Πίσω από κάθε νέο φάρμακο που φτάνει στο φαρμακείο, πίσω από κάθε θεραπεία που δίνει ελπίδα σε ανθρώπους με σοβαρά νοσήματα, υπάρχουν χρόνια έρευνας. Υπάρχουν επιστήμονες, νοσοκομεία, ερευνητικά κέντρα και επενδύσεις. Υπάρχουν όμως, πάνω απ’ όλα, ασθενείς που συμμετείχαν σε κλινικές μελέτες και συνέβαλαν ώστε η επιστημονική γνώση να γίνει θεραπευτική πρόοδος.
Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους οι κλινικές μελέτες παραμένουν ένας άγνωστος κόσμος. Ένας όρος που συχνά προκαλεί φόβο, καχυποψία ή την εντύπωση ότι όποιος συμμετέχει μετατρέπεται σε «πειραματόζωο».
Στο νέο επεισόδιο της σειράς υγείας του Newsbeast «Από το Α ως το Ω3», η Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος του HACRO (Σύλλογος Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών Ελλάδας), Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της CORONIS Research και μέλος του Executive Board της EUCROF (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Οργανισμών Κλινικής Έρευνας), μιλά για όσα συμβαίνουν πίσω από την ανάπτυξη των νέων φαρμάκων και για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η χώρα μας.
Η κα Κοράκη εξηγεί πώς η Ελλάδα διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο από τη διεθνή κλινική έρευνα, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ολοένα πιο έντονο ανταγωνισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Γιατί, όμως, όλα αυτά πρέπει να ενδιαφέρουν έναν ασθενή;
Επειδή η απώλεια μιας κλινικής μελέτης δεν σημαίνει μόνο λιγότερες επενδύσεις ή λιγότερη έρευνα. Μπορεί να σημαίνει και μια χαμένη ευκαιρία πρόσβασης σε μια νέα, υπό διερεύνηση θεραπεία.
Όταν οι διαθέσιμες θεραπείες δεν αρκούν
Για έναν ασθενή που έχει εξαντλήσει τις καθιερωμένες θεραπευτικές επιλογές, η δυνατότητα συμμετοχής σε μια κλινική μελέτη μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία.
Δεν πρόκειται για υπόσχεση ίασης ούτε για εγγυημένο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Πρόκειται για τη δυνατότητα αξιολόγησης της συμμετοχής του σε μια ερευνητική διαδικασία, μέσα από την οποία δοκιμάζονται νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις με συγκεκριμένους κανόνες και προϋποθέσεις.
- Πόσο ενημερωμένοι είναι, όμως, οι ασθενείς για αυτή τη δυνατότητα;
- Γνωρίζουν πού μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες;
- Και τι ισχύει για την προστασία των δικαιωμάτων και της ασφάλειάς τους;
Η πρόεδρος του HACRO εξηγεί γιατί η σωστή ενημέρωση είναι καθοριστική, τι πρέπει να γνωρίζει κάποιος πριν αποφασίσει να συμμετάσχει σε μια κλινική μελέτη και γιατί η απόφαση αυτή πρέπει να είναι απολύτως εθελοντική.
Μια χώρα με ισχυρούς επιστήμονες, αλλά και εμπόδια
Η Ελλάδα διαθέτει έμπειρους ερευνητές, επιστημονικό δυναμικό υψηλού επιπέδου και σημαντική εμπειρία στη διεξαγωγή διεθνών κλινικών μελετών. Γιατί, λοιπόν, δεν προσελκύει περισσότερες;
Η κα Κοράκη αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο: στον διεθνή ανταγωνισμό δεν αρκεί πλέον η επιστημονική ποιότητα. Οι εταιρείες που σχεδιάζουν κλινικές μελέτες αναζητούν χώρες στις οποίες οι εγκρίσεις προχωρούν γρήγορα, οι διαδικασίες είναι προβλέψιμες και η ένταξη των ασθενών μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.
