«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;» – Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες

Date:

Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας»

«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;»

Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη: «Είναι καρκίνος; Πρέπει να χειρουργηθώ; Πόσο επείγει; Μπορεί να αφαιρεθεί; Θα είμαι ο ίδιος άνθρωπος μετά το χειρουργείο;».

«Και όμως, από εκείνο το κοινό σημείο εκκίνησης, οι δρόμοι των τριών αυτών ανθρώπων θα χωρίσουν εντελώς. Γιατί η πρώτη απάντηση που πρέπει να γνωρίζει ένας ασθενής είναι ίσως και η σημαντικότερη: η φράση “όγκος εγκεφάλου” δεν αποτελεί από μόνη της μία συγκεκριμένη διάγνωση», επισημαίνει ο κ. Παντελής Σταυρινού, Διευθυντής Νευροχειρουργός στο Metropolitan Hospital  & Επ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανία.

«Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι όγκων του εγκεφάλου, με εντελώς διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και πρόγνωση. Κάποιοι είναι καλοήθεις και μπορεί να παραμείνουν σταθεροί για χρόνια. Άλλοι αναπτύσσονται αργά αλλά, λόγω της θέσης τους, μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα. Υπάρχουν επίσης πρωτοπαθείς κακοήθεις όγκοι του εγκεφάλου, αλλά και μεταστάσεις από βλάβες που ξεκίνησαν σε κάποιο άλλο όργανο.

Κυρίως, όμως, δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς την ίδια θεραπεία», προσθέτει  ο ειδικός και συνεχίζει εξηγώντας τις τρεις διαφορετικές περιπτώσεις των ασθενών:

Η πρώτη περίπτωση ασθενούς: Ένας όγκος που ίσως δεν χρειάζεται να πειράξουμε

Μια γυναίκα 58 ετών κάνει μαγνητική εγκεφάλου για επίμονους πονοκεφάλους. Η εξέταση αποκαλύπτει ένα μικρό μηνιγγίωμα. Δεν προκαλεί πίεση στον εγκέφαλο, δεν σχετίζεται με κάποιο νευρολογικό σύμπτωμα και όλα τα χαρακτηριστικά του στη μαγνητική συνηγορούν υπέρ ενός καλοήθους όγκου.

Η πρώτη της ερώτηση είναι αναμενόμενη: «Πρέπει να χειρουργηθώ;».

Η απάντηση μπορεί να είναι ένα εμφατικό «όχι».

«Ένα τυχαία διαγνωσμένο, μικρό και ασυμπτωματικό μηνιγγίωμα δεν χρειάζεται αυτομάτως χειρουργείο. Σε πολλές περιπτώσεις, η σωστή αντιμετώπιση είναι η παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες. Εάν παραμένει σταθερό και ο ασθενής δεν εμφανίζει συμπτώματα, μπορεί να μη χρειαστεί ποτέ θεραπεία.

Αυτή ακριβώς η προσέγγιση -η διαφοροποίηση των ασθενών με βάση τον κίνδυνο, ώστε να χειρουργούνται όσοι πραγματικά ωφελούνται και να παρακολουθούνται με ασφάλεια οι υπόλοιποι- αποτελεί τον πυρήνα των σύγχρονων ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών για τα μηνιγγιώματα, στη συγγραφή των οποίων είχα την τιμή να συμμετάσχω.

Το συμπέρασμα για τον ασθενή είναι ουσιαστικό: στη νευροχειρουργική, σωστή θεραπεία δεν σημαίνει πάντα χειρουργείο.

Η ηλικία και η γενική κατάσταση του ασθενούς, το μέγεθος και η θέση του όγκου, η πιθανή αύξησή του στον χρόνο και κυρίως η σχέση του με κρίσιμες δομές του εγκεφάλου είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμηθούν, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση», αναφέρει.

Ο δεύτερος ασθενής: Όταν ο όγκος πρέπει να αφαιρεθεί, αλλά το «να βγει όλος» δεν είναι ο μοναδικός στόχος

Ένας άνδρας 45 ετών εμφανίζει για πρώτη φορά μια επιληπτική κρίση. Η μαγνητική αποκαλύπτει έναν όγκο σε περιοχή του εγκεφάλου που βρίσκεται πολύ κοντά σε κέντρα υπεύθυνα για σημαντικές λειτουργίες.

Εδώ τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Χρειάζεται ιστολογική και, πλέον, μοριακή διάγνωση, ενώ η μεγαλύτερη δυνατή ασφαλής αφαίρεση του όγκου μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας.

Εμφανίζεται όμως ένα άλλο ερώτημα: «Πρέπει να αφαιρεθεί ολόκληρος ο όγκος με κάθε κόστος;».

