Καμπανάκι χτυπά το Πανελλήνιο Κέντρο Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) για την ποιότητα των υδάτων του Ασωπού ποταμού, υποστηρίζοντας ότι σε δείγματα από τα Οινόφυτα, το Συκάμινο και τις εκβολές του ποταμού εντοπίστηκαν βακτήρια του γένους Vibrio, στα οποία περιλαμβάνεται και το βακτήριο που προκαλεί τη χολέρα.
Το ΠΑΚΟΕ ζητά από τους κατοίκους και τις δημοτικές αρχές να λάβουν μέτρα προστασίας, ενώ καλεί τους δήμους να ελέγξουν τις εκροές λυμάτων.
Το ΠΑΚΟΕ καλεί, παράλληλα, τις δημοτικές αρχές να προχωρήσουν άμεσα στον καθαρισμό των συγκεκριμένων σημείων και να ελέγξουν πιθανές εκροές από αγωγούς βοθρολυμάτων, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Όπως επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση, «η παρουσία και η αφθονία των βακτηρίων του γένους Vibrio (Δονάκια) —οργανισμών με τεράστιο οικολογικό και βιοτεχνολογικό ενδιαφέρον, αλλά και σημαντικών παθογόνων για τον άνθρωπο— στον επιβαρυμένο υδάτινο ορίζοντα του Ασωπού ποταμού επηρεάζονται άμεσα από ένα πλέγμα φυσικοχημικών και ανθρωπογενών περιβαλλοντικών παραμέτρων. Ο Ασωπός αποτελεί ένα ιδιαίτερο οικοσύστημα λόγω της έντονης βιομηχανικής ρύπανσης (κυρίως με βαρέα μέταλλα όπως το εξασθενές χρώμιο) και των αγροτικών απορροών, γεγονός που διαφοροποιεί τη συμπεριφορά των μικροβιακών κοινοτήτων σε σχέση με λιγότερο επιβαρυμένα υδάτινα σώματα».
Τι είναι τα βακτήρια Vibrio
Πρόκειται για μια ομάδα Gram-αρνητικών βακτηρίων με χαρακτηριστικό σχήμα καμπύλης ράβδου (κόμματος). Είναι κατ’ εξοχήν υδρόβιοι μικροοργανισμοί, οι οποίοι ανευρίσκονται σε θαλάσσια και υφάλμυρα νερά, διότι πολλά από αυτά τα είδη είναι αλόφιλα (απαιτούν αλάτι για να αναπτυχθούν). Τα περισσότερα είδη είναι αερόβια ή προαιρετικά αναερόβια και παρουσιάζουν κινητικότητα χάρη σε ένα πολικό βλεφαρίδιο.
Αν και πολλά είδη είναι αβλαβή, το γένος περιλαμβάνει σημαντικά παθογόνα για τον άνθρωπο, με κυριότερο το Vibrio cholerae (Δονάκιο της χολέρας), το οποίο προκαλεί τη νόσο της χολέρας. Άλλα αξιοσημείωτα είδη είναι το Vibrio vulnificus και το Vibrio parahaemolyticus, τα οποία συνδέονται με γαστρεντερίτιδες, λοιμώξεις τραυμάτων και σηψαιμία, συνήθως μετά από κατανάλωση μολυσμένων θαλασσινών ή έκθεση πληγών σε θαλασσινό νερό.
Τα συμπεράσματα της μελέτης
Η κλιματική αλλαγή (αύξηση της θερμοκρασίας) σε συνδυασμό με τη διαχρονική βιομηχανική επιβάρυνση του Ασωπού μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης παθογόνων στελεχών Vibrio με ανθεκτικότητα σε πολλαπλά αντιβιοτικά.
Η κλιματική αλλαγή, η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών και ακραία καιρικά φαινόμενα (π.χ. τυφώνες) έχουν οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια. Τα βακτήρια Vibrio είναι θερμόφιλοι μικροοργανισμοί. Η ιδανική θερμοκρασία για την ανάπτυξή τους είναι άνω των 17°C–20°C.
Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η άνοδος της θερμοκρασίας στον Ασωπό προκαλεί κατακόρυφη αύξηση (έκρηξη) των πληθυσμών τους, ενώ τον χειμώνα οι πληθυσμοί μειώνονται δραστικά ή τα βακτήρια εισέρχονται σε μια βιώσιμη αλλά μη καλλιεργήσιμη κατάσταση (VBNC – Viable But Non-Culturable).
Αν και πολλά είδη Vibrio (π.χ. V. cholerae, V. vulnificus, V. parahaemolyticus) είναι κατεξοχήν θαλάσσια ή υφάλμυρα, επιβιώνουν και πολλαπλασιάζονται σε εσωτερικά ύδατα με αυξημένη αγωγιμότητα.
Η εισροή βιομηχανικών αποβλήτων και η υπεράντληση των υπόγειων υδάτων που οδηγεί σε υφαλμύρινση (εισβολή θαλασσινού νερού στον υδροφόρο ορίζοντα κοντά στις εκβολές) δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες αλατότητας για τη σταθερή παρουσία του γένους.
Ο Ασωπός είναι επιβαρυμένος με υψηλές συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου [Cr(VI)] και άλλων βαρέων μετάλλων. Μελέτες έχουν δείξει ότι πολλά στελέχη Vibrio αναπτύσσουν μηχανισμούς ανθεκτικότητας στα βαρέα μέταλλα.
Η πίεση επιλογής από τα μέταλλα συχνά συνδέεται με την ανάπτυξη ανθεκτικότητας και σε αντιβιοτικά (co-resistance), καθιστώντας τα συγκεκριμένα βακτήρια δυνητικά πιο επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία.
Οι αγροτικές δραστηριότητες γύρω από τη λεκάνη απορροής του Ασωπού διοχετεύουν στο νερό μεγάλα ποσά αζωτούχων και φωσφορικών λιπασμάτων. Το υψηλό οργανικό φορτίο προκαλεί ευτροφισμό και ευνοεί την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού και του ζωοπλαγκτού (π.χ. κωπήποδα). Τα βακτήρια Vibrio προσκολλώνται συχνά στο χιτινώδες κέλυφος του ζωοπλαγκτού, χρησιμοποιώντας το ως υπόστρωμα και πηγή τροφής, γεγονός που αυξάνει τη συγκέντρωσή τους στο νερό.
Αν και είναι προαιρετικά αναερόβια, η μείωση του διαλυμένου οξυγόνου (ανοξικές συνθήκες) που προκαλείται από την αποσύνθεση της οργανικής ύλης στον επιβαρυμένο ποταμό, δεν εμποδίζει την ανάπτυξή τους, δίνοντάς τους πλεονέκτημα έναντι άλλων υποχρεωτικά αερόβιων μικροοργανισμών.
[penci_related_posts title=”ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:” number=”8″ style=”grid” align=”none” displayby=”cat” orderby=”random”]
