Γιατί μπορεί να εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα, ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο και ποιες είναι οι σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές
Η στένωση των καρωτίδων μπορεί να εξελίσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς συμπτώματα. Ωστόσο, όταν γίνει σοβαρή ή όταν η αθηρωματική πλάκα που έχει σχηματιστεί στο αγγείο είναι ασταθής, μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Οι καρωτίδες είναι οι μεγάλες αρτηρίες του λαιμού που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο. Όταν στο εσωτερικό τους συσσωρεύεται αθηρωματική πλάκα, ο αυλός τους στενεύει και η ροή του αίματος μπορεί να περιοριστεί.
Η πρόληψη ενός εγκεφαλικού επεισοδίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της σύγχρονης Ιατρικής, καθώς οι συνέπειές του μπορεί να είναι σοβαρές ή ακόμη και μοιραίες.
«Οι ραγδαίες επιστημονικές εξελίξεις και η θεαματική πρόοδος των τελευταίων ετών έχουν εξοπλίσει την αγγειοχειρουργική κοινότητα με σύγχρονα, ελάχιστα επεμβατικά και αποτελεσματικά θεραπευτικά εργαλεία.
»Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να υφίστανται παθήσεις η έγκαιρη διάγνωση των οποίων παραμένει σύνθετη, καθώς ενδέχεται να εξελίσσονται αθόρυβα και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εγκυμονούν σοβαρό κίνδυνο για την πρόκληση εγκεφαλικού επεισοδίου», αναφέρει ο Φώτιος Μαρκάτης, Διευθυντής Αγγειοχειρουργός, Metropolitan Hospital.
Πότε η στένωση των καρωτίδων γίνεται επικίνδυνη
Η στένωση των καρωτίδων είναι συχνά ασυμπτωματική. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει χωρίς να προκαλεί κάποιο προειδοποιητικό σύμπτωμα.
Ο κίνδυνος αυξάνεται κυρίως όταν:
- η στένωση του αγγείου γίνει μεγάλη,
- η αθηρωματική πλάκα είναι ασταθής ή αλλοιωμένη,
- υπάρχουν επιπλέον παράγοντες που αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί ισχαιμικό επεισόδιο, δηλαδή διακοπή ή σημαντικός περιορισμός της αιμάτωσης σε τμήμα του εγκεφάλου.
Η έγκαιρη διάγνωση έχει επομένως ιδιαίτερη σημασία. Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει triplex καρωτίδων, μια ανώδυνη υπερηχογραφική εξέταση που επιτρέπει στον γιατρό να δει την κατάσταση των αγγείων και να εκτιμήσει τον βαθμό της στένωσης.
Η ανάγκη για την εξέταση κρίνεται με βάση το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου κάθε ασθενούς.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο
Η στένωση των καρωτίδων εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και συνδέεται με παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης.
Μεταξύ των συχνότερων είναι:
- το κάπνισμα,
- η αρτηριακή υπέρταση,
- ο σακχαρώδης διαβήτης.
Η ρύθμιση αυτών των παραγόντων αποτελεί βασικό μέρος τόσο της πρόληψης όσο και της αντιμετώπισης της νόσου.
Από τη φαρμακευτική αγωγή έως την επέμβαση
Η θεραπεία εξαρτάται από τον βαθμό της στένωσης, τα χαρακτηριστικά της αθηρωματικής πλάκας, τα συμπτώματα και τη συνολική κατάσταση του ασθενούς.
Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιείται φαρμακευτική αγωγή με στόχο να περιοριστεί η εξέλιξη της νόσου και να μειωθεί ο κίνδυνος αγγειακού επεισοδίου.
Όταν απαιτείται επεμβατική αντιμετώπιση, υπάρχουν δύο βασικές επιλογές:
- Καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή: η κλασική χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται η αθηρωματική πλάκα από την καρωτίδα.
- Αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent: ενδαγγειακή τεχνική κατά την οποία τοποθετείται ειδικό μεταλλικό πλέγμα μέσα στο αγγείο ώστε να παραμένει ανοικτό.
Όπως εξηγεί ο κ. Μαρκάτης, η καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή αποτελεί τη μέθοδο εκλογής σε πολλές περιπτώσεις, καθώς έχει αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην καρωτιδική νόσο.
Υπάρχουν όμως ασθενείς στους οποίους η επέμβαση αυτή μπορεί να παρουσιάζει σχετική αντένδειξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί η ενδαγγειακή αποκατάσταση με αγγειοπλαστική και stent.
Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου γίνεται εξατομικευμένα, μετά την κλινική αξιολόγηση του ασθενούς από αγγειοχειρουργό.
Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση
Η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει ότι η στένωση των καρωτίδων είναι ακίνδυνη.
«Η στένωση των καρωτίδων, παρά την έλλειψη συμπτωμάτων, μπορεί να διαγνωστεί εγκαίρως και να αντιμετωπιστεί με απόλυτη ασφάλεια. Η τακτική προληπτική παρακολούθηση, η ρύθμιση των επιβαρυντικών παραγόντων κινδύνου και η στενή συνεργασία με τον εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό εγγυώνται τη σωστή επιλογή της θεραπευτικής στρατηγικής – φαρμακευτικής ή επεμβατικής – διασφαλίζοντας την προστασία του ασθενούς από ενδεχόμενο εγκεφαλικό επεισόδιο», καταλήγει ο κ. Μαρκάτης.
Φωτογραφία: istock
