Τουλάχιστον το 80% των ανθρώπων εκδηλώνουν τέτοιου είδους τινάγματα σε κάποια φάση της ζωής τους.
Σας έχει τύχει ποτέ τη στιγμή που πηγαίνει να σας πάρει ο ύπνος, να ξυπνάτε από ένα απότομο «τίναγμα» του σώματός σας; Το φαινόμενο αποκαλείται υπναγωγικό τίναγμα (ή υπνική τίναξη) και είναι πολύ πιο συνηθισμένο απ’ ό,τι θα νόμιζε κανείς.
Ουσιαστικά πρόκειται για ακούσια σύσπαση των μυών η οποία εκδηλώνεται τη στιγμή που ο οργανισμός μεταβαίνει από την εγρήγορση στον ύπνο. Η αίσθηση που προκαλεί είναι σαν ένα τίναγμα στο σώμα, εξ ου και η ονομασία της.
Το υπναγωγικό τίναγμα αποκαλείται επίσης υπνική μυοκλονία ή υπνικός σπασμός. Συνήθως εκδηλώνεται στη μία πλευρά του σώματος (π.χ. στο χέρι ή στο πόδι) και ξαφνιάζει αυτόν που το εκδηλώνει.
Όπως αναφέρει το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Σκωτίας (NHS Scotland), το υπναγωγικό τίναγμα είναι πολύ συχνό. Τουλάχιστον το 80% των ανθρώπων το έχουν εκδηλώσει κάποια στιγμή στη ζωή τους. Το 10%, δε, έχουν τέτοιου είδους τινάγματα κάθε βράδυ.
Το υπναγωγικό τίναγμα είναι πιο συχνό όταν είναι κάποιος υπερβολικά κουρασμένος ή έχει ξαπλώσει σε άβολη θέση. Μια νέα μελέτη, όμως, αποκαλύπτει ότι δεν είναι μόνον αυτοί οι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξή του.
Στην πραγματικότητα, τα συχνά υπναγωγικά τινάγματα σχετίζονται με το άγχος και την φτωχή ποιότητα ύπνου.
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση PLOS Mental Health. Η μελέτη διεξήχθη σε 194 εθελοντές, οι 96 εκ των οποίων παρουσίαζαν συχνά (τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα) υπναγωγικό τίναγμα.
Οι εθελοντές με τα συχνά τινάγματα ανέφεραν χειρότερη ποιότητα ύπνου και περισσότερα συμπτώματα αϋπνίας. Είχαν επίσης υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
Επιπλέον, το τίναγμα γινόταν συχνότερο σε περιόδους έντονου συναισθηματικού στρες. Όσοι εξ άλλου είχαν δυσλειτουργικές πεποιθήσεις για τον ύπνο έτειναν να απρουσιάζουν συχνότερο υπναγωγικό τίναγμα.
Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις για τον ύπνο είναι λανθασμένες ή υπερβολικές απόψεις. Ενδεικτικά παραδείγματα είναι:
- Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τον ύπνο (π.χ. είναι υποχρεωτικό να κοιμάμαι 8 ώρες κάθε βράδυ)
- Οι λανθασμένες αντιλήψεις για τις αιτίες της αϋπνίας (π.χ. οφείλεται σε βιοχημική διαταραχή)
- Η υπερβολική ανησυχία για τις συνέπειες της έλλειψης ύπνου (π.χ. θα αρρωστήσω αν χάσω 1 ώρα ύπνου)
- Παρανοήσεις για τις υγιεινές συνήθειες ύπνου (π.χ. αν προσπαθήσω σκληρά, θα καταφέρω να κοιμηθώ)
Πώς εκδηλώνεται το υπναγωγικό τίναγμα
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι το υπναγωγικό τίναγμα συχνά δεν περιορίζεται στον μυϊκό σπασμό, αλλά συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα. Οι εθελοντές περιέγραψαν συνοδά συμπτώματα, όπως:
- Αίσθηση ότι πέφτουν
- Αύξηση των καρδιακών παλμών
- Λάμψεις φωτός
- Δυνατούς ήχους
Τα συμπτώματα αυτά μερικές φορές τους προκαλούσαν φόβο ή πανικό. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες, όμως, ξεπερνούσαν γρήγορα τις αισθήσεις αυτές και κοιμόντουσαν. Ωστόσο κάποιοι έμεναν ταραγμένοι για πολλή ώρα.
Για τους ερευνητές, πάντως, το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης ήταν η στενή συσχέτιση των υπναγωγικών τιναγμάτων με τις αντιλήψεις των συμμετεχόντων για τον ύπνο.
«Όσο πιο ισχυρές δυσλειτουργικές πεποιθήσεις είχαν οι εθελοντές μας για τον ύπνο και όσο περισσότερο άγχος είχαν γι’ αυτόν, τόσο συχνότερα ανέφεραν ότι παρουσίαζαν υπναγωγικό τίναγμα», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Tanja Grünberger, διδακτορική φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σάλτσμπουργκ, στην Αυστρία.
Φωτογραφία: iStock
