Ένας καθηγητής εξηγεί ποιες συνήθειες είναι αληθινοί «μαγνήτες» για τα κουνούπια και ποιες είναι μύθοι.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου προσβάλλει ολοένα περισσότερους ανθρώπους στη χώρα μας, καθώς μετά από έναν ήπιο και υγρό χειμώνα έχουν αυξηθεί σημαντικά τα κουνούπια. Το πρόβλημα είναι ιδιαιτέρως οξύ στην Αττική, η οποία έως πρότινος είχε ελάχιστα κρούσματα.
Γιατί όμως τα κουνούπια τσιμπούν κάποιους από εμάς και άλλους δεν τους πλησιάζουν; Μήπως κάνουμε εμείς κάτι λάθος και τα προσελκύουμε; Ο Dr. Nigel Beebe, καθηγητής Βιολογίας Ξενιστών στο Πανεπιστήμιο του Κουήνσλαντ, στην Αυστραλία, εξηγεί τι έχει δείξει έως σήμερα η επιστήμη για τη συμπεριφορά των κουνουπιών.
Προτιμούν τα κουνούπια ανθρώπους με ορισμένες ομάδες αίματος;
Όχι. Υπάρχουν κάποιες μελέτες παρατήρησης που υποδηλώνουν ότι ίσως υπάρχει κάποια συσχέτιση, αλλά καμία απόδειξη επ’ αυτού. Με άλλα λόγια, δεν ξέρουμε ακόμα αν υπάρχει αληθινή προτίμηση, ούτε που θα μπορούσε να οφείλεται. Ούτε γνωρίζουμε αν αυτό αφορά όλα τα είδη κουνουπιών.
Πώς διαλέγουν τα κουνούπια τους στόχους τους;
Τα διαφορετικά είδη κουνουπιών εντοπίζουν με διαφορετικούς τρόπους τους στόχους τους. Λόγω της εξέλιξης των ειδών, όμως, τα περισσότερο προσελκύονται από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Το αέριο αυτό απελευθερώνεται από το αναπνευστικό μας σύστημα όταν εκπνέουμε.
Εάν ένα κουνούπι εντοπίσει ένα «νέφος διοξειδίου του άνθρακα», όπως αποκαλείται, και πετάξει προς αυτό, αναπόφευκτα θα βρει και έναν ξενιστή.
Όταν σας εντοπίσει το κουνούπι, θα ελέγξει πόση θερμότητα εκπέμπει το σώμα σας. Και αυτό διότι προτιμά τους θερμότερους ξενιστές. Στη συνέχεια θα προσγειωθεί στο δέρμα σας και θα σας αγγίξει μερικές φορές, για να ελέγξει τα προϊόντα του μεταβολισμού του σμήγματος που παράγουν τα μικρόβιά του.
Στη συνέχεια, πρέπει να βρει το καλύτερο σημείο για να σας τσιμπήσει. Αυτό εξαρτάται από τα τριχοειδή αγγεία στην επιφάνεια του δέρματός σας. Μην ξεχνάτε ότι μας τσιμπούν τα θηλυκά κουνούπια, διότι χρειάζονται το αίμα μας για να αναπαραχθούν.
Μπορεί η διατροφή να μας κάνει πιο ελκυστικούς για τα κουνούπια;
Υπάρχουν μερικά επιστημονικά δεδομένα, που υποδηλώνουν πως ό,τι τρώμε ή πίνουμε αλλάζει την ελκυστικότητά μας για τα κουνούπια.
Στην Αφρική, π.χ., έγιναν μερικά πειράματα με ένα συγκεκριμένο είδος κουνουπιών. Μερικοί από τους συμμετέχοντες έπιναν μπύρα και άλλοι όχι. Η σύγκριση έδειξε πως όσοι έπιναν μπύρα ήταν λίγο πιο ελκυστικοί για τα κουνούπια.
