Οι αλλαγές στις ελιές δεν είναι τα μόνα προειδοποιητικά σημάδια του καρκίνου του δέρματος. Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοείτε.
Ο καρκίνος του δέρματος είναι μία από τις συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως. Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί έγκαιρα, αρκετοί άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια.
Οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι μια ελιά που αλλάζει μέγεθος, χρώμα ή σχήμα χρειάζεται αξιολόγηση από δερματολόγο.
Ωστόσο, ο καρκίνος του δέρματος δεν εμφανίζεται πάντα με αυτόν τον τρόπο. Υπάρχουν και άλλες, λιγότερο εμφανείς δερματικές αλλοιώσεις που συχνά παραβλέπονται ή αποδίδονται λανθασμένα σε πιο αθώες παθήσεις.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Σύμφωνα με ειδικούς, ένα από τα πιο συχνά παραβλεπόμενα συμπτώματα είναι μια πληγή ή μια περιοχή του δέρματος που δεν επουλώνεται μετά από αρκετές εβδομάδες.
Επιπλέον, προσοχή χρειάζονται:
- Επίμονες φολιδωτές ή τραχιές κηλίδες.
- Γυαλιστερά ή «μαργαριταρένια» εξογκώματα.
- Βλάβες που αιμορραγούν ή δημιουργούν επανειλημμένα κρούστα.
- Νέα σημάδια στο δέρμα που συνεχίζουν να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου.
Συχνά, αυτά τα ευρήματα συγχέονται με ξηροδερμία, έκζεμα ή κάποιον μικροτραυματισμό, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η διάγνωση.
Όσον αφορά τις ελιές, οι δερματολόγοι τονίζουν τη σημασία της εξοικείωσης με το δικό μας δέρμα. Μια ελιά που μεγαλώνει, αλλάζει σχήμα ή χρώμα, εμφανίζει ακανόνιστα όρια, προκαλεί φαγούρα, ευαισθησία ή αιμορραγεί, θα πρέπει να εξετάζεται από ειδικό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το λεγόμενο «σημάδι του ασχημόπαπου» (ugly duckling sign). Πρόκειται για μια ελιά που μοιάζει διαφορετική από όλες τις υπόλοιπες του ίδιου ατόμου, ακόμη κι αν δεν παρουσιάζει τα κλασικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με το μελάνωμα.
Η σωστή προστασία από τον ήλιο
Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης του καρκίνου του δέρματος.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- Καθημερινή χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή μεγαλύτερο.
- Επιλογή SPF 50 όταν η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους είναι παρατεταμένη.
- Επαναληπτική εφαρμογή κάθε δύο ώρες ή συχνότερα μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση.
- Χρήση καπέλου με φαρδύ γείσο και γυαλιών ηλίου με προστασία UV.
- Αναζήτηση σκιάς κατά τις ώρες με τη μεγαλύτερη ηλιακή ακτινοβολία.
- Επιλογή ρούχων που καλύπτουν το εκτεθειμένο δέρμα.
Παράλληλα, η αποφυγή των επαναλαμβανόμενων ηλιακών εγκαυμάτων, ιδιαίτερα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, θεωρείται καθοριστική για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του δέρματος αργότερα στη ζωή.
Ο ήλιος «βλέπει» και τις συννεφιασμένες ημέρες
Ένα συχνό λάθος είναι η χρήση αντηλιακού μόνο τις ηλιόλουστες ημέρες. Ωστόσο, η υπεριώδης ακτινοβολία διαπερνά τα σύννεφα, ενώ η αντανάκλαση από το νερό, την άμμο και το χιόνι μπορεί να ενισχύσει την έκθεση.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης τη σημασία της προστασίας των χειλιών με lip balm που περιέχει υψηλό δείκτη προστασίας (SPF 50 ή μεγαλύτερο), καθώς τα χείλη διαθέτουν ελάχιστη φυσική προστασία από τη μελανίνη.
Επιπλέον, συνιστάται η αποφυγή του τεχνητού μαυρίσματος (solarium), καθώς η συχνή χρήση του έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο μελανώματος.
Οι περιοχές που ξεχνάμε συχνότερα να προστατεύσουμε
Κατά την εφαρμογή αντηλιακού, αρκετές περιοχές του σώματος παραλείπονται συστηματικά, παρότι εκτίθενται συχνά στον ήλιο.
Οι πιο συνηθισμένες είναι:
- Τα αυτιά.
- Το πίσω μέρος του λαιμού.
- Το τριχωτό της κεφαλής, ιδιαίτερα σε άτομα με αραιά μαλλιά.
- Τα χείλη.
- Το πάνω μέρος των ποδιών.
- Η ράχη των χεριών.
Οι περιοχές της κεφαλής και του λαιμού θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς εκεί εμφανίζεται μεγάλος αριθμός βασικοκυτταρικών και πλακωδών καρκινωμάτων, με το τριχωτό της κεφαλής και τα αυτιά να παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα, ειδικά στους άνδρες.
Καρκίνος του δέρματος: Η σημασία του τακτικού αυτοελέγχου
Οι δερματολόγοι συνιστούν έναν σύντομο έλεγχο του δέρματος μία φορά τον μήνα. Η παρατήρηση νέων βλαβών ή αλλαγών σε ήδη υπάρχουσες αλλοιώσεις μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση, όταν η αντιμετώπιση είναι συνήθως απλούστερη και πιο αποτελεσματική.
Εάν παρατηρήσετε μια νέα βλάβη, μια πληγή που δεν επουλώνεται ή μια ελιά που αλλάζει, μην αναβάλλετε την αξιολόγηση από δερματολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας για την επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου του δέρματος.
Φωτογραφία iStock