Η απάντηση είναι «όχι».

Ο στόχος της σύγχρονης χειρουργικής των όγκων εγκεφάλου δεν είναι απλώς η μέγιστη αφαίρεση. Είναι η μέγιστη ασφαλής αφαίρεση.

«Μερικά χιλιοστά περισσότερης εκτομής δεν αποτελούν επιτυχία, εάν το τίμημα είναι μια σοβαρή και μόνιμη διαταραχή της ομιλίας, της κίνησης, της μνήμης ή μιας άλλης σημαντικής λειτουργίας.

Για τον λόγο αυτό, η επέμβαση σχεδιάζεται πριν ακόμη ο ασθενής μπει στο χειρουργείο. Η λεπτομερής απεικόνιση δείχνει τη σχέση του όγκου με τις γύρω δομές και, ανάλογα με την περίπτωση, σύγχρονες τεχνικές όπως η νευροπλοήγηση, η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, η χαρτογράφηση του εγκεφάλου και ο ανοσοφθορισμός μπορούν να βοηθήσουν τον χειρουργό να κινηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια και το κυριότερο – με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Σε επιλεγμένους ασθενείς, όταν ο όγκος βρίσκεται κοντά σε περιοχές που σχετίζονται για παράδειγμα με τον λόγο, μπορεί να χρειαστεί ακόμη και επέμβαση με τον ασθενή ξύπνιο, ώστε οι λειτουργίες αυτές να ελέγχονται σε πραγματικό χρόνο.

Η τεχνολογία, όμως, δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι εργαλείο που υπηρετεί μια συγκεκριμένη χειρουργική στρατηγική: να αφαιρεθεί όσο περισσότερο από τον όγκο είναι ασφαλές, προστατεύοντας παράλληλα τον άνθρωπο που εμπιστεύεται την υγεία του στα χέρια μας», σημειώνει ο ειδικός.

Ο τρίτος ασθενής: Όταν το χειρουργείο δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη πρώτη επιλογή

Ένας ασθενής με κακοήθεια του πνεύμονα κάνει μαγνητική εγκεφάλου και διαπιστώνεται μια μικρή εγκεφαλική μετάσταση. Η λέξη «μετάσταση» ακούγεται ακόμη πιο απειλητική. Και όμως, ούτε εδώ η απάντηση είναι αυτομάτως «χειρουργείο».

«Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, τα συμπτώματα, τον αριθμό των εγκεφαλικών μεταστάσεων, την κατάσταση της νόσου στο υπόλοιπο σώμα και τις διαθέσιμες συστηματικές θεραπείες, η καλύτερη επιλογή μπορεί να είναι η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική ή ένας συνδυασμός θεραπειών.

Σε έναν άλλο ασθενή, αντίθετα, μια μεγάλη μετάσταση που προκαλεί πίεση στον εγκέφαλο και σημαντικά νευρολογικά συμπτώματα μπορεί πράγματι να χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.

Η ίδια, λοιπόν, γενική διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές θεραπευτικές αποφάσεις», εξηγεί ο κ. Σταυρινού.

Τι είναι αυτό που τελικά καθορίζει τη θεραπεία;

Οι τρεις παραπάνω ασθενείς έχουν κάτι κοινό: όλοι άκουσαν ότι έχουν «όγκο στον εγκέφαλο». Από εκεί και πέρα, όμως, σχεδόν όλα μπορεί να είναι διαφορετικά.

«Η απόφαση εξαρτάται από το είδος του όγκου, τη θέση και το μέγεθός του, τον ρυθμό με τον οποίο αυξάνεται, τα συμπτώματα που προκαλεί, την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς, αλλά και από το τι προσπαθούμε να πετύχουμε με τη θεραπεία.

Σε κάποιες περιπτώσεις ο στόχος είναι η ίαση. Σε άλλες, ο μακροχρόνιος έλεγχος της νόσου. Άλλοτε η προτεραιότητα είναι η άμεση αποσυμπίεση του εγκεφάλου ή η αποκατάσταση μιας νευρολογικής λειτουργίας. Και σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζεται ιστός, ώστε να γνωρίζουμε ακριβώς τι αντιμετωπίζουμε και ποια θεραπεία πρέπει να ακολουθήσει», επισημαίνει ο Νευροχειρουργός.

Αυτός είναι και ο λόγος που η σύγχρονη αντιμετώπιση των όγκων εγκεφάλου δεν μπορεί να περιορίζεται στο ερώτημα «χειρουργείο ή όχι;».