Ο Dr. Beebe πιστεύει πως όταν πίνουμε αλκοόλ, το σώμα μας παράγει περισσότερη θερμότητα, επειδή διαστέλλονται τα αιμοφόρα αγγεία στην επιφάνεια του δέρματος. Ενδέχεται επίσης να αυξάνεται η εκπομπή αερίου διοξειδίου του άνθρακα. Όπως προαναφέρθηκε, τα κουνούπια χρησιμοποιούν και τα δύο για να μας εντοπίζουν.
Για να μας επιτεθούν τα κουνούπια, πρέπει να έχουμε άφθονα στάσιμα νερά γύρω από το σπίτι;
Και μια μικρή ποσότητα είναι αρκετή. Πόσο μάλλον που πολλοί άνθρωποι δεν λογίζουν ως «στάσιμο» το νερό στο μπωλ για τα κατοικίδιά τους ή το ελάχιστο νερό που υπάρχει π.χ. σε μια υδρορροή. Χώρια το νερό που συσσωρεύεται στο χώμα σε όσους επιμένουν να ποτίζουν τις γλάστρες και τους κήπους το σούρουπο. Όλες αυτές είναι ευκαιρίες για τα κουνούπια να πολλαπλασιασθούν.
Πόσο αποτελεσματικά είναι τα φυσικά απωθητικά κουνουπιών, όπως το έλαιο σιτρονέλας;
Τα φυσικά έλαια δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά με τα εντομοαπωθητικά, διότι δεν έχουν σχεδιασθεί να διαθέτουν το κατάλληλο επίπεδο απωθητικότητας.
Τα εντομοαπωθητικά, λ.χ., είναι ειδικά σχεδιασμένα ώστε να παραμένουν επί περισσότερο στο δέρμα. Τα φυσικά απωθητικά, όμως, δεν έχουν αυτή τη δυνατότητα και έτσι είναι αποτελεσματικά για 15 έως 30 λεπτά.
Αντιθέτως, τα εντομοαπωθητικά προϊόντα που περιέχουν ουσίες όπως το DEET και η πικαριδίνη ή ικαριδίνη είναι καλά μελετημένα. Επιπλέον υπάρχουν επί δεκαετίες και έχει διαπιστωθεί πως τα κουνούπια τα αποφεύγουν πλέον συνειδητά. Τα φυσικά προϊόντα είναι λιγότερο αποτελεσματικά.
Ποιοι είναι οι καλύτεροι τρόποι για να προστατευθούμε από τα κουνούπια;
Τα κουνούπια είναι επιθετικά και σε αυξημένους πληθυσμούς το εφετινό καλοκαίρι, λόγω των καιρικών συνθήκων κατά το πρώτο μισό της εφετινής χρονιάς.
Για να αποφύγετε τα τσιμπήματά τους, να φοράτε φαρδιά ρούχα με ανοικτά χρώματα. Να αποφεύγετε τα συνθετικά υφάσματα, όπως η λύκρα, διότι και μέσω αυτών μπορούν να σας τσιμπήσουν.
Επειδή είναι πιο δραστήρια το σούρουπο και την αυγή, φροντίστε να φοράτε ή/και να έχετε στο σπίτι σας εντομοαπωθητικά προϊόντα κατ’ αυτές τις ώρες του 24ωρου.
Εάν παρατηρήσετε σμήνη κουνουπιών στην αυλή σας, ιδίως κατά το σούρουπο, αναζητήστε τυχόν εστίες στάσιμου νερού. Εάν έχετε τεχνητή λιμνούλα στον κήπο σας και αντιμετωπίζετε προβλήματα με τα κουνούπια, βάλτε μερικά ψάρια στα νερό. Τα ψάρια τρώνε τα αυγά και τις νύμφες των κουνουπιών και έτσι θα μειωθεί ο πληθυσμός τους.
Αν τέλος σας τσιμπήσει ένα κουνούπι και έχετε έντονο κνησμό (φαγούρα), εφαρμόστε μια τοπική αντικνησμική κρέμα ή αλοιφή. Ειδάλλως πάρτε ένα αντιϊσταμινικό φάρμακο.
Φωτογραφία: iStock