Η ίδια αναγνωρίζει ότι στην Ελλάδα έχουν γίνει σημαντικά βήματα, επισημαίνει όμως ότι η πρόκληση βρίσκεται πλέον στην αποτελεσματική εφαρμογή όσων έχουν σχεδιαστεί.
Στη συνέντευξη μιλά για το:
- Εθνικό Μητρώο Κλινικών Μελετών,
- τα ειδικά γραφεία στα νοσοκομεία και
- τις αλλαγές που μπορούν να διευκολύνουν τόσο τους ερευνητές όσο και τους ασθενείς.
Παράλληλα, θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να αξιοποιήσει το επιστημονικό της δυναμικό, εάν δεν εξασφαλίσει τις συνθήκες που απαιτεί η σύγχρονη κλινική έρευνα;
Τι συμβαίνει όταν ο ασθενής ζει σε ένα νησί;
Η πρόσβαση σε μια κλινική μελέτη δεν εξαρτάται μόνο από τη διάγνωση ή την ύπαρξη ενός κατάλληλου ερευνητικού πρωτοκόλλου.
Για κάποιον που ζει μακριά από την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, η συμμετοχή μπορεί να σημαίνει μετακινήσεις, απουσία από την εργασία, οικογενειακές υποχρεώσεις και σημαντική ταλαιπωρία. Ποιες δυνατότητες υπάρχουν για αυτούς τους ανθρώπους;
Η κα Κοράκη αναφέρεται στις προβλέψεις για την κάλυψη επιβαρύνσεων που συνδέονται με τη συμμετοχή, αλλά και στις αποκεντρωμένες ή υβριδικές κλινικές μελέτες, οι οποίες μπορούν, όπου επιτρέπεται, να περιορίσουν την ανάγκη συνεχούς παρουσίας του ασθενούς στο νοσοκομείο.
Πρόκειται για μια διάσταση της κλινικής έρευνας που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα με τη γεωγραφία της Ελλάδας.
Η Ευρώπη χάνει έδαφος. Μαζί της χάνουν ευκαιρίες και οι ασθενείς;
Η κλινική έρευνα αποτελεί πλέον πεδίο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει χρονοβόρες διαδικασίες, διαφορετικές πρακτικές μεταξύ των κρατών και την αυξανόμενη πίεση από άλλες μεγάλες αγορές.
Η κα Κοράκη εξηγεί γιατί αυτή η εξέλιξη δεν αφορά μόνο τη φαρμακοβιομηχανία ή την οικονομία, αλλά συνδέεται άμεσα με τις δυνατότητες συμμετοχής των Ευρωπαίων ασθενών στις μελέτες για τις θεραπείες του αύριο.
Μέσα από τη συμμετοχή της στο Executive Board της EUCROF, η ίδια βρίσκεται πλέον στον ευρωπαϊκό διάλογο για αυτές τις αλλαγές και εξηγεί τι χρειάζεται ώστε οι πρωτοβουλίες να μεταφραστούν σε πραγματικές δυνατότητες για τους ασθενείς στη χώρα μας.
«Χωρίς ασθενείς δεν υπάρχουν κλινικές μελέτες»
Η συνέντευξη επιστρέφει, τελικά, στο πρόσωπο για το οποίο γίνονται όλα: τον ασθενή. Η κα Κοράκη επισημαίνει ότι:
- οι γρήγορες εγκρίσεις,
- οι νέες υποδομές και
- οι επενδύσεις δεν αρκούν,
εάν οι ασθενείς δεν έχουν την ενημέρωση και τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην κλινική έρευνα.
Γιατί χωρίς τη συμμετοχή τους δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν οι μελέτες που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Και όταν, στο τέλος της συζήτησης, καλείται να συμπυκνώσει το μήνυμά της σε μία μόνο φράση, δεν επιλέγει να μιλήσει για επενδύσεις, νομοθεσία ή ερευνητικές υποδομές. Επιλέγει να απευθυνθεί απευθείας στον ασθενή.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
