεί μία παροδική, αλλά χρόνια κατάσταση. Η σχετική μελέτη έδειξε ότι γενικώς η χρόνια

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας» «Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη:

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική

Ιλαρά: Ο κόσμος δεν ξέρει πόσο επικίνδυνη είναι, δείχνει έρευνα – Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές

Σχεδόν ένας στους τρεις ασθενείς που νοσεί από ιλαρά, παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές. Περισσότεροι από 8 στους 10 ενήλικες δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η ιλαρά για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, αφού δεν γνωρίζουν ούτε τις επιπλοκές, ούτε και τη θνησιμότητά της, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση. Σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, εξ άλλου

Συνέδριο Social 4 Cancer: Στο επίκεντρο οι ανάγκες των ογκολογικών ασθενών

Το 1ο Συνέδριο SOCIAL 4 CANCER από το Κάπα3 φέρνει στο προσκήνιο τις κοινωνικές, ψυχολογικές και πρακτικές διαστάσεις της εμπειρίας του καρκίνου To Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 διοργανώνει το πρώτο Συνέδριο Social 4 Cancer, με κεντρικό θέμα «Καθοδήγηση στην Ογκολογική Φροντίδα – Υποστήριξη Πέρα από τη Θεραπεία». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 28 και 29

Γυναικεία τριχόπτωση: Εντοπίστηκαν νέοι κλινικοί δείκτες που «προειδοποιούν» για δυσμενή εξέλιξη

Ποιοι παράγοντες συνδέονται με τις βαρύτερες μορφές της γυναικείας τριχόπτωσης. Η διαγνωστική αξία της τριχοσκόπησης. Η γυναικεία τριχόπτωση είναι μια συχνή και χρόνια διαταραχή του τριχωτού της κεφαλής, η οποία επηρεάζει σημαντικά την εμφάνιση, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η κλινική της εικόνα παρουσιάζει διακυμάνσεις τόσο ως προς τη βαρύτητα όσο και ως