Η θεραπεία δεν τελειώνει στο χειρουργείο

Η αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου είναι σήμερα κατεξοχήν ομαδική υπόθεση. Ο νευροχειρουργός αποτελεί ένα κομμάτι μιας ομάδας στην οποία, ανάλογα με την περίπτωση, συμμετέχουν νευροακτινολόγοι, παθολογοανατόμοι, ακτινοθεραπευτές, ογκολόγοι και άλλες ειδικότητες.

Η συζήτηση κάθε σύνθετου περιστατικού σε ένα οργανωμένο Νευροογκολογικό Συμβούλιο επιτρέπει να εξεταστούν όλες οι διαθέσιμες επιλογές και να σχεδιαστεί όχι απλώς μια επέμβαση, αλλά ολόκληρη η θεραπευτική πορεία του ασθενούς.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς η ιστολογική διάγνωση από μόνη της δεν αρκεί πάντοτε. Η μοριακή ταυτότητα αρκετών όγκων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ακριβή διάγνωση, την πρόγνωση και την επιλογή της θεραπείας.

«Γιατρέ, αν ήμουν συγγενής σας, τι θα κάνατε;»

Η παραπάνω είναι μια ερώτηση που κάνουν συχνά οι ασθενείς. Πίσω της συνήθως δεν κρύβεται η ανάγκη για ακόμη περισσότερες ιατρικές πληροφορίες. Ο ασθενής ψάχνει κάτι άλλο: ένα βαθύτερο επίπεδο εμπιστοσύνης, σαφήνειας και καθοδήγησης, πέρα από αριθμούς και στατιστικά.

«Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο που πρέπει να καταλάβει κάποιος, όταν βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με μια τέτοια διάγνωση. Δεν θεραπεύουμε μια μαγνητική τομογραφία. Θεραπεύουμε έναν άνθρωπο», επισημαίνει ο κ. Σταυρινού.

Όπως εξηγεί, ένας εντυπωσιακός όγκος στην εικόνα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί με ασφάλεια, ενώ ένας μικρότερος όγκος σε μια κρίσιμη θέση μπορεί να απαιτεί πολύ πιο σύνθετο σχεδιασμό. Και ένας άλλος όγκος μπορεί, τουλάχιστον προς το παρόν, να μη χρειάζεται καμία παρέμβαση.

Γι’ αυτό, μετά τη διάγνωση ενός όγκου εγκεφάλου, το πρώτο βήμα δεν πρέπει να είναι ο πανικός, ούτε η βιαστική απόφαση. Πρέπει να είναι η σωστή διάγνωση και η σωστή στρατηγική.

Φωτογραφία iStock

Share post:

Subscribe

Popular

More like this
Related

Διαλογισμός: Πώς συμβάλλει στη μείωση του στρες – Πότε χρειάζεται προσοχή

Ο διαλογισμός δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και μπορεί να εφαρμοστεί σχεδόν οπουδήποτε, ακόμη και για λίγα λεπτά την ημέρα Ο διαλογισμός  αποτελεί μια φυσική και αποτελεσματική πρακτική χαλάρωσης, που συμβάλλει στη μείωση του στρες και στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Μέσα από την εστίαση της προσοχής στην αναπνοή, στις σωματικές αισθήσεις ή στις σκέψεις χωρίς

Ιώσεις: Πώς να μην κολλήσετε κι εσείς όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος

Ποια απλά μέτρα υγιεινής θα σας θωρακίσουν και θα μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης Οι ιώσεις αποτελούν συχνό φαινόμενο, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν τα κρούσματα γρίπης, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων αυξάνονται. Όταν ένα μέλος της οικογένειας αρρωστήσει, ο κίνδυνος μετάδοσης στους υπόλοιπους είναι αυξημένος, καθώς η καθημερινή συμβίωση καθιστά δύσκολη την

Καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις: Σε ποια νοσοκομεία του ΕΣΥ θα χειρουργούν ρομπότ

Ο Καρδιοχειρουργός Παναγιώτης Δεδεηλίας μιλά στο iatropedia.gr για τις σημαντικότερες εξελίξεις και τις προκλήσεις της νέας εποχής στη χειρουργική θώρακος και καρδιάς Η χειρουργική θώρακος και καρδιάς διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών τεχνολογικών αλλαγών, παγκοσμίως, με την ελάχιστα επεμβατική και τη ρομποτικά υποβοηθούμενη χειρουργική να διαμορφώνουν σταδιακά μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων. Όλες οι νεότερες

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος. Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική

Ιλαρά: Ο κόσμος δεν ξέρει πόσο επικίνδυνη είναι, δείχνει έρευνα – Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές

