Από 350.000 κρούσματα παράλυσης το 1988 σε 298 το 2025 – Ο ρόλος του εμβολιασμού και της επιτήρησης
Η Ελλάδα και συνολικά η Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας παραμένουν ελεύθερες από πολιομυελίτιδα από το 2002, ωστόσο ο κίνδυνος επανεισαγωγής και μετάδοσης του ιού δεν έχει εκλείψει, επισημαίνει ο ΕΟΔΥ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πολιομυελίτιδας στις 24 Οκτωβρίου.
Η πολιομυελίτιδα ήταν για δεκαετίες μία από τις σοβαρότερες λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας. Πριν από την ευρεία εφαρμογή του εμβολιασμού, σχεδόν κάθε παιδί μολυνόταν σε μικρή ηλικία και χιλιάδες παιδιά κατέληγαν με μόνιμη παράλυση.
Η εικόνα άλλαξε δραματικά μετά την έναρξη των εμβολιασμών στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Από περίπου 350.000 κρούσματα παράλυσης το 1988, σε περισσότερες από 125 ενδημικές χώρες, ο αριθμός μειώθηκε σε 298 κρούσματα το 2025, ενώ σήμερα μόνο δύο χώρες παραμένουν ενδημικές για τον άγριο πολιοϊό.
Πολιομυελίτιδα – Γιατί υπάρχει ακόμη κίνδυνος
Παρότι η Ευρώπη έχει εξαλείψει την ενδημική κυκλοφορία του ιού, η συνεχιζόμενη παρουσία του σε άλλες περιοχές του κόσμου σημαίνει ότι υπάρχει πάντα πιθανότητα επανεισαγωγής.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η περιβαλλοντική επιτήρηση, δηλαδή ο έλεγχος των αστικών λυμάτων για την παρουσία του ιού, είναι κρίσιμη για την έγκαιρη ανίχνευση πιθανής κυκλοφορίας του.
Το 2024, πέντε ευρωπαϊκές χώρες εντόπισαν θετικά δείγματα λυμάτων για πολιοϊό τύπου 2 που προερχόταν από εμβόλιο, ενώ το 2025 μία χώρα ανίχνευσε σε αστικό λύμα άγριο πολιοϊό τύπου 1.
Ο εμβολιασμός παραμένει το βασικό «τείχος»
Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης παραμένει απαραίτητη, ιδιαίτερα για την προστασία των παιδιών.
Παράλληλα, βασική σημασία έχουν:
- η συστηματική επιδημιολογική επιτήρηση,
- οι εργαστηριακοί έλεγχοι,
- η περιβαλλοντική επιτήρηση,
- η ετοιμότητα των φορέων Δημόσιας Υγείας για την αντιμετώπιση νέων απειλών.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον Οργανισμό, παραμένει η οριστική παγκόσμια εκρίζωση της πολιομυελίτιδας. Όπως υπογραμμίζει, αυτό απαιτεί τη συνέχιση των εμβολιασμών, την έγκαιρη ανίχνευση πιθανής κυκλοφορίας του ιού και τη συνεργασία των συστημάτων δημόσιας υγείας.
Φωτογραφία: istock