Σχεδόν ένας στους τρεις ασθενείς που νοσεί από ιλαρά, παρουσιάζει μία ή περισσότερες επιπλοκές. Περισσότεροι από 8 στους 10 ενήλικες δεν γνωρίζουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η ιλαρά για ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, αφού δεν γνωρίζουν ούτε τις επιπλοκές, ούτε και τη θνησιμότητά της, σύμφωνα με μία νέα δημοσκόπηση. Σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, εξ άλλου

Συνέδριο Social 4 Cancer: Στο επίκεντρο οι ανάγκες των ογκολογικών ασθενών

Το 1ο Συνέδριο SOCIAL 4 CANCER από το Κάπα3 φέρνει στο προσκήνιο τις κοινωνικές, ψυχολογικές και πρακτικές διαστάσεις της εμπειρίας του καρκίνου To Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3 διοργανώνει το πρώτο Συνέδριο Social 4 Cancer, με κεντρικό θέμα «Καθοδήγηση στην Ογκολογική Φροντίδα – Υποστήριξη Πέρα από τη Θεραπεία». Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 28 και 29

Γυναικεία τριχόπτωση: Εντοπίστηκαν νέοι κλινικοί δείκτες που «προειδοποιούν» για δυσμενή εξέλιξη

Ποιοι παράγοντες συνδέονται με τις βαρύτερες μορφές της γυναικείας τριχόπτωσης. Η διαγνωστική αξία της τριχοσκόπησης. Η γυναικεία τριχόπτωση είναι μια συχνή και χρόνια διαταραχή του τριχωτού της κεφαλής, η οποία επηρεάζει σημαντικά την εμφάνιση, την αυτοπεποίθηση και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Η κλινική της εικόνα παρουσιάζει διακυμάνσεις τόσο ως προς τη βαρύτητα όσο και ως

Άσθμα: 4 συχνοί μύθοι που υπονομεύουν τη θεραπεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών

Ποιους διαδεδομένους μύθους καταρρίπτουν οι ειδικοί και τι ισχύει στην πραγματικότητα για τη σωστή διαχείριση της άσθματος Το άσθμα είναι μια χρόνια αναπνευστική νόσος που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Παρά τη συχνότητά του, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την αντιμετώπισή του. Επιστήμονες από το Αμερικανικό Κολλέγιο Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας (ACAAI) επισημαίνουν 4

Άνδρες: Γιατί ζουν λιγότερο από τις γυναίκες, σύμφωνα με τους ειδικούς

Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου και νέα δεδομένα εξηγούν γιατί έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής από τις γυναίκες, ενώ εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από συγκεκριμένες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα και ατυχήματα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών στις 19 Νοεμβρίου, πρόσφατα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της

Πότε χειρουργείται ο καρκίνος του παγκρέατος και γιατί η πρώτη απόφαση μετράει

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Παγκρέατος, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, ο Καθηγητής Χειρουργικής Δρ. Αριστοτέλης Περράκης εξηγεί πώς παίρνεται η απόφαση για το χειρουργείο και γιατί η ψυχραιμία έχει σημασία από την πρώτη μέρα της διάγνωσης. Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του παγκρέατος, με κορύφωση την Παγκόσμια

Ψύχωση: Το «κλειδί» για την έγκαιρη διάγνωσή της ίσως κρύβεται στην ομιλία – Τι αποκαλύπτει κορυφαίος Καναδός Ψυχίατρος

Ο διακεκριμένος Ψυχίατρος, Δρ. Lena Palaniyappan, εξηγεί στο iatropedia.gr πώς η αποδιοργάνωση του λόγου «χαρτογραφεί» τα πρώιμα στάδια της ψύχωσης Μπορεί η σύγχρονη ψυχιατρική επιστήμη να προβλέψει την ψύχωση πριν εκδηλωθεί μέσα από την μελέτη της ομιλίας; Και κυρίως, μπορεί να παρέμβει εγκαίρως ώστε να αλλάξει την πορεία της; Τα κρίσιμα αυτά ερωτήματα βρίσκονται στο

Αναφυλαξία: Τρεις απρόσμενες αιτίες σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης στα παιδιά

Οι τρεις σπάνιες περιπτώσεις αναφυλαξίας παρουσιάστηκαν στο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολλεγίου Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας 2026 Τρία σπάνια περιστατικά αναφυλαξίας σε εφήβους παρουσιάστηκαν στο ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολλεγίου Αλλεργίας, Άσθματος και Ανοσολογίας (ACAAI) 2026. Ένα ενεργειακό ποτό με κολλαγόνο ψαριού, ένα φυσικό έλαιο μαλλιών και ένα δημοφιλές παιδικό παιχνίδι αφής προκάλεσαν σοβαρές